Hướng tới văn minh, tránh mê tín dị đoan khi thực hành lễ Vu lan

“Tinh thần của Đại lễ Vu Lan trong đạo Phật là dạy con người sống thực hiện việc báo ân-báo hiếu, Phật dạy con người có 4 ân nặng: Ân phụ mẫu sinh thành, Ân thầy bạn dạy răn, Ân quốc gia xã hội, Ân chúng sinh đồng loại.

Hằng năm, vào ngày rằm tháng Bảy, người theo đạo Phật cũng như nhiều người dân trên khắp mọi miền đất nước lại trở về các chùa thiết lễ cúng dàng Tam bảo, cầu siêu, với mong muốn cầu nguyện những người thân quá cố được siêu thoát về cảnh giới an lành. Theo tục lệ dân gian Việt Nam và một số quốc gia Đông Á thì ngày rằm tháng Bảy còn gọi là ngày xá tội vong nhân. Tuy nhiên, đối với Phật giáo thì ngày này còn có nhiều ý nghĩa nhân văn sâu sắc mà các phật tử cần hiểu rõ để khi đến chùa thiết lễ cúng dàng không bị người đời cho là mê tín.

{keywords}
Hướng tới văn minh, tránh mê tín dị đoan khi thực hành lễ Vu lan

Lễ Vu Lan Báo Hiếu là một trong những đại lễ quan trọng của Phật giáo Đại thừa. Tuần lễ Vu Lan vào dịp tháng 7 âm lịch, chính lễ vào ngày rằm tháng 7. Tinh thần này được thể hiện rõ trong văn tế thập loại chúng sinh của đại thi hào Nguyễn Du - một tác phẩm thể hiện hài hòa tinh thần báo ân - báo hiếu của Đạo Phật và tư tưởng hiếu đạo của Đạo Nho.

Nguồn gốc của lễ Vu Lan xuất phát từ kinh Vu Lan Bồn, kinh này nói về sự tích của Tôn Giả Mục Kiền Liên (Vị Bồ Tát đại hiếu) một trong 10 vị đại đệ tử của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Vị này tu hành đắc được phép thần thông đệ nhất nên thấy mẹ mình là bà Thanh Đề sau khi chết đi bị đọa xuống cõi địa ngục.

Vì thương mẹ nên Tôn Giả Mục Kiền Liên bạch với Đức Phật Thích Ca tại sao mẹ mình lại đau khổ dưới cõi địa ngục, làm gì để cứu vớt mẹ mình thoát khỏi cõi địa ngục. Đức Phật Thích Ca chỉ dạy: nguyên do bà Thanh Đề sau khi chết bị đọa cõi địa ngục đau khổ là do ở đời làm nhiều việc ác và tham lam, bỏn xẻn. Vì vậy muốn cứu được bà ra khỏi cõi địa ngục đau khổ thì vào dịp rằm tháng 7 sau khi mãn hạ ba tháng an cư của chư Tăng phải sắm sửa lễ vật cúng dường chúng Tăng, cầu thỉnh mười phương Tăng chúng hồi hướng chú nguyện thì bà Thanh Đề mới thoát được cõi địa ngục đau khổ, thoát sinh về cõi thiên cung sung sướng.

Kinh này cũng dạy mọi người đạo lý uống nước nhớ nguồn, tinh thần báo ân - báo hiếu đối với cha mẹ, tổ tiên, những người có công sinh thành dưỡng dục. Đến ngày rằm tháng 7 mỗi năm sắm sanh lễ vật đến chùa lễ Phật tụng kinh, làm nhiều việc phúc để hồi hướng, chú nguyện cho cha mẹ còn sống được song đường trường thọ, hạnh phúc; tổ tiên, cha mẹ và những người đã mất được siêu sinh tịnh cảnh.

Tuy nhiên, trong thực tế, có nhiều người còn băn khoăn về việc làm thế nào cho đúng khi thực hành nghi lễ Vu lan cho trọn lòng thành. 

Theo Thượng tọa Thích Chiếu Tuệ, Trưởng ban Hoằng pháp Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố Hà Nội, theo tinh thần “Tâm hiếu là tâm Phật, hạnh hiếu là hạnh Phật” thì tất cả Phật tử - những người con Phật - đều có thể thực hiện nghi thức Vu lan mọi lúc, mọi nơi tùy theo hoàn cảnh của mỗi người. 

Tinh thần của Đại lễ Vu Lan trong đạo Phật là dạy con người sống thực hiện việc báo ân - báo hiếu, Phật dạy con người có 4 ân nặng (tứ trọng ân): Ân phụ mẫu sinh thành (ân cha mẹ), Ân thầy bạn dạy răn, Ân quốc gia xã hội, Ân chúng sinh đồng loại. Như vậy, lễ Vu Lan báo hiếu không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn mang tính xã hội, tính giáo dục đạo đức sâu sắc. 

Năm nay, đại dịch COVID-19 bùng phát trở lại và diễn biến phức tạp, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã chỉ đạo các cơ sở tự viện và Tăng Ni, Phật tử tổ chức lễ Vu lan Báo hiếu gọn nhẹ, tiết kiệm và trang nghiêm.

Tùy tình hình dịch bệnh tại từng địa phương, thực hiện nghiêm việc giãn cách xã hội và các biện pháp phòng chống dịch bệnh; tuyên truyền, giáo hóa cho nhân dân, tín đồ hiểu đúng ý nghĩa lễ Vu Lan báo hiếu, hạn chế tụ tập đông người, tăng cường các khóa lễ, các buổi thuyết giảng ý nghĩa lễ Vu Lan trực tuyến và có nhiều hoạt động thiết thực như: tặng quà cho người nghèo.

Nguyễn Liên

Ảnh: Bạt Tuấn

tin nổi bật

Bộ trưởng Bộ Văn hóa đưa giải pháp ngăn xuống cấp đạo đức

"Khi hình thành được môi trường văn hóa trong gia đình, nhà trường và xã hội thì chắc chắn sẽ có hiệu ứng của con người văn hóa và hạn chế được sự xuống cấp của vấn đề đạo đức", Bộ trưởng Bộ VHTTDL nói.

Vu Lan: Mùa hiếu hạnh, mùa báo đáp cha mẹ, nhớ công đức tổ tiên

Rằm tháng 7 âm lịch là lễ Vu Lan báo hiếu, nhắc nhở người dân Việt không chỉ nhớ công lao sinh thành của cha mẹ, biết ơn tổ tiên ngàn đời mà còn nhắc nhở hiếu nghĩa với cha mẹ đang còn sống.

Ra mắt bộ sách hoành tráng 'Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh - Biên niên sử truyền hình'

Đây là tên bộ sách điện tử tổng hợp gồm 90 tập như một kho tư liệu lịch sử truyền tải tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc về thời đại rực rỡ nhất trong lịch sử.

Thêm 10 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được công nhận

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành các quyết định công bố Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia thuộc nhiều tỉnh thành. Thanh Hóa, Tuyên Quang và Đắk Lắk có nhiều di sản được công nhận lần này.

Phát huy giá trị dân ca, dân vũ, dân nhạc của các dân tộc thiểu số

UBND tỉnh Bình Dương vừa ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án 'Bảo tồn, phát huy giá trị dân ca, dân vũ, dân nhạc của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2022 - 2030'.

Chiêm ngưỡng bảo vật quốc gia ngàn năm từ những con tàu cổ

Những tác phẩm nghệ thuật độc nhất vô nhị từ các con tàu đắm từng được công nhận là Bảo vật quốc gia được giới thiệu tới công chúng.

Lễ hội Điện Huệ Nam tôn vinh tín ngưỡng thờ Mẫu

Lễ hội Điện Huệ Nam diễn ra trong 3 ngày 5,6,7/8 (nhằm ngày 8, 9 và 10/7 năm Nhâm Dần) tại các địa điểm gồm Điện Huệ Nam (Điện Hòn Chén), Đình làng Hải Cát và Thánh đường 352 Chi Lăng.

Bộ sách 'Huyền thoại Việt Nam' lưu danh 100.000 anh hùng liệt sĩ

12 pho đại sách lưu danh các anh hùng liệt sĩ từng lập 3 kỷ lục đang được lưu giữ tại nhà thờ Tổ của chùa Ba Vàng

Triển lãm '75 năm trọn nghĩa vẹn tình'

Hơn 150 bức ảnh, tư liệu, hiện vật được trưng bày tại triển lãm '75 năm trọn nghĩa vẹn tình' diễn ra tại nhà triển lãm 93 Đinh Tiên Hoàng, Hà Nội từ 26-31/7.

'Ta tự hào đi lên - Việt Nam' lan tỏa truyền thống 'Uống nước nhớ nguồn'

Tối 25/7, tại Trung tâm nghệ thuật Âu Cơ, Hà Nội đã diễn ra chương trình giao lưu nghệ thuật 'Ta tự hào đi lên - Việt Nam' tổ chức nhân dịp kỷ niệm 75 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ và 60 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Lào.

Quá khứ hào hùng tái hiện trong triển lãm 'Còn mãi với thời gian'

69 tác phẩm của 62 tác giả được lựa chọn trong sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam và Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam giúp người xem hồi tưởng về quá khứ hào hùng của dân tộc.

Trưng bày 100 Châu bản triều Nguyễn về thuật trị quốc của vua Minh Mạng

Ngày 9/6, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế phối hợp Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I - Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước khai mạc triển lãm “Thuật trị quốc của Hoàng đế Minh Mạng qua Di sản Tư liệu Châu bản triều Nguyễn” tại Hoàng cung Huế.

Tái bản bộ chính sử về 330 năm triều Nguyễn được biên soạn trong 88 năm

'Đại Nam Thực Lục' gồm 10 tập là bộ chính sử lớn nhất, quan trọng nhất của nhà Nguyễn vừa được tái bản lần thứ 2.

Độc đáo nghi lễ cúng Then của đồng bào Thái trắng ở Mường So

Nghi thức Lễ cúng Then thể hiện đời sống tâm linh của đồng bào Thái trắng ở khu vực Mường So, Khổng Lào, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu với đất trời.

Bảo tháp Mandala Tây Thiên lắng đọng trong lễ mừng Phật đản sinh

Tại Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên (Tam Đảo Vĩnh Phúc) lễ mừng ngày Khánh đản của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni được tổ chức trong nội tự khuôn viên ngôi Bảo tháp thiêng quý.