- Chức danh và vai trò của các CIO (lãnh đạo CNTT) ở Việt Nam đã được nhìn nhận công bằng hơn và trở nên quan trọng hơn trong vài năm trở lại đây. Tuy nhiên, những rào cản về cơ chế và nhân lực vẫn khiến cho các CIO Việt bị "trói tay".

Thứ trưởng Bộ Thông tin - Truyền thông Nguyễn Minh Hồng khẳng định, tư duy về CIO tại Việt Nam đang có những chuyển biến tích cực. Ảnh: Cầm Thi

Trên thế giới, vai trò của CIO chỉ xếp sau Tổng Giám đốc điều hành và Giám đốc Tài chính của doanh nghiệp, tổ chức. Họ tham gia vào mọi quy trình hoạt động của tổ chức, tư vấn và kiến nghị những mảng hoạt động có thể ứng dụng CNTT để mang lại hiệu quả tối đa cho tổ chức đó. Quyết định của các CIO cũng tác động không nhỏ đến chiến lược kinh doanh và vận hành của cả guồng máy.

Tuy nhiên, một thực tế tại Việt Nam là các lãnh đạo CNTT chưa có được vị thế lớn đến như vậy và hoạt động của  họ cũng chưa được gắn kết với tổng thể bộ máy như với thế giới. Trong khi đó, để VN triển khai được thành công Đề án "Sớm trở thành nước mạnh về CNTT- Truyền thông" thì vai trò của các CIO - những đầu tàu về ứng dụng công nghệ thông tin của mọi cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cần phải được đề cao và phát huy một cách mạnh mẽ.

Phát biểu tại Hội nghị Lãnh đạo CNTT (CIO Summit 2011) với chủ đề "Tầm nhìn và Trách nhiệm" diễn ra sáng 28/9 tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Thông tin - Truyền thông Nguyễn Minh Hồng khẳng định, tư duy về CIO tại Việt Nam đang có những chuyển biến tích cực. Thứ trưởng khẳng định đội ngũ CIO chuyên nghiệp, sáng tạo là điều kiện tiên quyết của Đề án, nhưng khó ở chỗ Việt Nam chưa có quy định cụ thể về chức danh CIO. Chính vì thế, vai trò của CIO ở các tổ chức, DN và cơ quan nhà nước có sự khác biệt, chênh lệch rất lớn, tùy thuộc vào nhận thức và tầm nhìn của người đứng đầu tổ chức, DN, cơ quan đó. Một tín hiệu mừng là cuối tháng 7 vừa qua, Bộ TT&TT đã ban hành Quyết định thành lập Hội đồng Giám đốc CNTT của cơ quan Nhà nước, gọi tắt là Hội đồng CIO, với hy vọng sẽ thúc đẩy tiến trình ứng dụng CNTT trong khối Hành chính và đẩy nhanh tiến độ Chính phủ điện tử tại Việt Nam.

Chia sẻ với báo giới, ông Nguyễn Viết Thế, Cục trưởng Cục Tin học Nghiệp vụ Bộ Công An, người từng giành giải thưởng CIO Đông Nam Á năm 2007 cho biết, tiến độ triển khai, cơ chế tài chính là những vướng mắc lớn của các CIO trong khối cơ quan Nhà nước.

"Nhiều dự án triển khai quá chậm: đến lúc dự án gần xong thì nhiều thiết bị sắm từ giai đoạn đầu đã... hỏng, vòng đời thiết bị cũng gần hết, dẫn tới tình trạng thiếu đồng bộ về hạ tầng, lãng phí ngân sách (vì phải sắm mới từ đầu). Rồi thì khi có tiền rồi, cơ chế tài chính, giải ngân cũng gây ra không ít khó khăn".

Bên cạnh đó, một thách thức muôn thuở theo ông Thế vẫn là yếu tố con người. Nhân lực quản trị, vận hành hệ thống đều thiếu và yếu, lại không đồng bộ ở các Bộ, ban, ngành riêng lẻ. Do đó, ông Thế kiến nghị cần có một chuẩn thống nhất cho các dự án CNTT triển khai trên diện rộng, để trên cơ sở đó, các CIO có thể nhanh chóng triển khai dự án, giải ngân và đưa vào hoạt động.

"Đơn cử như dự án xây dựng Cơ sở dữ liệu Quốc gia về quản lý dân cư mà Chính phủ giao cho Bộ Công An thực hiện từ năm 2007. Đây là một nền móng quan trọng cho Chính phủ điện tử nhưng sau 4 năm, dự án vẫn ở giai đoạn khới động và ký hợp đồng tư vấn, không biết bao giờ mới triển khai được. Tương tự, báo chí cũng đưa tin 2011 Việt Nam sẽ có hộ chiếu điện tử, nhưng thời điểm này đã gần hết năm mà dự án mới còn đang... báo cáo Bộ Tài chính về cơ chế vốn và cũng chưa có hướng triển khai".

Theo giải thích của ông Thế, chính vì chưa có chuẩn thống nhất nên mỗi địa phương, mỗi nơi quản lý thông tin theo một kiểu. Khi cần tập hợp vào Cơ sở dữ liệu chung là nảy sinh bất đồng, thiếu đồng bộ, vênh, sai....

Để cải thiện vai trò của các CIO tại Việt Nam, ông Phạm Anh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Vietinbank - CIO 2008 kiến nghị các Tổng Giám đốc điều hành cần tham vấn và gắn kết chặt chẽ với CIO trong khâu xây dựng chiến lược kinh doanh, bởi trong bối cảnh công nghệ đang phát triển vũ bão như hiện nay, DN nào sở hữu lợi thế về công nghệ thì cũng có lợi thế hơn hẳn về năng lực cạnh tranh. Nói cách khác, nếu thiếu đi sự quan tâm của người đứng đầu thì mọi dự án CNTT, mọi chiến lược CNTT của DN sẽ rất dễ rơi vào tình trạng "đầu voi đuôi chuột".

Bên cạnh những khó khăn mà các CIO Việt đang phải đối mặt, Hội nghị CIO Summit cũng tập trung thảo luận về hướng và giải pháp tháo gỡ, về tầm nhìn và trách nhiệm của các lãnh đạo CNTT hay hướng tiếp nhận những xu hướng công nghệ mới như điện toán đám mây và thiết bị di động...

Chiều nay, Hội nghị sẽ công bố và trao giải thưởng cho 12 Lãnh đạo CNTT Đông Nam Á tiêu biểu nhất năm 2011.
  • Trọng Cầm