Xây dựng và phát triển thành phố thông minh hơn, hay nói ngắn gọn là xây dựng smartcity đang trở thành chủ đề nóng trên thế giới và tại Việt  Nam những  năm gần đây. Sự phát triển mạnh mẽ của quá trình đô thị hóa đã kéo theo không ít những thách thức, điển hình như: sự gia tăng về dân số kèm theo tình trạng dân số già, thách thức về môi trường, xu thế cắt giảm ngân sách, yêu cầu về chăm sóc sức khỏe và sự phát triển bền vững…

Về bản chất thành phố thông minh là thành phố ứng dụng CNTT&TT để nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, quản lý đô thị tốt hơn, hiệu quả hơn, đồng thời cũng đáp ứng tốt hơn các nhu cầu của người dân về kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường…

Những lợi ích từ việc triển khai xây dựng đô thị thông minh đã được chứng minh bằng những trường hợp ứng dụng thành phố thông minh đã và đang được các thành phố trên thế giới triển khai. Chẳng hạn như hệ thống quản lý nước thông minh đã được triển khai tại Trung Quốc, Brazil và Quatar giúp giảm tỉ lệ mất nước do rò rỉ khoảng 40 - 50%; hệ thống quản lý rác thải đang được triển khai tại Cincinnati (thành phố miền tây nam Ohio, Mỹ) giúp giảm tỷ lệ phát xạ từ rác thải khoảng 17%, làm môi trường trong sạch hơn; hệ thống giao thông thông minh được triển khai trên đường cao tốc ở Anh giúp giảm thời gian đi lại khoảng 30% và đặc biệt là giảm 50% các vụ tai nạn giao thông; và hệ thống quản lý đèn đường thông minh đã được triển khai tại Barcelona (Tây Ban Nha), với việc lắp đặt các cảm biến vào các hệ thống đèn đường, đặc biệt là hệ thống tự động điều chỉnh mức độ sáng theo ánh sáng mặt trời, đã giúp tiết kiệm khoảng 30% năng lượng.

Các công nghệ thành phố thông minh không chỉ liên quan đến những người dân định cư tại các thành phố mà còn có một tác động rất quan trọng đối với sự thịnh vượng của một khu vực bởi lẽ thành phố thông minh là động lực phát triển kinh tế. Tại Việt Nam, thời gian vừa qua, nhiều tỉnh, thành phố đã tổ chức các hội thảo về thành phố thông minh có sự tham dự của các chuyên gia quốc tế trình bày về các mô hình, giải pháp, các vấn đề đặt ra trong việc xây dựng mô hình thành phố thông minh. Một số địa phương cũng đã ký kết biên bản hợp tác với các doanh nghiệp lớn của Việt Nam như Viettel, VNPT, FPT… về tư vấn và triển khai các giải pháp về xây dựng thành phố thông minh. Bộ TT&TT sẽ tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật nhằm thúc đẩy triển khai, xây dựng thành phố thông minh tại Việt Nam.

Thực tế, có rất nhiều thách thức trong việc xây dựng thành phố thông minh. Ngay cả các nền kinh tế phát triển hiện nay cũng đang gặp phải những thách thức trong việc xây dựng các thành phố thông minh, kết nối, an toàn và bền vững. Trong đó, an toàn an ninh mạng là một bài toán chung của các quốc gia và cả thế giới. Thành phố thông minh là nơi các thiết bị được kết nối lại với nhau thông qua Internet, từ các thiết bị cá nhân đến các thiết bị của doanh nghiệp, tổ chức hay cơ quan chính phủ, và mọi dữ liệu của cá nhân hay thậm chí là thông tin quan trọng của quốc gia, đều có thể dễ dàng bị công khai và truy xuất nếu không được bảo mật nghiêm ngặt. Do đó, một cơ sở hạ tầng Internet đáng tin cậy, đáp ứng được các yêu cầu về bảo mật và phân quyền sử dụng cần được tính đến ngay từ đầu khi triển khai thành phố thông minh.

Vì vậy, cùng với việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách thúc đẩy triển khai thành phố thông minh, ban hành mô hình tham chiếu các dịch vụ thông minh, Bộ TT&TT cũng sẽ xây dựng các tiêu chuẩn về thành phố thông minh, nhất là tiêu chuẩn về an toàn, bảo mật.

Ngay từ đầu năm 2016, Bộ TT&TT đã đẩy mạnh công tác hợp tác quốc tế để tạo điều kiện học tập kinh nghiệm phát  triển tại các đô thị tiên tiến, xây dựng mô hình đô thị thông minh điển hình phù hợp với Việt Nam; đánh giá các nền tảng công nghệ quan trọng, các bộ tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật CNTT và rà soát hiện trạng ứng dụng CNTT-TT để đánh giá các điều kiện cần thiết tiến tới xây dựng thành phố thông minh.