HDTV sẽ thay thế TV truyền thống?

Các thiết bị thu phát HDTV của VTC

Từ ngày 6/1/2009, Đài truyền hình kỹ thuật số VTC chính thức cung cấp 8 chương trình HDTV trong gói 40 chương trình truyền hình thông qua vệ tinh Vinasat1. Sự kiện này đánh dấu một kỷ nguyên của HDTV chính thức có mặt ở Việt Nam.

Truyền hình độ phân giải cao (HDTV - High Definition Television) là tên gọi của một tiêu chuẩn truyền hình cung cấp hình ảnh trên màn hình người xem có độ phân giải cao hơn so với hệ thống truyền hình truyền thống quen thuộc SDTV (Standard Definition Television). Số hộ gia đình sử dụng TV phân giải cao trên toàn thế giới được dự báo tăng gấp ba lần trong vòng 5 năm tới, khi mà người dùng càng ngày càng khắt khe hơn về chất lượng và độ nét của hình ảnh. Việc người dùng chuyển lên HDTV được coi là một bước tiến quan trọng của ngành công nghiệp điện tử gia dụng, cũng tương tự như bước chuyển từ TV đen trắng sang TV màu cách đây hơn 20 năm.

Theo Informa Telecoms and Media, số hộ gia đình dùng HDTV sẽ nhảy vọt từ mức 48 triệu (2006) lên 151 triệu vào năm 2011, còn số hộ sở hữu ti vi nói chung là 1,2 tỷ. Nhanh nhạy ứng dụng TV phân giải cao nhất vẫn là các nước phát triển, mà đi đầu là Mỹ với 58%, Nhật Bản 20%, tiếp đó là Anh, Canada, Hàn Quốc, Trung Quốc và Đức..

Phát sóng HDTV qua Vinasast 1: Phương án tối ưu

Điều kiện tiên quyết để phát sóng HDTV chính là môi trường phát sóng số: lý do là băng tần của HDTV rộng và điều kiện phát sóng analog không đảm bảo loại bỏ nhiễu ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh HDTV. Các mạng truyền hình số (cáp, vệ tinh, mặt đất, Broadband…) có thể cho phép truyền tải những chương trình HDTV. Nhưng do đòi hỏi tốc độ dữ liệu của HDTV khá cao (từ 10Mbps -30Mbps tùy theo công nghệ nén dữ liệu) nên hầu như các mạng truyền hình số mặt đất hay băng rộng (broadband) sử dụng công nghệ xDSL vẫn còn có những khó khăn khi truyền tải HDTV. Điều đó cho thấy rằng FTTx, cáp số và vệ tinh sẽ là những môi trường thích hợp để truyền tải HDTV. Hiện ở Việt Nam có  Đài Truyền hình TPHCM và Đài Truyền hình Việt Nam đang thử nghiệm HDTV trên mạng truyền hình cáp.

Cùng đồng hành với HDTV, đa số nhà cung cấp dịch vụ truyền hình qua vệ tinh đang hướng đến công nghệ truyền hình vệ tinh thế hệ 2 (DVB-S2). Với công nghệ này thì tốc độ truyền dẫn trên một bộ phát đáp (transponder) của vệ tinh sẽ được tăng lên đáng kể so với DVB -S (thế hệ 1). DVB-S truyền được 2-3 chương trình HDTV trên một bộ phát đáp thì DVB -S2 cho phép truyền tới 7-8 chương trình HDTV trên một bộ phát đáp vệ tinh.

Chính vì lý do đó, VTC đã sử dụng phương thức truyền dẫn HDTV qua vệ tinh Vinasat 1. Do VTC phát sóng qua vệ tinh nên trên toàn lãnh thổ Việt Nam và một phần lãnh thổ của Lào và Campuchia có thể thu được sóng HDTV với chất lượng tốt.

HDTV: Công nghệ truyền hình tiên tiến nhất

Điểm khác biệt đầu tiên cần kể đến là HDTV có độ phân giải cao hơn nhiều lần so với độ phân giải truyền hình tiêu chuẩn. Truyền hình tiêu chuẩn hiện nay, hệ PAL sử dụng hình ảnh có độ phân giải tối đa 576x720, hệ NTSC sử dụng hình ảnh có độ phân giải tối đa 480x720. Với truyền hình HDTV, độ phân giải được sử dụng là 720x1280 (720P) hoặc 1080x1920 (1080) cao hơn gấp nhiều lần so với độ phân giải truyền hình tiêu chuẩn.

Kế đó là khác biệt về tỷ lệ khuôn hình, truyền hình tiêu chuẩn sử dụng tỷ lệ khuôn hình 4:3 (tỷ lệ giữa chiều ngang và chiều dọc của màn hình) trong khi truyền hình độ phân giải cao HDTV sử dụng tỷ lệ khuôn hình 16: 9. Tỷ lệ khuôn hình 16: 9 được lựa chọn dựa trên các phân tích, tính toán về giác quan của con người và đây là tỷ lệ khuôn hình thích hợp nhất trong truyền hình. So với tỷ lệ khuôn hình truyền thống, tỷ lệ khuôn hình của HDTV cho phép mở rộng thêm 33% kích thước hình ảnh.

Về công nghệ nén hình ảnh, chuẩn nén hình ảnh sử dụng trong HDTV có hai chuẩn chính đó là MPEG -2 và MPEG -4 (H264/AVC). MPEG-2 cho hình ảnh trung thực, thị trường thiết bị khá phong phú và đa dạng. MPEG -4 là chuẩn nén hình ảnh và âm thanh mới, được xây dựng để hướng tới mạng đa truy nhập. MPEG -4 tăng cường khả năng nén hình ảnh và âm thanh, sử dụng ít băng thông hơn so với MPEG -2 do đó có khả năng truyền đi nhiều nội dung và dịch vụ trên mạng truyền hình, băng rộng, không dây và các dịch vụ gói. Nhưng do MPEG -4 là một chuẩn mới và là chuẩn mở nên cần có thời gian đợi các nhà sản xuất tung ra nhiều sản phẩm hỗ trợ, giá cả thiết bị hỗ trợ MPEG -4 còn khá cao.

Với những ưu thế về công nghệ, việc cho ra đời các sản phẩm truyền hình HD đáp ứng được nhu cầu thưởng thức truyền hình độ nét cao của người dùng. Ban đầu VTC sẽ phát sóng 8 kênh HDTV trong gói 40 kênh, trong đó có 3 kênh giải trí, phim truyện do VTC tự sản xuất, 5 kênh HDTV được mua bản quyền từ nước ngoài. Sau đó VTC sẽ tiếp tục thay thế các kênh SDTV bằng HDTV, đồng thời tiến tới sản xuất những chương trình thời sự, chính luận, khoa học giáo dục…. theo chuẩn HDTV.

Phó Tổng giám đốc VTC

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 4 ra ngày 9/1/2008