haiti.jpg
Một người dân Haiti được hướng dẫn sử dụng dịch vụ T-Cash trên di động. Ảnh: Mercy Corps

T-Cash, giải pháp cho tình trạng "trắng" ngân hàng

Năm 2010, nhà mạng Voilà, ngân hàng Unibank và hãng phần mềm MoreMagic Solutions (Mỹ) thành lập dịch vụ chuyển tiền di động “T-Cash” với mục đích mang dịch vụ tài chính cơ bản tới cho hàng ngàn người Haiti qua điện thoại di động. Nhờ T-Cash, thuê bao Voilà có thể sử dụng điện thoại để nhận lương, chuyển tiền và thanh toán hóa đơn. Quỹ T-Cash được dùng để mua thức ăn, nhu yếu phẩm hoặc quy đổi ra tiền mặt. Tại một quốc gia nơi phần đông dân cư chưa bao giờ mở tài khoản ngân hàng như Haiti, chi trả qua di động tạo ra phương thức bảo mật cá nhân và độc lập về kinh tế mới.

Dịch vụ T-Cash ra mắt tháng 12/2010 sau 9 tháng thử nghiệm. Trong 9 tháng này, tổ chức cứu trợ quốc tế Mercy Corps chuyển tiền miễn phí vào ví điện tử của từng cá nhân trên khắp Haiti an toàn và hiệu quả hơn. T-Cash không yêu cầu phải có smartphone. Chỉ cần điện thoại chưa tới 20 USD cũng có thể thực hiện giao dịch qua mạng lưới T-Cash của Voilà. Mỗi lần nhận tiền, tiền trực tiếp được ghi vào tài khoản T-Cash riêng của họ. Các giao dịch thực hiện qua số ID T-Cash riêng, cho phép người dùng mua bán, chi trả ngay trên di động. Tài khoản khách hàng là tài khoản ghi nợ, còn tài khoản của điểm giao dịch là tín dụng. Hiện có 600 ngân hàng và cửa hàng tham gia vào chương trình T-Cash.

Bài học cho các nước giàu

Tại những nước giàu hơn, mô hình chi trả di động gắn bó chặt chẽ với ý tưởng thanh toán di động thực hiện qua công nghệ giao tiếp trường gần (NFC) - cho phép người dùng di động dùng điện thoại thay cho thẻ tín dụng hay tiền mặt. Điều này yêu cầu phải có điện thoại hỗ trợ NFC cũng như các cửa hàng lắp đặt thiết bị đầu cuối NFC. Tuy nhiên, phần lớn chuyên gia đều tin rằng NFC chỉ cất cánh trong 2-3 năm tới.

Trong khi đó, T-Cash chứng minh chi trả di động có thể tạo ra khác biệt lớn trong cuộc sống của những người không có tài khoản ngân hàng mà không cần tới NFC. Thị trường M-Commerce không giới hạn trong khuôn khổ các nước nghèo: Tại Mỹ, theo báo cáo năm 2009 của Tập đoàn Bảo hiểm Liên bang, ước tính gần 9 triệu hộ gia đình không có tài khoản ngân hàng hay tiết kiệm. Ngoài ra, khoảng 21 triệu hộ không có khả năng chi thu vay mượn qua hệ thống ngân hàng mạnh.

Chi trả qua di động có thể giúp các đối tượng kể trên theo hai cách: thứ nhất, một dịch vụ như T-Cash sẽ giúp họ tiết kiệm tiền nhờ tránh được chi phí hoa hồng tại quầy thanh toán; thứ hai, họ giữ tiền an toàn hơn mà không phải lo giấu diếm.

Trông chờ gì ở tương lai?

Câu chuyện thành công của Haiti mới ở giai đoạn đầu song thực sự tạo ra thay đổi quan trọng trong cuộc sống của nhiều người dân. Điều này cho phép mọi người kiểm soát tài chính tốt hơn mà không tốn thời gian xếp hàng tại ngân hàng. Dịch vụ T-Cash cũng được đón nhận nhiệt tình. Voilà, Unibank và MoreMagic kỳ vọng 20.000 giao dịch được thực hiện trong 3-4 tháng đầu ra mắt song thực tế con số này đạt được chỉ trong vòng 2 tuần, chứng tỏ người dùng di động hoàn toàn tin tưởng hệ thống và T-Cash đáp ứng được yêu cầu cấp bách của cả cộng động.
Dịch vụ chi trả di động sẽ kết nối các nhà mạng, doanh nghiệp tài chính, nhà bán lẻ lại với nhau để đơn giản hóa cuộc sống và giúp mọi người tiết kiệm tiền. Nếu mô hình như T-Cash được triển khai toàn thế giới, điện thoại di động sẽ không chỉ là cầu nối cho dịch vụ tài chính mà là cho cả quảng cáo, mua sắm, ngân hàng, bảo hiểm và nhiều nữa.

Tổng hợp

 Nội dung đã đăng trên báo Bưu điện Việt Nam số 153 ra ngày 21/12/2012