Tin học hóa theo dõi nợ, đốc thu của ngành hải quan còn ở giai đoạn ban đầu. ẢNh: Internet

Công việc in ấn, báo cáo, tổng hợp, phân tích đều vẫn phải thực hiện bằng phương pháp thủ công trên cơ sở số liệu được trích lọc từ hệ thống quản lý nợ thuế (KT559) gây tốn kém nhiều giấy mực, thời gian làm ảnh hưởng đến hiệu quả công tác. 

Với những lý do nêu trên, dưới góc độ là một công chức phải thực thi công việc tại cơ sở, tôi xin phép được đề xuất một số nội dung sau: Về việc tổng hợp danh sách các doanh nghiệp phải thông báo nhắc nợ trong ngày, ngành Hải quan nên nghiên cứu bổ sung các chức năng tự động hoá và tích hợp vào hệ thống quản lý nợ thuế (KT559) nhằm thực hiện việc lập danh sách các doanh nghiệp phải thông báo nhắc nợ trong ngày được thuận lợi, nhanh chóng, chính xác. Cụ thể là Hệ thống tự động tổng hợp, liệt kê danh sách tờ khai phải nhắc nợ trong hạn, danh sách tờ khai phải nhắc nợ trước khi cưỡng chế; Công chức hải quan chỉ lựa chọn, xác nhận doanh nghiệp cần nhắc, phương pháp nhắc nợ (thư tín điện tử, điện thoại, văn bản, đến trụ sở đăng ký hoạt động kinh doanh,…); Hệ thống sẽ in thông báo nhắc nợ, ghi nhận số lần nhắc (lần 1,2,3,..), lưu lại lại toàn bộ thông tin liên quan đến lần nhắc nợ như ngày tháng, thông tin doanh nghiệp, tờ khai, tiền thuế, tiền phạt, số lần nhắc nợ, phương pháp nhắc nợ, công chức thực hiện,…Với quy trình như nêu trên sẽ hình thành được các tiêu chí về thông tin phải quản lý trong cơ sở dữ liệu và lịch sử hoạt động hệ thống để theo dõi nhật ký công tác của công chức, giúp cho công chức thực thi nhiệm vụ tự kiểm tra, rà soát công việc của mình được thuận lợi, nhanh chóng; giúp việc tổng hợp số liệu thực hiện báo cáo các loại chính xác, kịp thời; giúp cho lãnh đạo xác định được năng lực, tính trung thực của công chức thuộc quyền, chủ động trong công tác kiểm tra, chỉ đạo, điều hành… 

Riêng với công tác nhắc nợ, đề xuất dùng thư tín điện tử, điện thoại kết hợp với phương pháp nhắc nợ bằng văn bản như hiện tại là hợp lý. Thực tế cho thấy, trên 95% doanh nghiệp chấp hành tốt nghĩa vụ nộp thuế, nếu có phát sinh nợ quá hạn phần lớn là do sơ suất. Do đó đối với những doanh nghiệp này, chỉ cần Cơ quan hải quan ban hành một văn bản thông báo tình hình và đề nghị các doanh nghiệp cung cấp một địa chỉ thư tín điện tử và một số điện thoại để phối hợp với cơ quan hải quan trong việc xử lý các khoản tiền thuế là không có gì khó khăn.

Cơ quan hải quan sẽ gửi thông báo nhắc nợ cho doanh nghiệp 5 ngày trước khi đến hạn bằng thư tín điện tử; nếu 3 ngày sau không nhận được phản hồi của doanh nghiệp sẽ dùng điện thoại để liên hệ, nếu điện thoại liên hệ không được sẽ thông báo bằng văn bản, và nếu thông báo bằng văn bản cũng không được phúc đáp sẽ cử Tổ Đốc thu đến làm việc trực tiếp tại địa chỉ đăng ký kinh doanh của doanh nghiệp để xác minh và đối chiếu công nợ và đề nghị doanh nghiệp nhanh chóng thực hiện nghĩa vụ nộp thuế vào ngân sách Nhà nước theo quy định của pháp luật.Nếu làm được như vậy thì việc kiểm soát tình hình theo dõi, đôn đốc nợ thuế tại chi cục tại một thời điểm bất kỳ được thực hiện thuận lợi, dễ dàng và nhanh chóng. Các câu hỏi về tổng số doanh nghiệp phải nhắc nợ, đã nhắc nợ, nhắc khi nào, đã nhắc bao nhiêu lần, phương pháp nhắc là gì, công chức nhắc nợ, tổng số nợ đã nhắc theo từng sắc thuế, loại thuế, số thu hồi được… sẽ được thực hiện một cách nhanh chóng, chính xác.

Với cách làm như đề xuất nói trên, thiết nghĩ thời gian, công sức đầu tư cho công việc sẽ  giảm đáng kể, nhưng quan trọng hơn là hiệu quả, tính chính xác và trung thực được nâng cao, dễ dàng đánh giá năng lực, tính trung thực của các cá nhân có liên quan, là căn cứ, cơ sở để khen thưởng, kỷ luật. Đặc biệt, việc rà soát, kiểm tra các doanh nghiệp có phát sinh nợ chây ỳ để ban hành quyết định cưỡng chế làm thủ tục theo quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản có liên quan sẽ thuận lợi, đầy đủ thông tin, căn cứ, đúng thời hạn hơn nhiều. 

Theo Tạp chí THTC