‘Khai tử’ 2,5 triệu xe máy: Dân nghèo nghe thấy đã lo

TP. Hà Nội đang tìm các biện pháp thu hồi khoảng 2,5 triệu xe máy cũ sử dụng lâu năm, đang phát thải ra môi trường nhiều chất độc hại, gây ô nhiễm nặng nề. Nhưng, việc làm này liệu có khả thi?

Hà Nội đang tìm các biện pháp thu hồi khoảng 2,5 triệu xe máy cũ sử dụng lâu năm, đang phát thải ra môi trường nhiều chất độc hại, gây ô nhiễm nặng nề. Nhưng, việc làm này liệu có khả thi?

Theo số liệu thống kê, Hà Nội hiện có khoảng 6 triệu xe máy và gần 1 triệu ô tô các loại đang lưu hành. Trong đó có 2,5 triệu xe máy đã sử dụng lâu năm, nhiều xe sản xuất từ những năm 90 của thế kỷ trước, nhưng giờ vẫn tham gia giao thông. Tuy nhiên, việc thu hồi này có thể ảnh hưởng đến lợi ích bao gồm tài sản, phương tiên và kế sinh nhai của nhiều người nghèo. Vì thế cần giải thích rõ để người dân hiểu rõ và đồng thuận.

Gây ô nhiễm nặng nề

Ô tô và xe máy do sử dụng xăng dầu làm nhiên liệu nên đều phát thải độc hại cho môi trường. Tuy nhiên, các nghiên cứu chỉ ra rằng, khí thải xe máy gây ô nhiễm trầm trọng và nguy hiểm hơn cho sức khỏe con người.

{keywords}
Xe máy càng cũ, khí thải phát ra càng độc hại

Theo số liệu khảo sát của Đại học Bách khoa TP.HCM, tại một số tuyến đường như An Sương - Cộng Hòa - Bến Bạch Đằng (TP.HCM), lượng tiêu hao nhiên liệu xe máy so với xe buýt (tính theo hành khách/km) cao hơn 92 lần. Lượng chất thải trung bình, cũng cao hơn xe con tới gần 4 lần và cao hơn xe buýt tới gần 40 lần.

Ông Nguyễn Minh Đồng, Giám đốc Công ty tư vấn công nghệ ô tô Đức - Việt, cho biết, một chiếc xe máy động cơ 100cc, tiêu chuẩn Euro 2 thải ra lượng khí thải độc hại cao gấp hàng trăm chiếc ô tô có động cơ 1.800cc, tiêu chuẩn Euro 5.

Đốt cháy nhiên liệu chính là quá trình phân giải các chất hữu cơ. Quá trình này ở xăng, dầu cho ra rất nhiều loại tạp chất khác nhau. Thành phần khí thải này lại phụ thuộc nhiều vào chất lượng động cơ. Động cơ càng cũ, công nghệ càng lạc hậu, thì việc đốt cháy triệt để nhiên liệu càng bị giảm đi, khí thải độc hại vì thế càng nhiều.

Các nhà khoa học Nhật Bản ở Đại học Kanazawa đã đưa ra kết luận, xe máy do sử dụng công nghệ thấp nên khả năng đốt cháy nhiên liệu không hết, thải ra ngoài môi trường gấp nhiều lần ô tô. Phần lớn khí thải độc hại là các hydrocarbon, tác động xấu tới sức khỏe con người.

Việc hít khí thải động cơ khi tham gia giao thông, có thể là mầm mống dẫn đến những nguy cơ ung thư mà ít người lường được.

Bên cạnh đó, xe máy cũ cũng là nguyên nhân gây ra nhiều tai nạn giao thông. Kết quả nghiên cứu năm 2015 của UB ATGT cho thấy có mối liên hệ giữa số vụ tai nạn và tuổi đời phương tiện. Xe mới từ 1-5 năm, có mức độ tai nạn ít nghiêm trọng hơn, so với xe sử dụng từ 6-10 năm.

Tuy nhiên, trong khi ô tô lưu hành phải kiểm tra định kỳ tại các trung tâm đăng kiểm thì xe máy, ngoài việc đăng ký và được cấp biển số, đến nay vẫn chưa phải chịu bất kỳ hình thức kiểm soát nào.

Thu hồi bằng cách nào?

Đại diện Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, theo Quyết định số 16 ban hành ngày 22/5/2015 của Thủ tướng Chính phủ, từ 1/1/2018, xe mô tô, xe gắn máy và ô tô các loại hết niên hạn sử dụng sẽ bị thu hồi.

Song, hiện nay, Nhà nước mới chỉ có quy định niên hạn với xe tải (lưu hành không quá 25 năm) và xe chở khách (lưu hành không quá 20 năm). Vì vậy, từ 1/1/2018, việc thu hồi các xe quá niên hạn sử dụng, chỉ áp dụng được với xe tải, xe khách. Với ô tô con và xe máy, đến nay vẫn chưa có quy định về niên hạn, nên chưa thể thu hồi.

{keywords}

Đa số xe máy cũ, sử dụng lâu năm thuộc về người dân có mức thu nhập trung bình và thấp.

Theo ý kiến các chuyên gia, thời gian tới, nếu TP. Hà Nội muốn thu hồi cả ô tô con và xe máy quá hạn, thì cần xây dựng cơ sở pháp lý có tính khả thi; căn cứ vào đó, ban hành quy định về niên hạn sử dụng đối với các phương tiện này.

Nhưng điều này cũng rất khó khăn. Ô tô con tuy không bị quy định niên hạn, nhưng phải thực hiện đăng kiểm định kỳ. Xe đạt chuẩn sẽ được cấp giấy chứng nhận và dán tem, xe không đạt chuẩn phải được bảo dưỡng, sửa chữa hoặc nâng cấp.

Vấn đề khó nhất vẫn là với xe máy. Xe máy vẫn là phương tiện lưu thông chính của người Hà Nội. Trong đó, đa số xe máy cũ, sử dụng lâu năm thuộc về người dân có mức thu nhập trung bình và thấp. Hơn nữa, tại Hà Nội, vận tải công cộng vẫn chưa phát triển (hiện vẫn chỉ có xe buýt), nên chưa đáp ứng được nhu cầu đi lại của người dân. Nếu quy định niên hạn và thu hồi, sẽ có hàng triệu xe máy bị loại bỏ, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống nhiều gia đình.

Hơn 10 năm về trước, Bộ GTVT từng đề xuất quy định niên hạn sử dụng đối với xe máy là 8 năm hoặc 100.000 km, tuy nhiên đã vấp phải nhiều ý kiến phản đối, cho rằng như vậy sẽ tác động đến đa số người nghèo. Vì vậy, vấn đề này đến nay vẫn đang được... tiếp tục nghiên cứu.

Một số ý kiến cho rằng, chỉ nên quy định tiêu chuẩn khí thải và thu phí khí thải. Xe càng cũ thu phí khí thải càng cao để hạn chế người dân sử dụng, giống như nhiều nước trên thế giới đang áp dụng...

Tuy nhiên, vấn đề này cũng rất khó thực hiện. Từ năm 2010, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt đề án kiểm soát khí thải xe mô tô, xe gắn máy, nhưng do đây là vấn đề xã hội lớn, liên quan đến hàng chục triệu người dân, trong khi cơ sở pháp lý chưa đầy đủ nên vẫn chưa thể triển khai.

Theo các chuyên gia kinh tế, việc thu hồi xe máy, ô tô con sử dụng lâu năm, nếu chưa có quy định về niên hạn, chỉ có thể thực hiện theo cách, thành phố trích ngân sách, mua lại những chiếc xe cũ, với giá hợp lý. Hoặc kết hợp với các DN sản xuất xe máy, thực hiện chương trình đổi xe cũ lấy xe mới, trong đó có hỗ trợ tài chính cho người dân. Người dân nhận thấy lợi ích sẽ sẵn sàng thực hiện và nhiều xe cũ sẽ bị thu hồi, loại bỏ. Tuy nhiên, đây là giải pháp khá tốn kém, nếu không quản lý chặt, dễ bị lợi dụng để trục lợi.

Trần Thủy

tin nổi bật

Du lịch đừng chỉ lo đếm khách

Ngành du lịch cần thay đổi chiến lược, thay vì chú ý số lượng khách bao nhiêu, cần quan tâm tới tổng thu đóng góp vào nền kinh tế, cùng với đó là phát triển bền vững.

Hàng không toàn cầu dự báo có lãi từ 2023

Theo CNBC, ngành hàng không toàn cầu có lãi trở lại vào năm tới, kể từ khi đại dịch bùng phát.

Đầu tư ra nước ngoài: Nhiều quả ngọt, doanh thu và lợi nhuận tăng cao

Nhiều dự án đầu tư ra nước ngoài đã có lợi nhuận và thu hồi được số vốn bỏ ra ban đầu. Trong đó, PVN và Viettel là hai đơn vị có số tiền đã thu hồi chiếm 95% tổng số vốn cần thu từ những dự án thực hiện bên ngoài biên giới.

Môi giới nhà đất bỏ nghề, lo không thưởng Tết

Trước khó khăn của thị trường, nhiều môi giới bất động sản đã bỏ nghề. Người ở lại bám trụ lo cái Tết không thưởng.

TP.HCM sẽ 'make up' cho hàng trăm trụ điện

Trụ điện được phủ lên lớp 'áo' mới là các tủ panel thông tin. Mô hình này được ngành điện đánh giá đảm bảo mỹ quan đô thị, nâng cao ý thức giữ vệ sinh công cộng của người dân.

'Tay đua lớn' tranh phần 'miếng bánh' 5 tỷ USD

Các doanh nghiệp mở rộng mạng lưới nhằm rút ngắn thời gian giao hàng trong cuộc đua chiếm thị phần.

Vợ chồng trẻ khát vọng đưa mật muối ra ‘biển lớn’

Từ tình yêu với làng nghề muối truyền thống, vợ chồng trẻ Hồ Văn Vinh và Trần Thị Hồng Thắm mong muốn đưa sản phẩm mộc mạc, truyền thống của quê hương đi xa hơn, mang lại nhiều giá trị hơn cho bà con con diêm dân.

‘Đại bàng’ đổ bộ, bất động sản công nghiệp hưởng lợi

Bất động sản công nghiệp hưởng lợi lớn từ dòng vốn ngoại mà các "đại bàng" đổ vào Việt Nam.

EVN đề xuất tăng giá điện, Bộ Công Thương và chuyên gia nói gì?

Bộ Công Thương đang phối hợp với các bộ, ngành xem xét đề xuất tăng giá điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). EVN dự báo năm 2022 lỗ hơn 31.000 tỷ đồng do chi phí sản xuất điện và mua điện tăng cao.

Doanh nghiệp bất động sản xoay xở tìm vốn

Trước khó khăn thị trường, nhiều doanh nghiệp bất động sản đang tìm nhiều cách để giải quyết bài toán nguồn vốn.

Ra luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhưng thiếu thông tin về bên được hỗ trợ

VCCI cho rằng, các nội dung tại Dự thảo Báo cáo triển khai Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa của Bộ Kế hoạch và Đầu tư vẫn được xây dựng chủ yếu từ góc nhìn của các cơ quan quản lý Nhà nước, thiếu góc nhìn từ doanh nghiệp thụ hưởng.

Doanh nghiệp xoay xở giải áp lực cho 'bài toán trái phiếu'

Nhà đầu tư mất niềm tin vào thị trường trái phiếu nhưng đây là kênh dẫn vốn quan trọng cho nền kinh tế. Doanh nghiệp sẽ cần nhiều giải pháp để giải tỏa áp lực đáo hạn tới đây.

Hàng hóa xuất khẩu bị đánh thuế cao nếu không cắt giảm phát thải khí nhà kính

Hàng hóa sắp tới vào thị trường EU sẽ trở nên đắt đỏ hơn, trừ khi doanh nghiệp thực hiện cắt giảm phát thải khí nhà kính. Cơ chế này sẽ ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của nhiều doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam.

Khách du lịch châu Mỹ, châu Á đến Việt Nam tăng vọt

Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, trong tổng số gần 597.000 lượt khách quốc tế đến Việt Nam tháng 11/2022, lượng khách đến từ các nước châu Á và châu Mỹ tăng vọt.

Cò đất qua thời 'ăn dày'

Người mua đã thận trọng hơn, hết thời một mảnh đất qua tay nhiều cò, giá bị đẩy lên hàng trăm triệu đồng.