Kiến trúc sư giàu có, sở hữu hơn 20 căn nhà ở phố cổ Hà Nội

Là một kiến trúc sư giỏi thời Pháp, tham gia xây dựng lăng mộ đá Hoàng Cao Khải, cụ Nguyễn Duy Đạt còn sở hữu hơn 20 căn nhà ở Hà Nội. 

Nhắc đến khu phố cổ, chắc hẳn ai cũng biết, đây là địa danh lưu giữ những nét văn hóa tinh túy với nhiều câu chuyện, nhân vật của một thời quá vãng ở Hà Nội.

Trong số đó, có lẽ không thể không nhắc đến kiến trúc sư Nguyễn Duy Đạt (1869 - 1937) người tham gia thiết kế, xây dựng khu lăng mộ bằng đá tại ấp Thái Hà (nay thuộc phường Trung Liệt, Đống Đa, Hà Nội) của Hoàng Cao Khải (1850 - 1933) - vị quan triều Nguyễn vào năm 1893.

Năm 1915, người ta dựng một tấm bia ghi tên KTS Nguyễn Duy Đạt bằng tiếng Pháp bên phía tay trái của lăng mộ. Hơn 100 năm, mặc dù di tích bị xuống cấp, hư hại, người dân lấn chiếm sử dụng đất lăng mộ cho mục đích riêng nhưng tấm bia may mắn vẫn còn. 

Công trình lăng mộ được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di sản văn hóa năm 1962.

{keywords}
KTS Nguyễn Duy Đạt.

Con cháu cụ Đạt hiện sống trong căn nhà đậm nét hoài cổ ở phố Hàng Bông (Hoàn Kiếm, Hà Nội). 

{keywords}
Bà Đào Quý - chắt dâu KTS Nguyễn Duy Đạt vẫn còn lưu giữ những bức ảnh quý hiếm về gia đình, dòng họ nhà chồng.

Bà Đào Quý (SN 1947) - chắt dâu, gọi KTS Nguyễn Duy Đạt là cụ chia sẻ: ‘Cụ tôi quê gốc ở làng Đào Xá, Thường Tín (Hà Nội), ra thành phố học tập. Ban đầu, cụ là trợ lý của KTS người Pháp, thuộc Sở Công Chính Đông Dương (Sở bao gồm các lĩnh vực: công trình, đường thủy, đường sắt, khai mỏ), phụ trách khu vực Hà Nội. Đến năm 1903, qua quá trình làm việc, cụ được công nhận là KTS chính.

Sau những năm tháng tâm huyết với nghề kiến trúc, năm 1933, cụ được trao tặng Bắc Đẩu bội tinh (huân chương cao quý nhất của Pháp) vì những thành tích đóng góp cho sự phát triển nghệ thuật bản địa.

Một số công trình ghi dấu ấn cụ vẫn còn tồn tại là cổng làng Đào Xá, khu lăng mộ Hoàng Cao Khải’.

{keywords}
Lăng mộ Hoàng Cao Khải bằng đá khi mới xây dựng.

Chắt dâu cụ Nguyễn Duy Đạt cho hay, những năm đầu thế kỷ 20, cụ Đạt thuộc lớp người giàu có, sở hữu hơn 20 căn nhà tại Hà Nội, chủ yếu tập trung ở các khu phố cổ như Hàng Bông, Hàng Cót, Hàng Da...

Chưa kể, kiến trúc sư tài giỏi này còn đầu tư các bất động sản ở Nam Định và một số tỉnh thành khác.

Tuy điền sản, đất đai nhiều là vậy nhưng cụ Đạt lấy căn nhà ở Hàng Bông làm nơi an cư. Căn nhà được xây dựng vào năm 1929. Nguyên bản nhà có 2 tầng, diện tích lớn, mang  kiến trúc Pháp. Trải qua nhiều thăng trầm và biến động của lịch sử, con cháu cụ Đạt đã hiến một phần căn nhà cho chính phủ, chỉ giữ lại tầng 2.

{keywords}
Bia đá dựng năm 1915 trong khu lăng mộ Hoàng Cao Khải, ghi danh KTS Nguyễn Duy Đạt.

Cụ Đạt sinh được hai người con là Nguyễn Thị Hợi và Nguyễn Duy Quế. Tiếp nối cha, con trai út Nguyễn Duy Quế theo nghề thiết kế, hoạt động trong lĩnh vực thiết kế nội thất cho văn phòng, trường học. Nhiều hiện vật trong căn nhà bà Quý đang ở như: bàn giấy, tủ tường bằng gỗ thịt do người con này của cụ Đạt lên bản vẽ.

Con trai cụ Đạt còn được ghi nhận khi có nhiều hoạt động giúp đỡ cách mạng, đóng góp cho quỹ 'Tấm lòng vàng' của chính phủ kháng chiến.

{keywords}
Cổng làng Đào Xá (Thường Tín) do KTS Nguyễn Duy Đạt thiết kế.

Người con gái Nguyễn Thị Hợi kết hôn với nhà viết kịch Vũ Đình Long (1896 - 1960) - Ủy viên Ban chấp hành Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam khóa I, ông chủ của nhà xuất bản Tân Dân và hàng loạt tờ báo đương thời như: Tiểu thuyết thứ bảy, Phổ thông bán nguyệt san…  

Năm 1937, KTS Nguyễn Duy Đạt qua đời, triều đình nhà Nguyễn sắc phong cho cụ là Triều Liệt Đại Phu Quang Lộc Tự Thiếu Khanh. 

Ngày nay, căn nhà hàng Bông đã bước sang thế hệ thứ 6. Cháu chắt cụ Đạt đều theo con đường học vấn và thành đạt.

Sống giữa thời hiện đại nhưng gia đình bà Quý vẫn duy trì cuộc sống 'Tứ đại đồng đường', hòa thuận và nét ứng xử lịch thiệp của người Hà Nội xưa.

{keywords}
Đoàn đưa tang cụ Nguyễn Duy Đạt đi qua phố Cửa Nam.

‘Lúc sinh thời, nghe kể, cụ tôi có mối quan hệ thân thiết với Hoàng Trọng Phu - tổng đốc Hà Đông (con trai cụ Hoàng Cao Khải). Trong đám tang cụ Đạt, tổng đốc Hoàng Trọng Phu đích thân đến tham dự và đưa tang từ Hàng Bông về tận Thường Tín.

Qua các bức hình ghi lại cảnh đám tang, tôi mới biết, đám tang cụ tổ chức rất lớn, đoàn người đưa tiễn kéo dài khắp con phố. Lúc bấy giờ, gia đình phải thuê nguyên một đoàn tàu chở người đưa ma về đến quê nhà Thường Tín. Ba xã ở Thường Tín còn phong cụ là thành hoàng làng’, bà Quý kể.

{keywords}
Người nhà cầm huân chương Bắc Đẩu bội tinh của KTS Nguyễn Duy Đạt trong đám tang.

Chuyện tình ông chủ lò gốm Bát Tràng và người đẹp phố cổ

Chuyện tình ông chủ lò gốm Bát Tràng và người đẹp phố cổ

Hôn lễ đang diễn ra thì gặp sự cố, cả khu vực mất điện, chìm trong bóng tối. Không còn cách nào khác, mọi người hò nhau lấy lốp ô tô cũ hỏng, cắt ra từng mảnh nhỏ rồi đốt.

Diệu Bình

Ảnh: Gia đình cung cấp

tin nổi bật

Bí quyết để nuôi dạy những đứa trẻ hạnh phúc

Những đứa trẻ có tuổi thơ hạnh phúc hơn ít phải đối mặt với những tổn thương và cảm xúc tiêu cực khi trưởng thành và chúng có thể sẽ lớn lên thành công hơn. Dưới đây là những điều tốt đẹp bạn có thể làm để nuôi dưỡng thái độ tích cực ở trẻ nhỏ.

Mắc 2 bệnh ung thư, U50 vẫn xách xe đi phượt khắp đất nước

Mang trong người 2 bệnh ung thư nhưng chị Nguyễn Thị Phương Loan, 42 tuổi vẫn đi phượt và leo núi khắp trong Nam ngoài Bắc.

Chơi miễn phí, nhận quà ‘thả ga’ trong ngày hội cho trẻ ở Phú Mỹ Hưng

Từ 8:00 ~ 18:00 ngày 22/5/2022, chương trình Ngày hội “Phú Mỹ Hưng hướng về trẻ em 11 - 2022” với chủ đề “Ngày hè sôi động” sẽ diễn ra tại khu Hồ Bán Nguyệt, Phú Mỹ Hưng, Quận 7, TP.HCM.

Trả tiền để vợ chồng trẻ Nhật Bản sống cạnh người già

Bắt đầu từ tháng 6, thành phố Chiba (Tokyo, Nhật Bản) sẽ trợ cấp tới 300.000 yen (2.319 USD) cho các cặp vợ chồng mới cưới khi chuyển đến nơi có nhiều người cao tuổi sinh sống.

Sư thầy giàu lòng nhân ái

Theo sư thầy Thích Nguyên An, để trở thành một người hạnh phúc không phải làm điều gì quá cao siêu, chỉ cần giúp đỡ, yêu thương mọi người và một lòng hướng tới điều tốt đẹp.

Chồng nuôi sugar baby, vợ sống trong cuộc hôn nhân như 'xác sống'

Không thể đánh ghen, không thể giật chồng về và cũng không tài nào ly hôn... chị Ngân bất lực buông xuôi khi chồng nuôi sugar baby.

Ngày về trào nước mắt của cô gái bị bắt cóc ở ga tàu 30 năm trước

Nhớ lại cái đêm lạc mất em trai và bản thân bị bắt cóc, Tần Lan trào nước mắt. Đó là ký ức kinh hoàng không thể nào quên của cô suốt hơn 30 năm qua.

'Phi công' Hà thành bỏ sự nghiệp vào miền Tây theo vợ

Bỏ cả sự nghiệp nghệ thuật để được đoàn tụ với vợ xinh đẹp, chàng “phi công” mít ướt bất ngờ mang hợp đồng khủng tặng vợ trên sóng truyền hình khiến 2 MC xuýt xoa.

4 điều các đôi vợ chồng 'kiểu mẫu' thường làm để giữ hôn nhân luôn mặn nồng

Những bí quyết hôn nhân đôi lúc sẽ là cứu cánh cho chuyện tình cảm của hai bạn. Nếu áp dụng được nó, đời sống tình cảm của gia đình sẽ được cải thiện.

Cụ bà cao tuổi bậc nhất Việt Nam, có 114 con cháu vẫn 'lén' đi... buôn

Đã 108 tuổi, nhưng cụ Họa vẫn phăm phăm đi lại, hoạt động như thủa mười tám đôi mươi. Cụ bà còn giấu con cháu đội chuối, cắp rổ na, ổi... ra đầu dốc chợ bán.

Con gái đưa mẹ đi phượt xuyên Việt

Ở ngày thứ 10 của hành trình, Lê Thị Phượng mua vé máy bay trở về Hà Nội đón mẹ. Ngày thứ 13, chiếc xe máy của cô có mẹ ngồi sau cùng khám phá, trải nghiệm mọi cung đường.

8X cất bằng thạc sĩ, bỏ công chức theo đuổi đam mê làm thạch 3D

Sau 12 năm làm việc cho một viện nghiên cứu của Nhà nước, chị Nga xin nghỉ việc, cất đi tấm bằng thạc sĩ để theo đuổi đam mê làm bánh thạch 3D.

12 lời khuyên “vô giá” mà cha mẹ không nên nghe theo

Tin rằng, mọi bậc cha mẹ đều đã từng gặp những lời khuyên không mong muốn về cách nuôi dạy con cái của họ ít nhất một lần trong đời.

Gia đình kiểu mới ở Hàn Quốc ít con, không còn tam, tứ đại đồng đường

Đối với nhiều người trẻ xứ củ sâm, khái niệm gia đình không còn bó buộc với hình ảnh cha mẹ và con cái cùng chung sống mà trở nên đa dạng, nhiều lựa chọn hơn.

'Buông tự ái để hiểu và thương con'

Là cha mẹ, khi thấy con mình rơi vào cơn nguy khốn, chúng ta phải luôn sẵn sàng ôm hết những vụng dại, lỗi lầm và chấp nhận con.