 |
| Kinh nghiệm toàn cầu hóa phải là kinh nghiệm sống và làm việc ở nước ngoài, không phải du lịch hay những chuyến đi "tiền hô hậu ủng", ông Nguyễn Thành Nam, người chèo lái con thuyền Fsoft nói. |
Ông Nguyễn Thành Nam, hiện là Chủ tịch HĐQT Fsoft nói vậy trong cuộc trò chuyện với phóng viên Báo Bưu điện Việt Nam về kinh nghiệm đầu tư ra nước ngoài của Fsoft.
Chuyến xuất ngoại đầu tiên
Cách đây gần chục năm, Fsoft bắt đầu tiến công vào lĩnh vực xuất khẩu phần mềm với hoài bão to lớn mang tên “528 – 5 ngàn lập trình viên, 200 triệu USD doanh thu xuất khẩu phần mềm, 8 tỷ USD giá trị thị trường”. Khi đó, người Fsoft tự tin hô vang khẩu hiệu “lấy tiền Tây” về xài. Để hiện thực hoá ước mơ này, Fsoft đã dồn lực thành lập hai chi nhánh ở nước ngoài, một ở Ấn Độ tháng 11/1999 và một ở Mỹ sau đó hai tháng (tháng 1/2000).
Ông Nam kể lại hồi công ty này sang Ấn Độ là lúc thị trường nước này đang nổi lên với sự cố Y2K. Fsoft cứ tưởng sự cố này vẫn còn nóng, nên mở chi nhánh và thuê một đội lập trình người Ấn Độ, rồi cử một người của công ty sang làm quản lý. Nhưng sang một thời gian dài mà Fsoft không kiếm được một hợp đồng nào, thậm chí còn phải mang hợp đồng ở Việt
Cuối cùng chỉ sau khoảng một năm, Fsoft lần lượt rút lui không kèn không trống khỏi cả hai thị trường Ấn Độ và Mỹ. Thất bại này được một lãnh đạo FPT (công ty mẹ của Fsoft) ví “giống chiến dịch Điện Biên Phủ mà Fsoft là những người lính viễn chinh Pháp. Trận thua này đã hút sạch công lực của FPT sau mấy năm kinh doanh có lãi. Sau thất bại này, FPT giống như chiến hạm chỉ có một khoang. Chỉ cần một va chạm nhỏ gây thủng vỏ có thể dẫn tới thảm kịch Titanic”.
Sở dĩ Fsoft thất bại ở Ấn Độ và Mỹ theo ông
Sang xứ hoa anh đào
Vài năm sau thất bại đầu tiên, Fsoft tiếp tục giấc mơ toàn cầu hoá với việc đặt chân lên đất Nhật, thị trường khó tính nhưng có nhiều nét tương đồng văn hóa với Việt
Ông Nam cho biết chi nhánh Nhật cũng như các chi nhánh nước ngoài khác của Fsoft ban đầu để chứng minh năng lực, thực hiện những hợp đồng ngắn do khách hàng giao thử. Sau khi có khách hàng, vai trò chính của chi nhánh là kết nối khách hàng và đội ngũ triển khai của Fsoft ở Việt Nam. Ngoài việc tìm kiếm khách hàng, việc có mặt tại nước sở tại giúp Fsoft xử lý trục trặc nhanh hơn. Đây là điều theo ông Nam là yếu tố quan trọng nhất với các công ty thuê gia công.
Sau khi thành công với thị trường Nhật, Fsoft mở thêm nhiều chi nhánh ở các thị trường khác với hy vọng tạo được động lực đẩy nhanh thị phần như với thị trường Nhật. Năm 2007, Fsoft mở chi nhánh đầu tiên ở khu vực Đông Nam Á tại Singapore. Chỉ sau một năm, chi nhánh của Fsoft tại Singapore đã có 30 người và đạt doanh thu 4 triệu USD.
Trong năm 2008, Fsoft mở tiếp chi nhánh nữa ở Mỹ, Úc, Pháp và Malaysia trong năm 2008. Ngoài các chi nhánh này, năm 2008, Fsoft cũng định mở thêm chi nhánh ở London (Anh) và Dubai (Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất) nhưng phải hoãn lại vì lo ngại năm 2009 kinh tế thế giới sẽ phức tạp, khó khăn hơn.
Ngoài mục tiêu tăng thị phần, theo ông Nam việc mở nhiều chi nhánh ở các thị trường cũng nhằm mục tiêu tạo sự cân bằng. "Khi thị trường thế giới có biến động, nếu có đều ở các thị trường khác nhau thì có thể thị trường này bù thị trường kia, khả năng lớn là không chết. Vì vậy, Fsoft chấp nhận có thể chỗ này không lời bằng chỗ kia nhưng vẫn làm", ông Nam nói.
 |
| Fsoft mở chi nhánh ở Pháp vào tháng 6/2008. |
Ra nước ngoài để rèn quân
Ông Nam cho biết nhiều người tưởng Fsoft ra nước ngoài để lấy hợp đồng là chính nhưng thực tế cái được nhất của việc mở chi nhánh ở nước ngoài là rèn luyện đội ngũ. Những người được cử đi phải lãnh đạo công ty trong môi trường hoàn toàn mới lạ, không ai có thể giúp đỡ, có hỏi về nhà cũng không hỗ trợ được nên họ rất sáng tạo.
Môi trường đó rèn luyện nhân viên Fsoft tính cách độc lập, phong cách làm việc quốc tế, có thể chơi được luật chơi của nước bản địa. Những người được tôi luyện ở các chi nhánh nước ngoài sau đó sẽ quay về nước đóng vai trò “toàn cầu hóa” cho các nhân viên Fsoft khác.
Ông Nam nói bản thân ông cũng "tự tin hơn rất nhiều khi ra nước ngoài làm việc, học được nhiều thứ". Nhưng theo ông Nam "kinh nghiệm toàn cầu hóa phải là kinh nghiệm đã từng trải qua, sống và làm việc tại nước ngoài, chứ không thể ngồi nhà hoặc đi du lịch hoặc đi có người “tiền hô hậu ủng” mà nói chuyện toàn cầu hóa được". Vì vậy, những người Fsoft hay nói đùa là muốn làm lãnh đạo phải xem hộ chiếu có bao nhiêu dấu.
Với Fsoft hiện nay, việc mở chi nhánh khá dễ dàng vì đầu tư không lớn, ví dụ mở chi nhánh ở Singapore tốn khoảng 100 nghìn USD. Nhưng cái khó nhất đó là vấn đề con người. Kinh nghiệm ở Fsoft là chỉ chọn những người xung phong nhận nhiệm vụ. Bởi theo ông Nam những người xung phong chí ít họ có tích cách thích khai phá. Nếu phân công mà gặp nhiều khó khăn họ sẽ rút lui ngay. Tất nhiên, không phải ai xung phong cũng được chọn mà phải xét những người đã thành công ở một vị trí nào đó.
Ở nhà hoành tráng, ra ngoài chỉ là hạt tiêu
Fsoft hiện là công ty phần mềm lớn nhất Việt Nam, với trên 2700 nhân viên và doanh thu khoảng 41 triệu USD trong năm 2008. Mặc dù ở nhà hoàng tráng như vậy, thế nhưng trên thị trường quốc tế, Fsoft chỉ là hạt tiêu, vì các công ty làm gia công phần mềm dưới 5000 nhân viên được coi là vừa và nhỏ.
Trong công việc, theo ông Nam, Fsoft cũng phải nhún nhường, chọn những công đoạn ở tầm thấp của quy trình gia công là lập trình, viết “code” (mã phần mềm) vì “mình giao tiếp kém, ngoại ngữ yếu”. Trong khi đó, sinh viên Ấn Độ mới ra trường họ đã nói tiếng Anh vanh vách. Tuy nhiên, ông Nam cho rằng cảm giác “nhún nhường” dường như chưa có với dân CNTT Việt Nam vì báo chí lâu nay thường so sánh gia công phần mềm Việt Nam với Ấn Độ. Một so sánh chẳng khác gì so Việt Nam với Brazil và châu Âu trong bóng đá.
Tuy nhiên, ông Nam nhìn nhận ngành gia công phần mềm Việt Nam đã có bước tiến lạc quan, từ chỗ không tên tuổi nay đã được các hãng như Gartner đưa vào xếp hạng dù ở vị trí thấp.
2009 sẽ rất khó khăn
Theo ông Nam, suy thoái kinh tế toàn cầu đã tác động không nhỏ đến hoạt động kinh doanh của Fsoft. Năm 2008, Fsoft đặt mục tiêu tăng trưởng khoảng 60% trong năm 2008 với tổng doanh thu đạt trên 48 triệu USD. Nhưng thực tế, Fsoft chỉ đạt khoảng 41 triệu USD doanh số, tức khoảng 40% so với mục tiêu đặt ra ban đầu.
Ông Nam dự tính năm tới 2009 sẽ còn khó khăn nữa. Mặc dù chắc vẫn sẽ tăng trưởng nhưng theo ông tốc độ có thể sẽ chỉ bằng một nửa năm 2008, tức chỉ khoảng 20%. Một dấu hiệu rõ ràng của khó khăn là các khách hàng lớn của Fsoft ở những thị trường quốc tế như Nhật, Mỹ và châu Âu đều xác nhận sẽ cắt giảm chi phí vào năm 2009. Còn các khách hàng nhỏ của Fsoft hầu hết đều thông báo làm hết năm 2008 rồi tính tiếp, không đưa ra cam kết về việc làm cho năm tới.
Tuy nhiên, ông cho biết ít việc cũng là cơ hội cho Fsoft trưởng thành. Công ty sẽ có nhiều thời gian hơn để tìm cách tăng năng suất lao động, hoàn thiện một số công cụ, phát triển các sản phẩm để sử dụng hết nguồn lực chuẩn bị cho những năm tới khi thị trường quốc tế khôi phục trở lại.
Đọc bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số Xuân Kỷ Sửu 2009
.svg){kind=icon}
