1.jpg.jpg
Dự án phát triển Internet cho cộng đồng nông thôn cần chọn nhưng địa điểm đặt máy linh hoạt. Ảnh: THANH HẢI

Điểm đặt máy phải phục vụ số đông người dân

Dự án Phát triển Internet cho cộng đồng nông thôn (IFC) đang trong giai đoạn lên kế hoạch gấp rút để triển khai lắp đặt máy tính truy cập Internet cho 210 xã của tỉnh Hoà Bình. Theo thông tin từ Cục Ứng dụng CNTT (Bộ TT&TT), IFC là dự án sử dụng vốn vay ưu đãi của Chính phủ Nhật Bản do Bộ TT&TT làm cơ quan điều phối, với thời gian thực hiện là 5 năm (từ năm 2007 – 2012). Trước mắt, dự án này đặt mục tiêu cung cấp các dịch vụ thông tin y tế, nông nghiệp, thông tin xã hội phục vụ đời sống tinh thần cho người dân nông thôn thông qua máy tính kết nối Internet băng rộng tại các điểm truy cập công cộng.

Với ý nghĩa là một dự án lớn phục vụ cộng đồng, nên vấn đề cần phải làm gì để phục vụ được cao nhất lợi ích của đa số người dân sống tại nông thôn (những đối tượng phần lớn lần đầu được làm quen với máy tính) đang được đặt ra cấp bách để tìm lời giải. Tại buổi làm việc của Ban Quản lý Dự án diễn ra mới đây, với đại diện tham dự đến từ các Bộ, ngành liên quan như Bộ TT&TT, Bộ Y tế, Bộ NN&PTNT, tỉnh Hoà Bình…, thì một trong những vấn đề trọng tâm được xác định trước mắt là phải sớm lựa chọn địa điểm đặt phòng máy (gồm máy tính, máy in) phù hợp nhất để từ đó có thể phục vụ thuận lợi cho nhu cầu người dân.

Thông tin từ Ban Quản lý Dự án cho hay, sau khi tiến hành khảo sát thực tế tại Hoà Bình, hiện đã có một số địa điểm đang được cân nhắc để lựa chọn đặt phòng máy là trung tâm học tập cộng đồng, nhà văn hoá thôn bản, điểm BĐVHX, UBND xã, trung tâm y tế, trung tâm khuyến nông.

Tuy nhiên qua phân tích, ý kiến của các chuyên gia cho rằng việc đặt phòng máy tại các điểm nêu trên đều khó tránh khỏi những mặt hạn chế nhất định (như nếu đặt tại trung tâm y tế thì dễ dẫn đến chuyện chỉ có nhân viên y tế sử dụng, còn UBND xã thì việc đến sử dụng của người dân cũng bất tiện vì đây là nơi công quyền…). Đồng quan điểm, đại diện Sở TT&TT tỉnh Hoà Bình cũng đưa ra kinh nghiệm của Thái Lan. Theo đó, hiện các điểm truy cập Internet phục vụ nông thôn tại quốc gia này cũng được đặt linh hoạt tại những địa điểm khác nhau tuỳ theo tính chất đặc thù từng địa phương như nhà chùa, nhà thờ, có điểm được đặt tại ban quản lý chợ, điểm thì tại các trường học… Và chính từ sự linh hoạt đó mà việc đưa Internet đến với nông thôn của Thái Lan đang dần khẳng định được những hiệu quả rõ rệt.

Gỡ khó cho bài toán quản lý, vận hành

Tuy nhiên, chuyện tìm được địa điểm phù hợp, đáp ứng sự thuận tiện cao nhất cho người dân đã khó, thì để giải được bài toán có được phòng máy, rồi quản lý, duy trì về sau sao cho đạt hiệu quả cao nhất cũng không hề đơn giản.

Trước thực tế việc xây dựng phòng máy mới không khả thi, thì theo quan điểm của nhiều chuyên gia thì vấn đề tận dụng tối đa cơ sở hạ tầng có sẵn tại các địa điểm cần được đặt lên hàng đầu. Và cùng đó, một thực tế nhỡn tiền đang được đặt ra là không phải địa điểm nào trong số những “tầm ngắm” nêu trên cũng có được nhân lực chuyên trách, có hiểu biết nhất định về máy tính, đường truyền Internet và đồng thời dành công sức cho việc quản lý các phòng máy hàng ngày. “Rất khó khăn, vì vấn đề còn liên quan trực tiếp đến quyền lợi của họ”, đại diện Bộ NN&PTNT nhận định. Và nếu dự án hoặc tỉnh xây dựng được cơ chế về tài chính cho riêng những cá nhân này, thì chắc chắn sẽ khuyến khích được họ có trách nhiệm cao hơn so với chuyện phải làm công việc kiêm nhiệm.

Tại buổi làm việc, ý kiến của nhiều chuyên gia cũng cho thấy một yếu tố góp phần vào việc đẩy nhanh tiến độ, thực hiện thành công dự án IFC chính là sự phối hợp, hỗ trợ thực hiện của các Sở, ngành ngay trong tỉnh Hoà Bình. Tuy nhiên đến nay, khi mà thời gian để triển khai dự án trên địa bàn tỉnh không còn nhiều thì sự phối hợp này cũng chưa có. “Mới đây chúng tôi đã liên hệ với một số đơn vị như Sở Y tế, Sở NN&PTNT để cùng phối hợp, đưa ra ý kiến góp ý cho việc thực hiện thì các đơn vị đều cho biết chưa từng biết đến nội dung của dự án này”, đại diện Sở TT&TT Hoà Bình cho hay.

Về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ TT&TT Trần Đức Lai cho rằng các đơn vị liên quan như Sở TT&TT, Sở Y tế, Sở NN&PTNT… trong tỉnh Hoà Bình cần có sự phối hợp chặt chẽ với nhau, và để có sự phối hợp thành công thì không thể thiếu tiếng nói chỉ đạo từ phía đơn vị quản lý là UBND cấp tỉnh.

Theo nhiều ý kiến, không nhất thiết phải đặt máy tại những điểm cố định (như chỉ là điểm BĐVHX, hay chỉ là trung tâm y tế), mà địa điểm phải linh hoạt dựa trên cơ sở nghiên cứu thật kỹ lưỡng từng địa phương để đạt được mục tiêu cao nhất là phục vụ cho đa số cộng đồng.

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 93 ra ngày 4/8/2010.