Google được phép đưa sách lên mạng

Theo thỏa thuận trị giá 125 triệu USD, thủ thư và độc giả có thể tìm kiếm hàng triệu cuốn sách không còn xuất bản một cách dễ dàng hơn, trong khi đó Google và giới kinh doanh sách sẽ có nhiều cơ hội bán hàng online hơn.

Đưa sách đến với độc giả nhiều hơn

"Chúng tôi cố gắng tạo một cơ chế mới mở rộng khả năng tiếp cận nguồn sách không còn xuất bản. Điều này có lợi cho cả độc giả, nhà nghiên cứu và người giữ bản quyền. Đó là tác giả và nhà xuất bản" - Richard Sarnoff, Chủ tịch Hiệp hội các Nhà xuất bản Mỹ, phát biểu.

Dự án Thư viện Tài liệu in của Google tổng hợp các đoạn trích từ hàng triệu cuốn sách không còn xuất bản, làm đề mục trực tuyến cho những cuốn sách còn giữ bản quyền. Google coi dự án này là cơ hội vàng để sách đến với công chúng nhiều hơn. Tuy nhiên, vào năm 2005, Hiệp hội Tác giả kiện Google vì cho rằng hãng vi phạm tác quyền nghiêm trọng. Một năm sau, Hiệp hội các nhà xuất bản Mỹ cũng khởi kiện Google cố tình vi phạm tác quyền vì mục đích thương mại của hãng, gây tổn thất lớn cho các nhà xuất bản.

Thỏa thuận vừa đạt được không những giúp dự án Thư viện Tài liệu in của Google tiếp tục hoạt động mà còn tăng số lượng tài liệu in được đưa lên mạng. Những tài liệu trực tuyến này sẽ được một số thư viện cung cấp miễn phí cho các trường đại học và cao đẳng. Ngoài ra, độc giả có thể trả một khoản phí để truy cập toàn bộ nội dung các tác phẩm có bản quyền.

Thương vụ lớn nhất trong lịch sử xuất bản

Google có nghĩa vụ đóng góp 125 triệu USD, bao gồm 34,5 triệu USD cho Book Rights Registry - tổ chức phi lợi nhuận chịu trách nhiệm lưu trữ thông tin bản quyền và điều phối việc thanh toán chi phí. Google sẽ trả cho những người giữ bản quyền của hàng triệu cuốn sách đã được quét với mức 60 USD cho mỗi tác phẩm hoàn chỉnh. Hãng cũng sẽ thanh toán án phí của Hiệp hội Tác giả và Hiệp hội các Nhà xuất bản Mỹ. Doanh thu có được từ việc bán, thuê bao và quảng cáo thông qua chương trình tìm kiếm của Google được chia theo tỷ lệ 63%-37%. Người giữ bản quyền sách được hưởng 63%.

"Có lẽ đây là thương vụ sách lớn nhất trong lịch sử xuất bản" - Paul Aiken, Giám đốc điều hành Hiệp hội Tác giả, nhận định.

Nếu được tòa án phê chuẩn, thỏa thuận vừa đạt được sẽ chấm dứt tình trạng ngành xuất bản phải theo dõi sát sao việc luật bản quyền được thực hiện như thế nào trong môi trường Internet. Ngành cũng sẽ không còn phải cân nhắc xem doanh thu bị ảnh hưởng ra sao khi xuất bản phẩm được chuyển sang dạng số và truy cập trực tuyến. Trước đây, các tác giả và nhà xuất bản kịch liệt phản đối việc cung cấp miễn phí sách online. Tuy nhiên, trong năm vừa qua, họ đã nhượng bộ ít nhiều. Toàn bộ nội dung một số tác phẩm đã được đưa lên mạng, cho phép người dùng đọc, thậm chí tải xuống miễn phí.

Kể từ khi nổi lên với tư cách là công ty có ảnh hưởng và làm ăn có lãi nhất trên Internet, Google đã phải đối phó với nhiều cáo buộc cho rằng một phần thành công của hãng đến từ những tác phẩm có bản quyền của người khác. Các hãng tin hoặc đâm đơn kiện hoặc dọa đưa Google ra tòa vì đã đưa các đoạn trích bài báo có bản quyền lên website của hãng. Một số công ty kiện Google vì đã bán quyền đăng quảng cáo liên quan đến các thuật ngữ có đăng ký tên thương mại. Năm 2005, hãng tin AP và Google đã có những bất đồng về vấn đề sở hữu trí tuệ nhưng vào đầu năm 2006 đạt được một thỏa thuận mang tính thương mại.

Google vẫn phải đối mặt một trận chiến bản quyền, thậm chí trận chiến này còn khốc liệt hơn. Đó là trường hợp website chia sẻ video nổi tiếng YouTube mà hãng mua 2 năm trước với giá 1,76 tỷ USD. Công ty Viacom đang đòi bồi thường ít nhất 1 tỷ USD vì cho rằng YouTube đã kiếm lời bất hợp pháp từ hàng chục nghìn clip lấy từ các chương trình có bản quyền như "South Park", "SpongeBob SquarePants", "MTV Unplugged"… Google một mực phủ nhận lời cáo buộc và cho rằng Viacom áp chế quyền tự do thể hiện trên Internet. Tòa án liên bang New York đang thụ lý vụ kiện này.

Thỏa thuận mà Google, Hiệp hội Tác giả và Hiệp hội các Nhà xuất bản Mỹ vừa đạt được có thể góp phần tăng doanh thu sách thông qua Internet trong bối cảnh nền kinh tế đang đi xuống.

Các nhà xuất bản thường tự hào rằng suy thoái không thể ảnh hưởng đến sách vì sách rẻ hơn các loại hình giải trí khác. Tuy nhiên, thị trường sách dịu đi trong những năm qua khiến tình hình kinh doanh của nhiều nhà xuất bản không được khả quan. Ngày 29/10, một bộ phận của Nhà xuất bản Random tuyên bố đã sa thải 16 nhân viên.

Theo AP