Huyền thoại 'bà cá chúa' đeo khuyên vàng ở xứ Thanh

Ở bản Chiềng Ban (Văn Nho, Bá Thước, Thanh Hóa) có bà cá chúa to lớn lạ thường trên tai đeo chiếc khuyên vàng khiến nhiều du khách tìm đến.

- Chuyện ở bản Chiềng Ban (xã Văn Nho, huyện Bá Thước, Thanh Hóa) có đàn cá quý, nổi tiếng linh thiêng, đặc biệt có bà cá chúa to lớn lạ thường trên tai đeo chiếc khuyên vàng, khiến nhiều du khách tìm đến.

“Chỉ mới nghe nói cá thần linh thiêng”

So với đàn cá Cẩm Lương, cá ở Chiềng Ban không tập trung dày đặc trước cửa hang, mà bơi lội tản mát, chỉ nổi lên khi được cho ăn. Điều đặc biệt là câu chuyện truyền miệng về sự xuất hiện của bà cá chúa to lớn đeo vòng vàng và những câu chuyện rùng rợn về cá thần báo oán.

Ai đến đây cũng mong nhìn thấy "bà chúa" một lần. Tuy nhiên, lượng nước khá lớn, lòng hang dài ăn sâu vào trong núi nên việc nhìn thấy đàn cá đã khó, chưa nói đến việc gặp bà cá chúa.

{keywords}
Những con cá ở đây có màu sắc rất lạ

Ông Hà Văn Thân, người trông coi đàn cá ở đây thật thà: “Cũng gần đây mới nghe nói cá thần linh thiêng, còn trước đây bà con vẫn ăn”.

Nói vậy nhưng ông Thân lại rất mực thành kính khi đứng trước bàn thờ trong ngách hang đá phía trên cửa hang cá.

"Đây là nơi cả đất Mường Ký thờ cúng sơn thần thổ địa cùng cụ tổ Hà Công Vụ có khai phá vùng đất này", ông Thân cho biết.

Đàn “cá thần” có từ 400 năm trước

Theo ông Hà Nam Ninh, nguyên Phó Chủ tịch huyện Bá Thước, sự tích đàn cá ở Chiềng Ban có chừng 400 năm trước, gắn với việc Quận công Hà Công Vụ gây dựng Mường Ký (xã Văn Nho hiện nay).

Ông Hà Công Vụ thuộc gia tộc dòng dõi ở huyện Vĩnh Lộc, có nhiều người làm quan lớn dưới triều Hậu Lê. Một hôm, ông mở tiệc thết đãi bạn bè, có kẻ mưu hại khiến nhiều người dự tiệc bị ngộ độc.

Sợ chết uổng, ông Hà Công Vụ giả làm người bán thuốc nhuộm vải, ngược dòng sông Mã đi trốn, mang theo một bình cá giống, dặn người nhà: “Nếu bình yên thì hãy ngược lên miền núi, tìm nơi nào có giống cá này thì tôi ở đó”.

{keywords}

Ông Hà Nam Ninh kể sự tích đàn cá suối

Đến bến đò Vạn Cha, thấy cáo thị tầm nã mình, ông bèn bỏ thuyền lên bộ, lần theo con suối nhỏ.

Lúc này, dân ở đất Mường Muồn (lớn hơn xã Văn Nho) làm chết con voi vua ban, bị triều đình phạt vạ. Dân bản sợ hãi bỏ trốn vào rừng sâu, chỉ còn lại gia đình ông quan Chuông già nua và năm người con trai cao lớn lười biếng.

Đàn con của ông quan Chuông sớm mồ côi mẹ, sinh ra hư hỏng, suốt ngày rượu chè lêu lổng. Bữa ấy mưa gió rét mướt, đàn con trên nhà sàn đốt lửa uống rượu để mặc cha già lủi thủi ra đồng thả trâu.

Đang uống rượu thì chiếc còi (làm bằng sừng trâu dùng múc nước cho bình rượu cần) bị rơi xuống gầm sàn. Cả đám đùn đẩy, không đứa nào chịu xuống nhặt. Có đứa nghĩ ra cách dòng dây thừng xuống kéo lên.

Do sừng nhọn nên cứ ngoắc dây vào thì lại tuột ra, mãi không lấy được. Đang loay hoay thì thấy ông Chuông dắt trâu về, đàn con bất hiếu gọi váng lên: “Bố, bố, mau nhặt còi lên cho bọn con uống rượu”.

Cay đắng chảy nước mắt, biết các con hư chỉ vì dốt nát, ông quan Chuông quyết đi tìm thầy về dạy chữ cho con. Tình cờ gặp ông Hà Công Vụ đang tất tả ngược đường. Nghe chuyện, ông Hà Công Vụ bèn theo quan Chuông về nhà làm thầy giáo.

Đem đàn cá thả xuống cửa hang nước lớn, thấy chúng tung tăng bơi lội, ông Hà Công Vụ tin đây là đất tốt nên bỏ nhiều công sức dạy dỗ đám thanh niên. Các chàng trai này gây dựng lại mường bản, đưa dân phiêu tán trở về sinh sống yên vui, tôn thầy giáo làm tạo mường, đổi tên Mường Muồn thành Mường Ký.

Sau này, người nhà theo dấu đàn cá tìm đến báo tin đã được minh oan, nhưng vì yêu cảnh mến người, ông Hà Công Vụ tiếp tục ở lại. Đàn cá do ông nuôi thả ngày càng sinh sôi đàn lũ đến tận bây giờ.

Sự thật về bà cá chúa đeo khuyên vàng

Cũng theo ông Hà Nam Ninh, chuyện những con cá có đeo khuyên tai vàng chỉ mới xuất hiện sau năm 1945, khi đất nước vừa giành được độc lập. Khi ấy, nhiều tổ công tác của chính quyền cách mạng được cử lên vùng cao vận động bà con cùng tham gia kháng chiến chống Pháp.

Trong một nhóm công tác hoạt động ở vùng Mường Ký, có một người tên là Hà Hào Lam. Ông Lam là thanh niên thuộc gia đình giàu có, dòng dõi ở đất Vĩnh Lộc, khi ở Chiềng Ban thường hay tắm ở dòng suối này.

Lúc này suối Chiềng Ban còn khá cạn, chưa có đập ngăn cao như bây giờ. Ông Lam thực sự thích thú khi thấy đàn cá hiền hòa bơi lội xung quanh mình.

Bản thân ông Lam vốn xuất thân từ vùng đất Đa Bút (Vĩnh Lộc), quê của cụ tổ Hà Công Vụ, có quan hệ máu mủ thân thiết với Mường Ký, nên dường như có tình cảm đặc biệt với đàn cá.

Đàn cá cũng rất thân thiện và bạo dạn, nhiều con còn để ông bế trên tay nâng lên khỏi mặt nước như những đứa trẻ. Nô giỡn vui thích quá, ông bèn rút những chiếc nhẫn vàng, vòng bạc đeo trên tay, bẻ rộng ra rồi bấm vào mang tai cá rồi thả chúng trở lại với dòng suối.

{keywords}

Đàn cá rất đông đúc và thân thiện.

Những chiếc nhẫn ngày xưa luôn làm hở để tùy ngón tay to nhỏ mà điều chỉnh, nên việc đeo cho cá rất dễ dàng và khi bấm lại cũng đủ chắc để không bị rơi ra ngoài. 

{keywords}

Nếu hạ mực nước đập, sẽ có cơ hội gặp những con cá đeo khuyên tai vàng vòng bạc

Nếu hang cá Chiềng Ban được hạ mực nước, trả lại phong cảnh cũ, đàn cá sẽ trở nên đông đúc, dạn dĩ như xưa và du khách hoàn toàn có thể bắt gặp những con cá lớn đeo khuyên tai vàng theo đàn ra ngoài cửa hang tắm nắng.

Lê Quân

tin nổi bật

Thái Nguyên thông tin về clip “bốn cô giáo thác loạn” trên mạng xã hội

Chủ tịch huyện Định Hoá (Thái Nguyên) khẳng định, thông tin về “bốn cô giáo thác loạn” gây xôn xao dư luận là không đúng sự thật.

Chủ tịch nước: Các tổ chức hữu nghị thúc đẩy quan hệ chiến lược Việt- Hàn

Chủ tịch nước khẳng định vai trò quan trọng của các tổ chức, đoàn thể hữu nghị hai nước và cam kết tạo điều kiện để các tổ chức này đẩy mạnh hoạt động trong thời gian tới.

Tổng Giám đốc Bệnh viện FV bị tố cáo say xỉn, đánh bảo vệ

Một bảo vệ tại khu Thảo Điền, TP Thủ Đức có đơn tố cáo ông J.M.G - Tổng Giám đốc Bệnh viện FV say xỉn và hành hung mình.

Cháy dãy nhà ở Hà Nội, 1 căn bị sập hoàn toàn

Lửa bùng lên dữ dội rồi nhanh chóng lan ra 4 căn nhà tạm tại Khu đô thị Văn Phú (Phú La, Hà Đông, Hà Nội). Một căn nhà tạm đã bị sập hoàn toàn.

Chủ tịch nước: Cần nâng tầm trí tuệ Việt tại đất nước phát triển như Hàn Quốc

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc mong muốn cộng đồng người Việt Nam tại Hàn Quốc tiếp tục đoàn kết, thương yêu giúp đỡ nhau, thực hiện tốt pháp luật, phát huy trí tuệ của người Việt Nam, đóng góp phát triển nước sở tại, hướng về xây dựng quê hương.

Thứ trưởng GTVT Lê Đình Thọ phụ trách Ban quản lý dự án Thăng Long

Thứ trưởng GTVT Lê Đình Thọ sẽ phụ trách Ban quản lý dự án Thăng Long từ ngày 1/12/2022 thay ông Dương Viết Roãn. Ông Roãn vừa được chấp thuận nghỉ hưu trước tuổi.

3 người đi xe máy tử vong sau va chạm với xe container

Vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng vừa xảy ra giữa xe container và xe máy tại xã Chỉ Đạo (Văn Lâm, Hưng Yên) khiến 3 người ngồi trên xe máy tử vong.

Công an phát hiện hàng chục đối tượng dương tính với ma tuý trong quán bar ở Đồng Nai

Kiểm tra quán bar ở Đồng Nai, lực lượng công an phát hiện 14 người dương tính với ma tuý, trong đó có 3 người là nhân viên của quán.

Triệt phá một trường gà, tạm giữ 60 đối tượng ở Bình Thuận

Trưa nay (4/12), Công an TP Phan Thiết đã phối hợp cùng Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Bình Thuận triệt phá một trường gà lớn, nằm trên địa bàn phường Phú Tài, TP Phan Thiết.

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đến Seoul, bắt đầu thăm Hàn Quốc

15h15 (giờ địa phương), chuyên cơ chở Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã tới thủ đô Seoul, bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước tới Hàn Quốc theo lời mời của Tổng thống Yoon Suk-yeol.

Yên Bái đề xuất quy hoạch xây sân bay đón 1 triệu hành khách mỗi năm

UBND tỉnh Yên Bái đề nghị Bộ GTVT và Cục Hàng không Việt Nam xem xét bổ sung cảng hàng không địa phương vào quy hoạch với công suất dự kiến từ 0,8 - 1 triệu hành khách/năm.

Cựu Bí thư cùng cựu Chủ tịch TP Bảo Lộc bị xem xét kỷ luật

Ngoài kỷ luật cảnh cáo Phó chủ tịch UBND huyện Đam Rông, Ủy Ban kiểm tra Tỉnh ủy Lâm Đồng còn đề nghị xem xét kỷ luật nhiều cán bộ khác, trong đó có cựu Bí thư và Chủ tịch TP Bảo Lộc.

8 ‘lô cốt’ trên đường Nguyễn Trãi: Sở GTVT tính chỉnh phương án tách làn ô tô, xe máy

Sở GTVT Hà Nội cho biết, việc lập 8 ‘lô cốt’ trên đường Nguyễn Trãi làm thu hẹp lòng đường cho các phương tiện lưu thông. Do vậy, phương án tách làn ô tô, xe máy trên tuyến đường này cần phải điều chỉnh.

8 người bị thương trong vụ sập dàn đèn sân khấu ở Bình Dương

Dàn đèn sân khấu nhạc nước tại một sự kiện ngoài trời ở Bình Dương bất ngờ đổ sập đè lên nhiều người đang ngồi xem phía dưới; sự cố khiến 8 người bị thương.

Cấm cán bộ thanh tra sử dụng dự thảo kết luận để đe dọa

Quy chế của Thanh tra Chính phủ (TTCP) nghiêm cấm cán bộ sử dụng dự thảo kết luận để đe dọa đối tượng thanh tra; cấm nhận tiền, quà, tài sản; tổ chức, tham gia giao lưu, ăn uống với đối tượng thanh tra dưới mọi hình thức.