Giải cứu khối thép ngàn tỷ han gỉ, lối thoát đại dự án 'đắp chiếu'

Dự án mở rộng giai đoạn 2 nhà máy Gang thép Thái Nguyên còn phải nằm chờ đến bao giờ? Có lẽ đây là câu hỏi cần sớm được trả lời để giải cứu cho khối tài sản ngàn tỷ đang như 1 đống thép han gỉ.

Dự án mở rộng giai đoạn 2 nhà máy Gang thép Thái Nguyên được khởi động từ năm 2005 do Công ty Gang thép Thái Nguyên (Tisco) là chủ đầu tư.

Dự án có Tổng mức đầu tư (TMĐT) ban đầu là 3.843 tỷ đồng, được chia thành 2 gói thầu, trong đó gói thầu chính là EPC dây chuyền công nghệ luyện kim có giá trị 160,9 triệu USD, được thực hiện bởi nhà thầu là Tập đoàn Xây lắp Luyện kim Trung Quốc (MCC). Đây là hợp đồng thực hiện theo phương thức EPC (E là tư vấn thiết kế, P là thiết bị và C là xây lắp). Hợp đồng có hiệu lực từ tháng 9/2007, thời gian thực hiện hợp đồng là 30 tháng.

Tuy nhiên sau khi ký hợp đồng, do bối cảnh chung là giá nguyên vật liệu đầu vào tăng quá cao dẫn đến nếu duy trì hợp đồng như cũ thì không khả thi nên nhà thầu MCC đề nghị tách phần C (phần xây lắp) để cho bên Việt Nam đảm nhiệm. Năm 2009, Tổng công ty cổ phần xây dựng công nghiệp Việt Nam (Vinaincon) được chọn đảm nhiệm phần việc này.

{keywords}
 

Cũng do biến động của chi phí đầu vào quá lớn nên đến tháng 5/2013 VNS và Tisco nâng mức TMĐT lên hơn 8.100 tỷ đồng, tăng hơn 4.200 tỷ đồng với thời gian thực hiện đến hết năm 2014. Tuy nhiên vì nhiều lý do nên nguồn vốn chưa thể bố trí dẫn đến việc đình trệ dự án từ đó đến nay.

Tình trạng hiện tại của dự án là cả 3 hợp phần đều còn dang dở, dẫn đến hậu quả là một số thiết bị xuống cấp, gây lãng phí, còn tổng thể nhà máy thì chưa biết đến khi nào hoạt động được.

Với Tisco, việc để dự án đắp chiếu là một trong những lý do chính khiến doanh nghiệp này không thể bứt phá. Vấn đề đặt ra ở đây là dự án không phải ở trong tình trạng không thể tận dụng, trái lại cơ hội để chấm dứt sự lãng phí kéo dài luôn luôn có nhưng nắm bắt cơ hội nào thì lại nằm ngoài khả năng của ban lãnh đạo Tisco.

Một lãnh đạo của Tisco cho biết hiện tại mỗi ngày riêng tiền lãi vay ngân hàng là hơn 1 tỷ đồng. Nhưng đó mới chỉ là tiền tính toán được, còn những tổn thất khác như thiết bị hư hỏng do nằm chờ thì chưa thể đong đếm. Vì vậy, để tránh cảnh “mở mắt mất tiền tỷ” vị lãnh đạo này nhấn mạnh cách duy nhất hiện nay là tiếp tục triển khai dự án. Theo đó, nhà nước thoái vốn gọi thêm các nhà đầu tư mới là 1 hướng mở khả thi.

Mới đây, trên cơ sở phương án của Tổng công ty Thép Việt Nam, Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước đã trình Thủ tướng Chính phủ xin ý kiến các bộ ngành về việc thoái 65% vốn tại Tisco được coi là một hướng mở hy vọng để tái khởi động dự án.

Theo các chuyên gia, đây là 1 đề xuất hoàn toàn thực tế, vì hiện tại tổng doanh thu 9 tháng đầu năm của Tisco vẫn đạt gần 8.900 tỷ đồng, lợi nhuận đạt 57 tỷ đồng. Nếu dự án trên được gỡ nút thắt, chắc chắn hiệu quả kinh doanh và tác động xã hội sẽ lớn hơn. 

Theo nhiều chuyên gia thì hiện nay song song với việc thoái vốn, Tisco chỉ cần được khoanh nợ và cung cấp tiếp tín dụng thì việc vượt qua khó khăn sẽ không khó. Nhận xét này có cơ sở vì trừ một bộ phận thiết bị hư hỏng phần nhỏ do thời tiết vì bị “đắp chiếu” quá lâu, phần lớn còn lại được bảo quản trong kho đều không vấn đề gì. Hơn nữa, phần điều khiển chưa được nhập về nên việc vận hành nói chung không gặp vướng mắc nào lớn.

Tính từ khi dự án được khởi động đến giờ đã 12 năm, cho dù trong quá khứ Chính phủ và các cơ quan liên quan đã xử lý hết sức uyển chuyển, theo đúng quy định pháp luật nhằm hạn chế tối đa thiệt hại cho phía Việt Nam, nhưng dù vậy thì đây cũng là bài học kinh nghiệm sâu sắc trong việc hợp tác với các nhà thầu quốc tế.

Sau tất cả những khó khăn, đối mặt với thực tế 'đắp chiếu', giờ đây, điều quan trọng là cần một giải pháp thiết thực để đưa nhanh dự án vào vận hành, qua đó hạn chế được thêm những tổn thất không đáng có.

 Đông Sơn

tin nổi bật

Hai Bộ vào cuộc số hóa, kiểm soát toàn bộ kinh doanh xăng dầu cả nước

Bộ Công Thương đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Thông tin và Truyền thông xây dựng Hệ thống cơ sở dữ liệu quản lý và điều hành xăng dầu quốc gia.

"Giật mình" với giá nhà

Làm thế nào để hạ nhiệt giá nhà đang là câu hỏi nóng nhất trên thị trường hiện nay, bởi giá nhà liên tục tăng cao sẽ xảy ra không ít hệ lụy.

Khánh Hòa muốn lên thành phố trực thuộc TƯ, xin hàng loạt cơ chế đặc thù

Chính phủ vừa có tờ trình gửi Quốc hội về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Khánh Hòa.

Dừng cấp phép hãng bay mới, hạn chế bổ sung đội tàu bay

Kiểm soát số lượng hãng hàng không mới cho đến khi thị trường phục hồi; trong ngắn hạn, hạn chế cấp phép bổ sung đội tàu bay đến khi khai thác hết số tàu bay hiện có - Ủy ban Quản lý vốn nhà nước kiến nghị.

Thương mại điện tử đạt quy mô trên 16 tỷ USD

Thương mại điện tử tiếp tục duy trì được đà phát triển nhanh và ổn định. Ước tính năm 2021 lĩnh vực này đạt tốc độ tăng trưởng trên 20% và đạt quy mô trên 16 tỷ USD.

Đầu tư 2.600 tỷ làm đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu

Đồng Nai sẽ bố trí nguồn vốn ngân sách tỉnh với hơn 2,6 ngàn tỷ đồng để thực hiện dự án đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu qua địa bàn.

Loạn "thổi giá" thông qua đấu giá đất, đề xuất siết đối tượng tham gia

Theo Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu, cần bổ sung quy định đối tượng tham gia đấu giá các lô "đất ở" chỉ là người trong xã đó.

Có chắc Hà Nội sẽ xây sân bay thứ hai ở huyện Thường Tín?

Thứ trưởng Bộ GTVT Lê Anh Tuấn cho biết vị trí xây sân bay thứ hai của Hà Nội chưa được đưa vào quy hoạch, còn Bộ trưởng KHĐT Nguyễn Chí Dũng nói chưa từng nghe sẽ xây ở Thường Tín.

Năng lực phát triển của du lịch Việt Nam tăng cao nhất thế giới

Chỉ số năng lực phát triển của ngành du lịch Việt Nam năm 2021 xếp thứ 52, tăng 8 bậc so với năm 2019, nằm trong số 3 quốc gia tăng cao nhất trên thế giới.

Vắng khách quốc tế, hàng không Việt chưa thể phục hồi

Mặc dù thị trường nội địa có sự bứt phá mạnh mẽ, song hàng không Việt Nam phục hồi chưa được như kỳ vọng do thị trường quốc tế gặp nhiều khó khăn.

Thủ tướng Phạm Minh Chính đối thoại với 300 nông dân tiêu biểu

Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ đối thoại với 300 nông dân tiêu biểu đại diện cho hơn 10 triệu hộ hội viên nông dân cả nước xoay quanh chủ đề “Tiếp sức, hỗ trợ nông dân; thực hiện tầm nhìn phát triển nông nghiệp, nông thôn bền vững”.

Kiểm toán nhà nước điểm danh những doanh nghiệp nhà nước thua lỗ nghìn tỷ

Năm 2021, Kiểm toán Nhà nước đã kiểm toán Báo cáo tài chính và các hoạt động liên quan đến quản lý, sử dụng vốn nhà nước năm 2020 của 73 doanh nghiệp thuộc 16 tập đoàn, tổng công ty và công ty.

Ổn định thuế tiêu thụ đặc biệt để phục hồi ngành sản xuất lớn

Thảo luận về Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, nhiều chuyên gia đề xuất Chính phủ cân nhắc lộ trình phù hợp, việc tăng thuế chỉ nên từ sau 2024 trở đi, giúp DN kinh doanh thuốc lá, rượu bia tăng cường sức cạnh tranh, tạo ra sự bền vững về an sinh xã hội.

Dự án điều chỉnh vốn gấp 24 lần: Từ 60 tỷ lên gần 1.500 tỷ

Dự án đập dâng sông Trà Khúc ở Quảng Ngãi có vốn đầu tư ban đầu 60 tỷ nhưng sau đó được điều chỉnh lên gần 1.500 tỷ khiến Kiểm toán và Ủy ban Tài chính ngân sách Quốc hội liên tục điểm tên.

Điện hạt nhân Ninh Thuận: 6 năm dừng dự án, vẫn có nhiều dấu hỏi

Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đề nghị Chính phủ xem xét tạm giữ Quy hoạch đối với các vị trí dự kiến xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2.