Khoản nợ khổng lồ gần 1,35 triệu tỷ của ông lớn nhà nước

 Đáng lo nợ gần 1,35 triệu tỉ đồng của tập đoàn, tổng công ty nhà nước

Khoản nợ gần 1,35 triệu tỉ đồng là con số đáng chú ý trong nội dung Báo cáo tình hình tài chính và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh năm 2012 của các doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và doanh nghiệp có cổ phần, góp vốn của nhà nước mà Chính phủ vừa gửi tới các đại biểu Quốc hội.

Báo cáo do Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng thừa ủy quyền Thủ tướng ký vào ngày 25.11. Theo đó, tính đến thời điểm kết thúc năm tài chính 2012, cả nước có 846 doanh nghiệp (DN) do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

127 tập đoàn kinh tế (TĐ), tổng công ty nhà nước (TCT), công ty mẹ - con có tổng tài sản là 2.392.274 tỉ đồng, tăng 28,8% so với năm 2011.

Số nợ phải thu của các TĐ, TCT là 275.975 tỉ đồng, trong đó, nợ phải thu khó đòi là 13.490 tỉ đồng (TĐ Viettel với 3.282 tỉ đồng; TĐ Bưu chính viễn thông Việt Nam 2.089 tỉ đồng; TĐ Dầu khí quốc gia 1.594 tỉ đồng…), tăng 24,5% so với năm 2011, chiếm 4,89% số nợ phải thu. Tỷ lệ nợ phải thu/tổng tài sản năm 2012 là 11,5% (năm 2011 là 14,4%).

Đáng chú ý, một số công ty mẹ có tỷ lệ nợ phải thu trên tổng tài sản ở mức cao, trên 50%, như TCT xây dựng công trình giao thông 8 với nợ phải thu hơn 1.000 tỉ đồng, bằng 66% tổng tài sản; TCT xây dựng Thăng Long gần 800 tỉ đồng, bằng 60%; TCT Thành An 840 tỉ đồng, bằng 56%; TCT xây dựng Trường Sơn hơn 800 tỉ đồng, bằng 55%...

Nợ phải trả của các TĐ, TCT bằng 56% nguồn vốn

Chính phủ cũng cho hay nợ phải trả của các TĐ, TCT, công ty mẹ-con năm 2012 lên tới 1.348.752 tỉ đồng, tăng 6% so với năm 2011, chiếm 56% tổng nguồn vốn. Hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu bình quân năm 2012 là 1,46 lần. Có 48 TĐ, TCT có tỷ lệ nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu lớn hơn 3 lần, như TCT lắp máy VN 53,19 lần; TCT xây dựng Bạch Đằng 20,97 lần; TCT xây dựng công trình giao thông 1 là 18,41 lần…

{keywords}
DNNN gánh khối nợ khổng lồ.

Giải pháp xử lý chưa mạnh mẽ

PGS-TS Hồ Sỹ Hùng, Cục trưởng Cục Phát triển DN, cho rằng những con số nợ nói trên của các TĐ, TCT thể hiện tình trạng thiếu hụt vốn chủ sở hữu, thua lỗ chưa được xử lý, điều chỉnh rõ nét. Về nợ phải trả, nhiều TĐ, TCT huy động quá nhiều vốn để thực hiện đầu tư, đa dạng hóa ngành nghề kinh doanh, thành lập nhiều công ty con, công ty liên kết hoạt động trong nhiều lĩnh vực. Trong khi thực trạng nợ và nợ xấu của các DN nhà nước vẫn ở mức khá cao, thì giải pháp xử lý, cơ cấu lại nợ chưa thực sự mạnh mẽ.

Nợ vay cả ngắn hạn và dài hạn từ các ngân hàng thương mại (NHTM) và tổ chức tín dụng (TCTD) của các TĐ, TCT được báo cáo là hơn 400.000 tỉ đồng, tăng 2% so với năm 2011. Trong đó, một số TĐ, TCT có số nợ vay từ các NHTM và TCTD tương đối lớn, như TĐ dầu khí VN gần 125.000 tỉ đồng; TĐ điện lực VN hơn 103.000 tỉ đồng; TCT hàng hải VN gần 31.690 tỉ đồng; TCT Sông Đà 17.644 tỉ đồng...; TCT lương thực miền Nam gần 7.600 tỉ đồng... Nợ nước ngoài của các TĐ, TCT là 315.851 tỉ đồng (vay ngắn hạn chỉ chiếm 70.659 tỉ đồng, còn lại là vay dài hạn), trong đó, vay lại vốn ODA của Chính phủ hơn 54.500 tỉ đồng; vay nước ngoài được Chính phủ bảo lãnh hơn 150.000 tỉ đồng, còn lại các TĐ, TCT tự vay, tự trả.

Các TĐ, TCT được cho là có nợ nước ngoài hàng nghìn tỉ đồng có TĐ điện lực VN với 112.625 tỉ đồng; TCT hàng không VN là 27.837 tỉ đồng; TĐ dầu khí VN gần 16.000 tỉ đồng…

Về vốn chủ sở hữu, báo cáo cho thấy mức tăng của các TĐ, TCT tương đương 27% so với năm 2011. So với giai đoạn 2006 - 2007, vốn chủ sở hữu các TĐ, TCT đã tăng hơn 600.000 tỉ đồng (tương đương 290%). “Xét tổng thể, các TĐ, TCT bảo toàn được vốn chủ sở hữu, hệ số bảo toàn vốn bình quân là 1,27 lần, nhưng cũng có những TCT không bảo toàn được vốn chủ sở hữu do kinh doanh thua lỗ, gặp nhiều rủi ro, không tự chủ được về tài chính dẫn đến vốn chủ sở hữu giảm sút hoặc âm vốn chủ sở hữu”, Chính phủ báo cáo.

Không chỉ nợ lớn, báo cáo cũng cho thấy tính đến 31.12.2012, có 25 TĐ, TCT lỗ lũy kế 17.033 tỉ đồng (TĐ điện lực VN 3.143 tỉ đồng; TCT xây dựng đường thủy 710 tỉ đồng; TCT hàng hải VN là 10.239 tỉ đồng…) và 16 công ty mẹ khác lỗ lũy kế 11.820 tỉ đồng.

Đáng lo ngại

Chuyên gia kinh tế, TS Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế T.Ư, cho rằng con số nợ nói trên của 127 TĐ, TCT, công ty mẹ - con rất đáng lo ngại. Bởi lẽ con số nợ 1.348.752 tỉ đồng này tương đương với 62 - 63 tỉ USD, bằng một nửa GDP của VN trong năm 2012 (khoảng 136 tỉ USD). Theo ông, Chính phủ cần có báo cáo giải trình chi tiết hơn về nguyên nhân nào dẫn đến nợ, phương án trả nợ, khả năng trả nợ và hiệu quả quản lý tài chính ra sao. Đồng thời phải nói rõ trách nhiệm giải trình, giám sát trong thời gian qua được thực hiện như thế nào mà để xảy ra nợ lớn như vậy. Để giải quyết vấn đề này, TS Lê Đăng Doanh cho rằng đối với các DN nhà nước đang hoạt động có nợ NHTM nhà nước, khi xử lý nếu thua lỗ liên tục không thể khắc phục được phải giải thể phá sản, đối với DN thua lỗ đã tổ chức lại sản xuất, có khả năng phát triển thì xóa nợ lãi vay và khoanh nợ gốc, tái cơ cấu lại nợ.

“Tái cấu trúc DN nhà nước là giải pháp quan trọng để cải thiện tình hình. Tuy nhiên nếu không có phương án trả nợ hay trả nợ bằng cách nào, nguồn tiền ở đâu thì việc tái cấu trúc khó thành công. Chính phủ cũng yêu cầu các TĐ, TCT tự mình đề xuất phương án tái cấu trúc. Thế nhưng, trong trường hợp này, việc tự tái cấu trúc của các DN đang nặng nợ chẳng khác nào bắt người bị què chân tự nắm tóc mình đứng dậy”, TS Doanh nói.

Bình luận về vấn đề này, chuyên gia kinh tế, TS Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh rằng con số nợ này là quá cao. Và ông cho rằng điều cần thiết hiện nay là phải minh bạch vì sao nợ, phương án trả nợ, nguồn tiền trả nợ ra sao…?

Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành lý giải: “Tôi không ngạc nhiên bởi con số nợ này. Các TĐ, TCT này được cấp tiền để làm ăn nhưng thua lỗ, rồi lại được cấp tiếp, rồi thua lỗ... Đến cuối năm, các khoản nợ không trả nổi được khoanh lại, sau đó các NHTM của nhà nước cho vay tiếp, rồi được xóa nợ. Vòng luẩn quẩn vay, không trả nổi, khoanh nợ diễn ra liên tục chính là nguyên nhân khiến tình trạng nợ của các TĐ, TCT ngày càng phình ra. Các DN này cũng làm ăn không hiệu quả, khi hệ số ICOR (hệ số sử dụng đồng vốn) thấp. Làm ăn thua lỗ nhưng không bị giải thể mà tiếp tục hoạt động nên nợ chồng nợ. Tôi cho rằng, Chính phủ cần rà soát lại, những DN nào thua lỗ kéo dài, không thể cứu vãn thì nên cho giải thể; DN có tiềm năng thì có thể bán, đừng cổ phần hóa theo kiểu giữ cổ phần chi phối”.

(Theo Thanhnien)

tin nổi bật

Lỗ bạc triệu sau khi chen chúc mua vàng Thần Tài, trăm nghìn người móc ví biếu nhà buôn

Trong nhiều năm gần đây, sức cầu mua vàng rất lớn ngày vía Thần Tài đã đẩy giá vàng tăng nhanh, lên hàng triệu đồng/lượng. Người mua vàng cầu may lỗ sau vài ngày do giá giảm nhanh.

Facebook, Google, Apple... kê khai, nộp thuế 1.800 tỷ đồng

Ngày làm việc đầu tiên sau Tết Nguyên đán Quý Mão 2023, các nhà cung cấp nước ngoài như Facebook, Google; Apple... đã thực hiện kê khai, nộp thuế đạt 1.800 tỷ đồng.

Giá vàng lập tức giảm mạnh sau ngày vía Thần Tài, sao năm nào cũng đổ xô mua vàng giá đắt?

Mua vàng cầu may và ngày vía Thần Tài trở thành thói quen của nhiều người. Song, quy luật giá vàng thường giảm mạnh ngay sau ngày Thần Tài mùng 10/1 âm lịch khi nhu cầu không còn

EVN lo tài chính u ám, 'lỗ lịch sử' trong năm 2023

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) năm qua lỗ đậm gần 29.000 tỷ đồng, nhưng con số này còn có thể tăng mạnh, thậm chí gấp đôi trong năm 2023 này

Loại hoa độc lạ hút khách dịp vía Thần Tài, chậm chân khó mua nổi

Có tên vô cùng ý nghĩa cho ngày vía Thần Tài, loại hoa có sắc đỏ tươi tắn vừa có thể cắm chơi, vừa có thể ăn uống được thu hút khách đặt mua.

Giá vàng hôm nay 30/1: Vàng nhảy múa, giá bất ngờ giảm mạnh

Giá vàng thế giới giảm nhẹ nhưng vẫn duy trì ở quanh mức cao nhất trong vòng 9 tháng. Giá vàng trong nước sáng nay bất ngờ giảm mạnh, tới 600.000 đồng/lượng.

Sự kiện chứng khoán đáng chú ý ngày 30/1

Kết quả kinh doanh kém hiệu quả trong quý IV/2022 của một số doanh nghiệp như Tập đoàn Đất Xanh, CTCP Đầu tư LDG..., là những thông tin sự kiện chứng khoán ngày 30/1.

Ngày vía Thần Tài: Lì xì mạ vàng, hũ muối, gạo vàng đắt khách

Sát ngày vía Thần Tài năm nay, lì xì mạ vàng 24k tài lộc, hũ muối, gạo vàng... bỗng dưng đắt khách mua.

Doanh nghiệp của 'vua hàng hiệu' Hạnh Nguyễn tăng trưởng 814%

Thị trường chứng khoán vừa ghi nhận một số doanh nghiệp có mức tăng trưởng doanh thu rất mạnh trong quý IV/2022, với mức tăng tới 3 con số, trong đó có doanh nghiệp của 'vua hàng hiệu' Johnathan Hạnh Nguyễn.

Độc đáo vải may quần áo làm từ bã cà phê, sợi sen

Bã cà phê, vỏ hàu, sợi sen... được sản xuất thành sợi vải may quần áo với những tính năng không ngờ.

Giá vàng tăng 500 nghìn đồng/lượng từ sau Tết Nguyên đán

Giá vàng trong nước tăng, người giữ vàng lời 500 nghìn đồng/lượng nếu mua từ trước Tết tới nay.

Mua vàng vía Thần Tài, sau 5 năm lãi gần 30 triệu đồng/lượng

Nhiều người mua vàng vào dịp vía Thần Tài chỉ để cầu may mắn, tài lộc. Song, có người giữ suốt 5 năm nay thu về khoản lãi tới gần 30 triệu đồng/lượng khi đem bán.

Hé lộ mức lương ‘khủng’ trong giới IT, lên tới 80 triệu/tháng

Kiến trúc sư giải pháp đang là các chuyên gia IT được trả mức lương top đầu trong ngành. Với kinh nghiệm làm việc từ 3-5 năm kinh nghiệm, họ được trả 80 triệu đồng/tháng.

Giá vàng tăng mạnh, PNJ lãi kỷ lục, cổ phiếu của 'nữ hoàng kim tiền' bay cao

"Nữ hoàng kim tiền" Việt Nam Cao Thị Ngọc Dung đón nhận tin vui với giá cổ phiếu bay cao nhờ vào mùa cao điểm và giá vàng thế giới tăng mạnh. Triển vọng không mấy sáng của ngành bán lẻ chưa làm khó PNJ.

Đầu năm mới: Ông Phạm Nhật Vượng có thêm 400 triệu USD, tỷ phú Trần Đình Long bứt phá

Nhiều tỷ phú USD Việt Nam ghi nhận tài sản tăng mạnh ngay đầu năm mới Quý Mão sau khi giảm sâu trong năm 2022. Tỷ phú Phạm Nhật Vượng có thêm 400 triệu USD, trong khi ông Nguyễn Đăng Quang và Trần Đình Long bứt phá.