Việt Nam có tiềm năng rất lớn để phát triển công nghệ 3G. Ảnh: Đ.N

Học kinh nghiệm để mở đường 3G tại Việt Nam

ICTnews - 3G là con đường phát triển tất yếu của viễn thông di động Việt Nam, và năm 2008 thực sự là thời điểm thích hợp để triển khai công nghệ này tại Việt Nam.

“Trong năm 2008, Bộ TT&TT sẽ tổ chức thi tuyển và cấp phép 3G. Tuy nhiên, những thông tin và kinh nghiệm cấp phép 3G tại các quốc gia khác trên thế giới vẫn là rất cần thiết để Việt Nam học hỏi”, Thứ trưởng Bộ TT&TT Lê Nam Thắng phát biểu tại Hội thảo “3G: Phát truyển truy nhập băng rộng trên mạng – Nhu cầu, Băng tần và Cấp phép”, do Bộ TT&TT phối hợp với Hiệp hội GSM tổ chức tại Hà Nội, ngày 17/12...

3G: Con đường tất yếu

“Thông tin về vụ khủng bố nước Mỹ 11/9, hay sự kiện Tổng thống Palestine Y. Arafat từ trần tôi đều được đón nhận từ máy di động đầu cuối sử dụng công nghệ 3G của tôi”, ông Ricardo Tavares, Phó chủ tịch cao cấp mảng Chính sách công cộng của Hiệp hội GSM (GSMA) kể. Ông cũng đưa ra một dự báo rằng đến năm 2010, tỷ lệ giữa truy cập dữ liệu di động và truy cập dữ liệu cố định sẽ được cân bằng 50-50%.

Hiện tại, 3G WCDMA/HSPA là công nghệ đã được triển khai rộng rãi nhất trên thế giới trong băng tần 2,1 GHz với trên 133,8 triệu thuê bao toàn cầu và 164 mạng tại 73 nước, chiếm 68% của tất cả các mạng 3G thương mại.

Với hơn 3 tỉ người sử dụng ĐTDĐ, trong đó 80% là sử dụng công nghệ GSM, thế giới đang chứng kiến xu hướng chuyển tiến mạnh mẽ từ công nghệ 2G (GSM) lên công nghệ 3G (HSPA), với 217 mạng GSM trên thế giới đang triển khai lộ trình này. Ở góc độ công nghệ, HSPA là công nghệ đã được kiểm chứng về khả năng tương thích ngược với GSM. Sự phát triển về công nghệ cũng đã giúp HSPA đạt được tốc độ truyền tải dữ liệu 3,6 Mbps đến 7,2 Mbps, đáp ứng tối ưu nhu cầu về các dịch vụ dữ liệu băng rộng đang tăng lên rất nhanh. “Đến năm 2010, HSPA sẽ chiếm đến 71% truy nhập dữ liệu di động trên thế giới”, ông Tavares dự đoán.

Còn ở góc độ giá cả sản phẩm, giá các thiết bị đầu cuối 3G cũng đã rẻ đi đáng kể, nếu như cách đây 5 năm công nghệ còn mới, giá cả thiết bị đầu cuối đắt (khoảng 600-700 USD/thiết bị) thì giờ đây chỉ cần 100-200 USD là có thể mua được một máy đầu cuối 3G. “Một vấn đề quan trọng nữa là công nghệ 3G HSPA đảm báo tính kinh tế về quy mô. Triển khai HSPA tiết kiệm chi phí 25% so với triển khai công nghệ WiMAX di động”, ông Tavares khẳng định. Đồng quan điểm này, ông Hoàng Ngọc Diệp, Tổng giám đốc Tập đoàn Qualcomm tại Việt Nam và khu vực Đông Dương cũng cho rằng việc các nhà khai thác viễn thông Việt Nam nâng cấp hệ thống hiện tại lên công nghệ HSPA là phương pháp nhanh và rẻ hơn nhiều so với triển khai công nghệ WiMAX.

Lãnh đạo Bộ TT&TT, đại diện GSMA và lãnh đạo các doanh nghiệp di động tại Việt Nam đều có chung một nhận định rằng 3G là con đường phát triển tất yếu của viễn thông di động Việt Nam, và năm 2008 thực sự là thời điểm thích hợp để triển khai công nghệ này tại Việt Nam. “Tỷ lệ sử dụng điện thoại cố định tại Việt Nam hiện khoảng 10%, ĐTDĐ khoảng 23%, tỷ lệ dân số sử dụng Internet khoảng 17%, trong đó tỷ lệ sử dụng băng rộng còn rất khiêm tốn. Rõ ràng, Việt Nam rất có tiềm năng để phát triển 3G”, ông Tavares nói.

Ưu tiên thành phố

Đại diện cả 3 mạng di động GSM Việt Nam (là Viettel, MobiFone, Vinaphone) đều thể hiện quyết tâm tiến lên công nghệ 3G và sẵn sàng với thi tuyển. Ông Tống Viết Trung, Giám đốc Viettel Mobile cho biết: “Giai đoạn phát triển tới là 3G, vì thế chúng tôi đang tập trung lực lượng nghiên cứu phát triển và chuẩn bị thật tốt cho cuộc thi tuyển 3G sắp tới”. Còn ông Lê Hữu Phương, Trưởng phòng Đầu tư – Phát triển Vinaphone thì nhận định rằng nhu cầu sử dụng công nghệ 3G của các khách hàng mạng Vinaphone là có, đó là những người dùng các loại điện thoại thông minh (smartphone) và sẵn sàng cho các dịch vụ thanh toán di động. “3G trước hết là nhằm vào thị trường các thành phố lớn và hướng đến các dịch vụ nội dung. Vì thế, doanh nghiệp nào có nội dung thông tin đa dạng hơn, phong phú hơn thì doanh nghiệp đó sẽ có lợi thế hơn trong cuộc đua 3G”, ông Phương nói.

Đồng quan điểm này, ông Đỗ Hữu Anh, đại điện MobiFone cho hay kế hoạch triển khai 3G của MobiFone sẽ tập trung vào các khách hàng sử dụng dịch vụ dữ liệu (data) có tốc độ lớn, đang tập trung nhiều ở các thành phố lớn. “Chúng tôi sẽ triển khai 3G trong thời gian sớm nhất ngay sau khi được cấp phép”, ông Hữu Anh khẳng định.

Tuy nhiên, cả 3 nhà khai thác này đều không tiết lộ con số vốn đầu tư cụ thể cho công nghệ 3G nếu họ trúng tuyển và được cấp phép.

Thi tuyển 3G: Giải bài toán công bằng và minh bạch

Là nước đi sau nên Việt Nam có điều kiện thuận lợi để học hỏi kinh nghiệm và nắm bắt thống tin từ những quốc gia đi trước trong triển khai công nghệ 3G.

Thi tuyển 3G là phương pháp mà Chính phủ Việt Nam cũng như nhiều nước trên thế giới lựa chọn để cấp phép 3G. “Thi tuyển 3G cũng như là một “cuộc thi sắc đẹp”, vì thế, để cuộc thi đạt hiệu quả thì những tiêu chí phải rất rõ ràng và minh bạch. Đó là những tiêu chí về chất lượng dịch vụ, tốc độ triển khai và vùng phủ sóng mà các nhà khai thác muốn được nhận giấy phép 3G phải tuân thủ”, bà Yulia Kossykh, nhà tư vấn của hãng Frontier Economics chia sẻ. “Thiếu minh bạch và công bằng đã xảy ra tại Thụy Điển, khi 3 nhà khai thác viễn thông không được cấp phép 3G đã kiện chính phủ với lý do kế hoạch kinh doanh của họ cũng hiệu quả không kém các nhà khai thác đã giành được giấy phép 3G”.

Cũng theo bà Yulia, để đảm bảo công bằng các chính phủ cũng cần phân bổ một số lượng giấy phép 3G nhất định cho những công ty mới được thành lập, hoặc hạ thấp thang điểm với những công ty này. Kinh nghiệm như ở Phần Lan, quốc gia đầu tiên triển khai 3G trên thế giới, tháng 3/1999 chính phủ nước này đã cấp 6 giấy phép 3G, trong đó có 4 giấy phép cho các nhà khai thác cũ triển khai vùng phủ sóng trên phạm vi toàn quốc, và 2 giấy phép cho các nhà khai thác mới triển khai ở một khu vực. Kinh nghiệm này cũng đã được áp dụng tại Tây Ban Nha vào tháng 3/2000 với 4 giấy phép 3G cho 3 nhà khai thác viễn thông chủ đạo và 1 nhà khai thác mới.

Bà Yulia cũng cảnh báo rằng các Chính phủ cần cẩn thận với những lời hứa của các nhà khai thác trước khi họ thi tuyển, chẳng hạn như tại Thụy Điển, các nhà khai thác cam kết đạt 90% vùng phủ sóng trong 3 năm triển khai 3G, nhưng thực chất họ chỉ đạt khả năng phủ sóng 75%. Hay như tại Phần Lan, tháng 6/2005 cơ quan hữu quan nước này đã rút giấy phép triển khai 3G của một nhà khai thác mới bởi sau hơn 6 năm được cấp phép, họ vẫn chưa thể triển khai. “Nếu công ty nào không đạt được cam kết khi thi tuyển 3G, Chính phủ rất cần thiết phải phạt họ, thậm chí là rút giấy phép”, bà Yulia tư vấn.

Đặng Nguyễn

  • Toàn bộ bài báo đã được đăng trên báo Bưu Điện Việt Nam số 102