Khi nào môn sử hết thời "dạy cho có, học cho có"?

- Một năm mới đang đến nhưng với giáo viên lịch sử có thêm một thách thức phía trước. 

Trong buổi gặp gỡ cuối năm ở một ngôi trường tư hiện đại bậc nhất thành phố, một nhà đầu tư giáo dục bộc bạch, ông muốn tạo điều kiện để góp phần thay đổi giáo dục Việt Nam. Để con người Việt Nam phải được nước khác coi trọng.

Còn riêng với một giáo viên dạy lịch sử ở bậc phổ thông trên 20 năm, tôi muốn nhấn mạnh, con người Việt Nam muốn được các nước khác coi trọng, thì chúng ta phải coi trọng lịch sử của đất nước mình, dân tộc mình vì những điều này đã tạo nên cái “chất” không thể lẫn lộn của người Việt.

{keywords}
Lịch sử không bao giờ là nhàm chán khi nó hiện diện xung quanh các bạn, từ những phong tục ngày Tết đến các phong tục tôn giáo của nhiều nơi trên thế giới

Gần đây, môn Lịch sử đang dần mất đi vị thế từ xã hội cho đến trong nhà trường. Một trong những nguyên nhân chủ quan không thể phủ nhận là cách dạy và cách học đang có “vấn đề”. 

Sự bùng nổ, thay đổi phương pháp giáo dục theo hướng khoa học kĩ thuật hiện đại khiến thầy cô có tâm lý ngại khó, dạy cho có. Người học không tìm thấy điều thú vị nên học sử cho có. Tình trạng học để đối phó nên sự thờ ơ với lịch sử dân tộc, với truyền thống văn hóa dân tộc của thế hệ trẻ là cái kết đã được báo trước.

Một năm mới đang đến nhưng với giáo viên lịch sử có thêm một thách thức phía trước. Chương trình giáo dục mới đã được Bộ GD-ĐT công bố, tuy không xác định vị trí quan trọng đáng lẽ môn lịch sử phải có trong việc đào tạo con người Việt Nam nhưng sự thay đổi về chương trình học tập, nội dụng học tập cho thấy người dạy sử phải thay đổi.


Việc dạy theo chuyên đề hướng tới liên môn tích hợp mang lại cho người dạy sử cơ hội thoát ra việc chìm đắm trong bể sự kiện và dạy sâu hơn những vấn đề lịch sử được đề cập trong chương trình. Tuy nhiên cũng là thách thức khi các chuyên đề lịch sử có kiến thức liên môn hay các kiến thức về văn hóa, khoa học buộc người dạy sử không ngừng nâng cao kiến thức, làm “tươi mới” kiến thức của chính bản thân mình.

Người dạy sử cũng phải thay đổi phương pháp giảng dạy. Các hình thức giảng dạy, truyền thụ một chiều của theo truyền thống đã quá cũ kĩ và lạc hậu. Phương pháp “lấy học sinh làm trung tâm” tuy được đưa vào trường phổ thông từ lâu nhưng ít người thực hiện vì nhiều lý do thì bây giờ phải thay đổi. Phải coi đó là phương pháp “sống còn” để môn lịch sử trở về đúng vai trò của một bộ môn khoa học, để học sinh có hứng thú học về lịch sử và tìm hiểu về lịch sử.

Hãy cho học sinh, những người học sử cơ hội phản biện, cơ hội trao đổi kiến thức lịch sử với người dạy sử. Với vai trò trung tâm, học sinh sẽ cảm thấy việc học sử không chỉ đơn thuần là ghi chép, và học một cách máy móc mà sử sẽ mở ra một chân trời mới cho kiến thức của chính bản thân người học sử.

Trong thời đại 4.0 với sự bùng nổ thông tin, người dạy sử cũng cần ý thức rằng việc trao đổi và phản biện với học sinh chính là cơ hội để chúng ta giữ gìn sự chuẩn xác của lịch sử. Người dạy sử phải là “cái neo” về kiến thức, để lèo lái kiến thức lịch sử của người học sử giữa muôn trùng thông tin mà độ xác thực của nó luôn luôn là một dấu hỏi.

Với người học sử, thời đại của các em đã khác trước. Các em thông minh hơn, năng động hơn, tự tin hơn và có nhiều khát khao chính phục những cái mới hơn các thế hệ trước thì tại sao không mang lợi thế đó vào việc học sử.

Lịch sử không bao giờ là nhàm chán khi nó hiện diện xung quanh các bạn. Từ những phong tục ngày Tết đến các phong tục tôn giáo của nhiều nơi trên thế giới. Từ toán học đã trở thành một bộ môn khoa học như thế nào cho đến những tác động của các công trình nghiên cứu khóa học gần đây nhất đều có trong lịch sử. Lịch sử là những câu chuyện về con người, về dân tộc về cả thế giới nên không bao giờ thiếu hấp dẫn. Hãy nhìn lịch sử bằng con mắt hấp dẫn các em sẽ thấy nó hấp dẫn.

Hãy tự tin trao đổi với người dạy sử những điều các em muốn tìm hiểu về lịch sử. Hãy dùng những kiến thức chuẩn xác mà các em tự tìm hiểu để phản biện bài những điều mà người dạy sử chưa chuẩn xác và cơ hội trao đổi phản biện đó sẽ giúp cho người học sử và người dạy sử có thêm sự hứng thú với bộ môn lịch sử. Đã đến lúc cả người dạy và học sử chúng ta phải cùng nhau thay đổi.

Nguyễn Viết Đăng Du

Thay đổi giáo dục đại học: Nửa mừng nửa băn khoăn

Thay đổi giáo dục đại học: Nửa mừng nửa băn khoăn

-“Ra đời” vào sát ngày cuối cùng năm 2019, Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Giáo dục Đại học sửa đổi được đón nhận với cả niềm vui lẫn điều chưa như ý.

tin nổi bật

Những lời chúc Tết Quý Mão bằng Tiếng Anh đến thầy cô hay và ý nghĩa nhất

Năm mới Quý Mão 2023 đã tới. Cùng VietNamNet gửi những lời chúc Tết bằng Tiếng Anh ý nghĩa dành tặng cho thầy cô giáo trên cả nước.

Cô giáo Tiếng Anh duy nhất của huyện Mèo Vạc và chuyện 'dở khóc dở cười'

Huyện Mèo Vạc tỉnh Hà Giang có 18 trường tiểu học song chỉ có duy nhất cô giáo Nông Thị Uyên là giáo viên biên chế dạy Tiếng Anh cấp học này.

Giáo viên kỳ vọng về giáo dục năm Quý Mão

Nhiều thầy cô tâm huyết với giáo dục tiếp tục gửi về VietNamNet kỳ vọng, mong ước của mình trong năm Quý Mão. Đó là tiếp tục phát huy những thành tựu đạt được, khắc phục những bất cập, hoàn thành nốt những 'lời hứa' của năm 2022.

Những lời chúc Tết Quý Mão đến thầy cô hay và ý nghĩa nhất

Năm mới Quý Mão 2023 đã tới. Cùng VietNamNet gửi những lời chúc Tết ý nghĩa dành tặng cho thầy cô giáo trên cả nước.

Phạt 50 triệu công ty in áp phích cờ Trung Quốc cho trường đại học

Công an tỉnh Bắc Ninh đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 50 triệu đồng đối với công ty đã in áp phích cờ Trung Quốc cho trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ.

Thầy giáo gửi email 'tán tỉnh' nữ sinh và cái giá phải trả

Courtney Pettifor - giáo viên dạy thể dục trường Witchford Village College, Cambridgeshire, Anh phải nghỉ dạy vĩnh viễn vì nhà trường phát hiện đã gửi hàng loạt email 'tán tỉnh' nữ sinh lớp 11 trong thời gian dài.

Sở GD-ĐT TP.HCM yêu cầu các trường tăng giám sát, không để nạn tham ô xảy ra

Sở GD-ĐT TP.HCM vừa có công văn gửi hiệu trưởng trường THPT và thủ trưởng các đơn vị trực thuộc yêu cầu thực hiện chỉ đạo của UBND TP về việc về áp dụng biện pháp phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật.

Giáo viên TP.HCM được nhận quà Tết 1,8 triệu đồng

Sở GD-ĐT TP.HCM vừa thông báo về việc chi quà Tết Quý Mão 2023 cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động tại cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc.

Hà Nội xây dựng phương án chuyển đổi môn học lựa chọn

Hôm nay, Sở GD-ĐT Hà Nội tổ chức sơ kết học kỳ năm học 2022-2023 cấp THPT, một trong những nội dung đáng chú ý là Sở yêu cầu xây dựng phương án đáp ứng nhu cầu chuyển đổi môn học lựa chọn cho học sinh lớp 10 lên lớp 11.

Xúc động hình ảnh quà Tết buộc sẵn trên xe giáo viên ở Hà Nội

Mới đây, trên mạng xã hội xuất hiện hình ảnh hàng chục chiếc xe máy, ô tô được buộc sẵn những phần quà Tết cho giáo viên của một trường THCS tại Hà Nội.

Đổi tổ hợp môn tự chọn: Hướng dẫn của Bộ GD-ĐT chưa đáp ứng nguyện vọng học sinh

Theo một số chuyên gia, công văn hướng dẫn đổi tổ hợp môn tự chọn lớp 10 của Bộ GD-ĐT còn khá chung chung, chưa thể giải quyết dứt điểm nguyện vọng chính đáng cho học sinh.

Xuống tận thôn, buôn để tìm nguồn giáo viên tiểu học

Do tình trạng giáo viên bậc tiểu học đang bị thiếu nghiêm trọng nên huyện Krông Nô (Đắk Nông) đã phải tìm kiếm nguồn để bù đắp nhưng gần như không có. Điều này đã ảnh hưởng rất lớn tới công tác dạy và học tại địa phương này.

'Hãy coi việc mặc đồng phục là tự nguyện từ phía học sinh và phụ huynh!'

'Nhà trường nên coi việc mặc đồng phục là tự nguyện từ phía học sinh và phụ huynh. Trường nên phối hợp với phụ huynh và đoàn thanh niên lên ý tưởng thiết kế đồng phục chứ không nên áp đặt', thầy Hiệu trưởng trường Lương Thế Vinh nói.

200 giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục ở Quảng Nam nghỉ việc

Ngày 12/1, Phó Chủ tịch tỉnh Quảng Nam Trần Anh Tuấn vừa có báo cáo về thực trạng giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục nghỉ việc.

Thầy hiệu trưởng ra 10 bài tập về nhà độc đáo cho học sinh dịp Tết

Thầy hiệu trưởng Trường THCS Quỳnh Phương (thị xã Hoàng Mai, Nghệ An) đã đưa ra 10 bài tập về nhà cho học sinh toàn trường trong thời gian nghỉ Tết Nguyên đán Quý Mão khiến dân mạng xem xong không khỏi thích thú.