Không phụ thuộc nước ngoài, Malaysia quyết tự làm đường sắt đô thị

Kuala Lumpur, thành phố tiến lên phía trước một cách vững chắc không chỉ bằng đôi chân của mình mà còn là trí tuệ, nhiệt huyết của cộng đồng cư dân, doanh nhân và các nhà quản trị thành phố.

Kuala Lumpur, thành phố tiến lên phía trước một cách vững chắc không chỉ bằng đôi chân của mình mà còn là trí tuệ, nhiệt huyết của cộng đồng cư dân, doanh nhân và các nhà quản trị thành phố.

Chọn lối đi riêng

Từ những năm 1980, Malaysia nổi lên như một quốc gia công nghiệp mới, kinh tế tăng trưởng nhanh, thu nhập dân chúng cũng gia tăng tương ứng.

Nhiều hải cảng, tuyến đường cao tốc, khu đô thị, công nghiệp mới mọc lên với sự tham gia mạnh mẽ của khu vực tư nhân: sân bay quốc tế đầu tư 3,5 tỷ USD, công suất 35 triệu hành khách/năm, cách thành phố 50km kết nối bằng đường cao tốc và đường sắt nhanh KLIA Ekspres; thành phố mới hành chính Putrajaya đầu tư 8 tỷ USD nằm giữa Kuala Lumpur với sân bay quốc tế, có tuyến đường sắt đô thị kết nối từ trung tâm thành phố cũ rẽ vào; thành phố mới có riêng một tuyến Monorail,...

{keywords}
Đoàn tầu KL Monorail đang di chuyển trong trung tâm Kuala Lumpur

Ấy vậy mà 20 năm qua (1998-2018) nhiều Bộ ngành, cơ quan Chính phủ vẫn trụ lại Kuala Lumpur, không di chuyển đến Putrajaya. Trong khi thành phố cũ vẫn là lực hút mạnh mẽ tiền bạc, nhân lực thì thành phố mới vẫn hiu hắt. Trong khi nhiều dự án dở dang thì dự án đường sắt một ray Kuala Lumpur - KL Monorail vẫn được hoàn thành một cách ngoạn mục .

Dự án KL Monorail được công bố từ năm 1990, dự kiến sau hai năm sẽ hoàn thành 7,7km cho giai đoạn 1 nhằm đưa lượng lớn hành khách từ trung tâm ra ngoài, sau đó sẽ nối tiếp 6,5km còn lại.

Câu hỏi đặt ra là: cùng thời gian đó, các thành phố ASEAN khác: Singapore, Manila (Philippines), Jakarta (Indonesia), Bangkok (Thái Lan) đặt cược vào các dự án đường sắt đô thị (ĐSĐT) chạy trên cao hay dưới ngầm rail đôi khổ 1,45m thì Kuala Lumpur lại chọn đường sắt một ray - monorail - vốn bị chê bai là chở ít khách, không tiện nghi và làm xấu đô thị?

Câu trả lời là chi phí thấp (bằng 50% ĐSĐT trên cao và chỉ bằng 15% ngầm), xây dựng nhanh và phù hợp với địa hình  quanh co nhỏ hẹp của trung tâm thành phố cũ;  mặc dù nhập khẩu từ nước ngoài nhưng công nghệ không quá phức tạp, nhà thầu địa phương có thể tiếp cận.

Tuy vậy, do thiếu vốn và hồ sơ không đầy đủ... nên dự án đã tạm ngưng cho đến khi Hitachi, Ltd tái khởi động dự án. Nhưng, cuộc khủng hoảng tài chính châu Á đã làm Hitachi, Ltd phải rút lui (12/1997).

{keywords}
Các kỹ sư và công nhân Malaysia trên công trường xây dựng tunnel tại Kuala Lumpur

MTrans Holdings đã tiếp quản vào tháng 7/1998. Nhà đầu tư địa phương đã sử dụng nguồn lực và công nghệ sản xuất tại chỗ để hoàn thành năm 2003, với chi phí khoảng 310 triệu USD cho tuyến dài 8,5km chạy qua 11 ga.

Sau 15 năm hoạt động, KL Monorail cải tiến không ngừng để cải thiện tiện nghi, nâng cao năng lực vận chuyển: dự kiến 34.000 khách/ngày, thực tế đạt 63.778 khách/ngày (2017).

Hiện nay, KL Monorail đã nhập chung vào “Hệ thống giao thông tích hợp Klang Valley”, bao gồm 16 tuyến ĐSĐT, đường sắt kết nối 2 sân bay, xe bus,... đi qua 177 nhà ga, phục vụ gần 200 triệu lượt hành khách (2017).

Vươn cao mới sau khủng hoảng

Sau khi dự án KL Monorail thành công, tất cả các dự án ĐSĐT đều do thành phố và doanh nghiệp trong nước thu xếp vốn đầu tư. Các kỹ sư Malaysia làm chủ công nghệ, quản lý, vận hành liên tuyến thông suốt. Họ hợp tác với các hãng hàng đầu thế giới về tư vấn thiết kế, thi công, cung cấp thiết bị và tư vấn quản lý với vị thế chủ đầu tư thực sự.

Không chỉ chủ động tiến hành các dự án đường ngầm và ga ngầm phức tạp, xử lý các rủi ro địa chất cũng như sụt lún,... các kỹ sư Malaysia còn khiến thế giới ngưỡng mộ bởi dự án SMART tunnel: một đường ống ngầm dài 9,7 km, đường kính 13,2m nối trung tâm thành phố ra bên ngoài, 2 tuyến đường ô tô ngầm với sông ngầm thoát nước. Đây là đường hầm đa mục đích dài nhất thế giới hoàn thành năm 2007, chi phí 514,6 triệu USD.

{keywords}
 Kuala Lumpur sắp lọt top 20 thành phố hiện đại nhất thế giới

Nếu ai đã từng đến Kuala Lumpur vào thời điểm khủng hoảng tài chính châu Á (1997-1998) chứng kiến hình ảnh các tòa cao ốc dở dang, hoang lạnh, bên cạnh là cần cẩu tháp gục đầu ủ rũ in bóng trên nền trời xám xịt. Buổi tối ở đây quạnh hiu lạ thường, những chiếc taxi vật vờ tìm khách vô vọng, những quán hàng uể oải. Ban ngày, đây đó những bộ mặt mệt mỏi lo âu dõi theo tin tức về những ngân hàng đóng cửa hay các doanh nghiệp đóng cửa... mới thấu hiểu ý nghĩa của “khủng hoảng tài chính”. 

Chỉ sau một đêm, những khoản đầu tư khổng lồ rút khỏi thị trường đầu tư sôi động để lại một không khí ảm đạm bao trùm. Sự sụp đổ tức thời của những dự án phát triển kinh tế  phụ thuộc vào nguồn vốn bên ngoài đã tác động đến từng số phận, từng ngõ ngách trên đường phố,...

Có thể trong thời khắc đầy thử thách đó, Kuala Lumpur đã  nhận ra sự lỗi thời của mô hình cũ và cần được chuẩn bị sẵn sàng cho một vai trò quốc tế có tính cạnh tranh trong thế kỷ 21: Kế hoạch khung phát triển toàn diện Kuala Lumpur 2000-2020 (Kuala Lumpur Structure Plan 2020 - KLSP20) thay thế cho kế hoạch được lập 1984 (KLSP84).

Một kế hoạch nhằm đưa thành phố này lên tầm cao mới và động lực cơ bản được xác định nằm ngay trong cộng đồng địa phương: “Chính quyền thành phố Kuala Lumpur sẽ khai thác tất cả các cơ hội sẵn có để hợp tác với khu vực tư nhân nhằm  giảm bớt gánh nặng ngân sách công. Hợp tác công - tư dưới hình thức liên doanh, dịch vụ tư nhân và hợp đồng thuê hoặc nhượng quyền có thể được sử dụng như một phương tiện để cấp vốn hoặc chi phí hoạt động.

Sự tham gia của khu vực tư nhân cho phép cung cấp dịch vụ một cách kinh tế và hiệu quả hơn. Sự đóng góp của khu vực tư nhân dưới hình thức đầu tư về vốn và kỹ năng đã cho phép cải tiến các dịch vụ, đẩy mạnh phát triển cơ sở hạ tầng và tăng trưởng kinh tế” (trích dẫn tài liệu KLSP20).

Chính sách nhất quán đó có từ thập kỷ 1980, nhưng được nhắc lại như một cam kết đáng tin cậy, trở thành kinh nghiệm thành công của thành phố hiện đại đứng vào hàng ngũ 20 thành phố hàng đầu thế giới vào năm 2020.

KTS Trần Huy Ánh

Bao giờ mới sánh ngang với Singapore, Thái Lan?

Bao giờ mới sánh ngang với Singapore, Thái Lan?

Dù có nhiều cải thiện, nhưng Việt Nam vẫn đứng sau 4 nước ASEAN về môi trường kinh doanh.

Singapore đã làm được, Hà Nội có làm được hay không?

Singapore đã làm được, Hà Nội có làm được hay không?

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, Hà Nội cần phóng tầm nhìn đến những khu vực tiềm năng, những quận, huyện mới, với tinh thần "đất đai là cần câu chứ không phải con cá".

Việt Nam đột phá, làm điều Thái Lan đã có từ thế kỷ trước

Việt Nam đột phá, làm điều Thái Lan đã có từ thế kỷ trước

Đây chính là điều Thái Lan đã làm được trong thế kỷ trước và nay Việt Nam đang mơ ước thành công với mô hình này.

Nợ công 3,5 triệu tỷ đồng, quên 60 tỷ USD 'ngủ yên' trong két

Nợ công 3,5 triệu tỷ đồng, quên 60 tỷ USD 'ngủ yên' trong két

 Có tới khoảng 60 tỷ USD nằm trong dân mà chưa được huy động hết.

Vũ khí giấu kín của Trung Quốc: Bước ngoặt thế kỷ khiến Mỹ giật mình

Vũ khí giấu kín của Trung Quốc: Bước ngoặt thế kỷ khiến Mỹ giật mình

Chưa bao giờ những thách thức từ Trung Quốc đối với Mỹ, Nhật lại lớn như bây giờ. Những bước tiến của Trung Quốc khiến cả thế giới, nhất là cường quốc hàng đầu Mỹ của Donald Trump, phải giật mình hoảng sợ.

tin nổi bật

Đề nghị dùng ngân sách hỗ trợ giá xăng dầu cho ngư dân 'bám biển'

Bộ Công Thương vừa có văn bản số 3822/BCT- TTTN gửi Thủ tướng Chính phủ về việc hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng của giá xăng dầu tăng cao.

Vừa tìm ra mỏ đất hiếm 'trời cho', đủ để thế giới dùng trong 1.000 năm: Nước nào sở hữu?

Mỏ đất hiếm khổng lồ này ước tính có trữ lượng lên đến 694 triệu tấn, Anadolu Agency thông tin.

Bệnh viện ở Ninh Bình mua test Việt Á 1 triệu/kit, nhiều tỉnh chấp nhận giá đắt không kém

Bệnh viện ở Ninh Bình không phải là nơi duy nhất mua kit test Việt Á với giá gấp đôi các địa phương khác.

Vào thời thích ứng an toàn, dân tỉnh nào tiền về túi tăng mạnh nhất?

So với cùng kỳ năm trước, Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung có tốc độ tăng thu nhập bình quân cao nhất.

Thu nhập người lao động, biến động khác biệt những năm trước

Số người có việc làm quý II năm 2022 tăng so với quý trước và so với cùng kỳ năm trước, đặc biệt lao động trong ngành dịch vụ tăng đáng kể so với quý trước. Thu nhập của người lao động cũng tăng lên.

"Sốt đất" vùng ven Hà Nội hạ nhiệt, nhà đầu tư tính bán tháo

Giao dịch bất động sản ở các huyện vùng ven trung tâm Hà Nội đang rơi vào trầm lắng, giá đất không còn hiện tượng tăng và nhiều nhà đầu tư chịu áp lực tài chính đã bắt đầu cắt lỗ, bán tháo.

Biệt thự nghỉ dưỡng: Từ cam kết lãi lớn tới cuộc cắt lỗ tháo chạy

Từ nhiều năm trước, bất động sản nghỉ dưỡng ồ ạt ra đời, các chuyên gia đã cảnh báo về nguy cơ rủi ro nhưng dường như nhà đầu tư vẫn bỏ ngoài tai.

Vụ vỡ nợ gây chấn động ngành địa ốc Trung Quốc

Trung Quốc đã nới lỏng kiểm soát sau hơn một năm siết tín dụng, nhưng một tập đoàn địa ốc lớn vẫn vỡ nợ. Đáng nói, hồi đầu năm, tập đoàn vẫn được coi là khỏe mạnh về tài chính.

Top 10 công ty công nghệ uy tín năm 2022

Ngày 5/7/2022, Công ty cổ phần Báo cáo Đánh giá Việt Nam (Vietnam Report) chính thức công bố danh sách Top 10 Công ty Công nghệ Uy tín năm 2022.

BĐS ngột thở: Doanh nghiệp tắc dòng tiền, thị trường cạn nguồn cung

Tình trạng doanh nghiệp bất động sản (BĐS) đồng loạt chủ động cắt giảm đầu tư, nằm chờ chính sách vì vướng cả pháp lý lẫn dòng tiền không chỉ thu hẹp cửa mua nhà của người dân, mà còn đe dọa đà phục hồi kinh tế hậu Covid-19.

Loạt sự cố gây mất điện ở Hà Nội và nhiều địa bàn phía Bắc

Nguyên nhân ban đầu được xác định do thời tiết nắng nóng làm tiêu thụ điện tăng cao và một số tổ máy phát điện bị sự cố gây dao động điện áp, sau đó gây gián đoạn cung cấp điện một số khách hàng ở phía Bắc.

Sân bay Nội Bài, Tân Sơn Nhất lại liên tục ‘thất thủ’

Trên trời, tàu bay phải bay vòng vèo chờ hạ cánh xuống sân bay Tân Sơn Nhất, dưới nhà ga khách nằm chờ vạ vật. Còn sân bay Nội Bài khu quốc nội cũng quá tải trầm trọng. Kể từ giữa tháng 6, hai sân bay cửa ngõ này liên tục “thất thủ”.

Kinh tế tăng trưởng ấn tượng sao DN lại đồng loạt kêu khó khăn

Mặc dù kinh tế quý 2/2022 tăng trưởng ấn tượng, đạt 7,72% so với cùng kỳ năm trước, tuy nhiên, nhiều hiệp hội ngành hàng cho hay hoạt động sản xuất kinh doanh của các DN đang gặp khó khăn lớn.

Một lần kết duyên ‘nữ hoàng’ 50 năm thu lợi, nhà giàu Dubai hỏi thăm

Mắc ca - nữ hoàng của các loại hạt - chỉ cần trồng một lần cho thu hoạch liên tục trong 50-60 năm. Lão nông người dân tộc Cadong đã phủ xanh vùng đồi núi bằng loại cây này và trúng ngay từ vụ đầu tiên.

Vỡ mộng căn hộ nghỉ dưỡng, hết thời 'đẻ trứng vàng'

Căn hộ nghỉ dưỡng ven biển từng được ví như "gà đẻ trứng vàng" giờ lại khiến các nhà đầu tư lao đao bởi cam kết lợi nhuận không còn, cắt lỗ cũng không xong.