"Không thể xử phạt ngân hàng cố tình thu phí ATM"

Nên chăng miễn phí giao dịch ATM cho những khách hàng rút dưới 1 triệu đồng tại ATM? Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.

Thời gian qua, nhiều phương tiện truyền thông đại chúng đã phản ánh hiện tượng các ngân hàng “âm thầm” thu phí giao dịch ATM nội mạng và nâng mức phí giao dịch ATM ngoại mạng, gây bất bình trong dư luận, bị xem là một động thái hạn chế sự phát triển thanh toán không dùng tiền mặt ở Việt Nam.

Ngày 28/6/2012, NHNN đã ban hành văn bản số 3933 chính thức yêu cầu các ngân hàng không được phép thu phí giao dịch ATM nội mạng và nâng phí ngoại mạng trong năm nay.

Đưa tin về vấn đề này, một số tờ báo khẳng định NHNN sẽ xử phạt những ngân hàng nào vẫn cố tình thu phí ATM nội mạng.

Tuy nhiên, luật sư Trương Thanh Đức khẳng định NHNN không có thẩm quyền cho hay không cho các ngân hàng thương mại thu phí ATM, càng không được quyền xử phạt các ngân hàng không tuân lệnh ngừng thu phí. Vì những hành vi này phải căn cứ vào quy định cụ thể của pháp luật (mà quy định thì không có), chứ không thể cứ phát ngôn và hành động theo cảm tính, theo dư luận. Đối với những ngân hàng làm trái với văn bản của NHNN mà không trái pháp luật, thì NHNN chỉ có quyền ghi ‘‘sổ đen’’ chứ không thể tự mình phạm luật để xử phạt việc làm không sai luật.

Vốn dĩ là Phó Giám đốc Ngân hàng Thương mại cổ phần Hàng hải Việt Nam, ông Trương Thanh Đức cũng bày tỏ quan điểm cho rằng loại phí, mức phí và cách thức thu phí ATM của các ngân trong thời gian vừa qua, tuy chưa phải là tốt nhất, nhưng là việc bình thường, là điều tương đối hợp lý và hoàn toàn có thể chấp nhận được.

Ông Đức phân tích: Để có được những chiếc thẻ ATM đơn giản cho khách hàng sử dụng, thì ngân hàng phải chi rất nhiều tiền cho hệ thống công nghệ là máy vi tính, phần mềm, máy ATM, trạm ATM, kho két đựng tiền, xe chở tiền, nhân viên các khâu,… và đặc biệt là tồn tích một lượng tiền rất lớn (ít thì vài trăm, nhiều thì vài tỷ đồng “túc trực” trong mỗi ATM). Ngân hàng chi tiền tỷ, để nhặt nhạnh lại từng trăm đồng, nghìn đồng, vì vậy, đương nhiên là phải thu phí. Và cách thu phí văn minh, hợp lý, công bằng nhất là “đẻ” ra nhiều loại phí liên quan đến thẻ ATM, để ai dùng đến đâu thì trả đến đó, dùng nhiều trả nhiều, dùng ít trả ít.

‘‘Mức phí sao kê hay rút tiền mặt trong cùng một hệ thống, nếu chỉ thu khoảng 1.000 đồng/giao dịch, thì là mức không đáng kể, vì 1.000 đồng bây giờ gần như không mua nổi cái gì. Mặt khác khách hàng hoàn toàn có thể lựa chọn đến điểm giao dịch trực tiếp của ngân hàng rút tiền miễn phí. Còn nếu rút tiền khác hệ thống hay chuyển khoản mà thu khoảng 3.000 đồng/giao dịch hoặc 5.000 - 6.000 đồng, thì cũng chỉ bằng một lượt gửi xe máy, ô tô. Nếu thu nhiều hơn thì chỉ đối với một số loại giao dịch đặc biệt và cũng là hợp lý’’, ông Đức chia sẻ.

Đề xuất giải pháp để giảm thiểu những phản ứng tiêu cực từ cộng đồng về việc thu phí ATM, ông Đức cho rằng các ngân hàng thương mại nên có sự phân biệt đối xử trong việc thu phí ATM, nhất là phí rút tiền nội mạng. Nên phân loại giao dịch, từ chỗ không thu phí thì nên bắt đầu thu từ từ, ở mức thấp và thu đối với một số trường hợp. Chẳng hạn, rút từ 1 triệu đồng trở lên, thì thu một vài nghìn đồng, rút dưới 1 triệu đồng, thì miễn phí. Người đã rút tiền triệu, thì không bao giờ đắn đo với mức phí một vài ngàn. Còn những đối tượng có thu nhập thấp (như cán bộ hưu trí, sinh viên, người nghèo,…) hoặc kể cả người có nhiều tiền, nhưng rút ít để lách phí, thì cần ưu đãi với sự khó khăn thật sự hoặc châm chước với cách tính toán chi ly của họ.

Được biết trong văn bản số 3933 ban hành cuối tháng 6/2012, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã giao Hội thẻ ngân hàng Việt Nam phối hợp chặt chẽ với NHNN nghiên cứu xây dựng lộ trình và khung phí dịch vụ ATM hợp lý, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa khách hàng và tổ chức phát hành thẻ để thực hiện từ năm 2013.