Kinh doanh linh kiện CNTT: lớn có nuốt bé? 

Dù không chính thức treo bảng siêu thị nhưng trong khu phố máy tính Bùi Thị Xuân – Tôn Thất Tùng (Q.1, TP.HCM) có rất nhiều cửa hàng kinh doanh linh kiện máy tính “hoành tráng” như TiTan, Hoàn Long, Phong Vũ, Nova...

Nhiều “siêu” cửa hàng ra đời

Những cửa hàng này có diện tích và số lượng hàng hóa không thua kém gì các siêu thị bán hàng tiêu dùng như Maximark, Co-opMart... Từng thắng lớn với số lượng hàng bán ra nhờ nằm ở vị trí khá đẹp, góc đường Nguyễn Thị Minh Khai và Cách mạng Tháng Tám, Phong Vũ được coi là nơi có nhiều khách đến tìm hiểu và mua hàng nhất. Thừa thắng xông lên, cuối tháng Bảy vừa qua, ông chủ của Phong Vũ thuê lại mặt bằng của nhà hàng Minh Phú, cũng trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, để đầu tư một cửa hàng mới, được đánh giá là to nhất, đẹp nhất, thuận tiện cho người mua linh kiện máy tính không riêng gì ở TP.HCM mà còn là cả nước. Nghe nói, tiền thuê mặt bằng này lên tới 30.000 đô-la Mỹ một tháng. Chưa biết tương lai sẽ như thế nào, còn bây giờ, từ khi mở cửa đến khi đóng cửa lúc nào cửa hàng cũng đông nghẹt khách.

Thế mạnh của các cửa hàng lớn là bán nhiều mặt hàng trọn bộ và linh kiện mà khách hàng cần, từ bộ vi xử lý (CPU), bo mạch chủ (mainboard), thẻ nhớ (RAM), ổ cứng, màn hình... cho đến máy tính nguyên chiếc sản xuất trong nước, máy tính nhập từ nước ngoài và những thiết bị ngoại vi như hub, switch, modem ADSL, loa, máy in các kiểu, máy nghe nhạc MP3, máy xem phim MP4. Có cửa hàng còn bán cả máy ảnh, máy quay phim mà họ tự nhập về với những cái tên còn xa lạ trong lĩnh vực này như Genius, Creative...

Hàng hóa phong phú, có trung tâm bảo hành riêng, người mua ít bị rủi ro trong việc bảo hành sản phẩm... đang là những ưu điểm của các cửa hàng lớn. Nhưng về giá cả - điều người mua mong đợi nhất - thì các cửa hàng lớn chưa chắc có lợi thế. Một nhân viên kinh doanh của một cửa hàng lớn cho biết : “Nếu đến các cửa hàng lớn mà cứ so giá với các tiệm nhỏ thì khó mua được hàng vì các cửa hàng lớn chịu nhiều khoản thuế và thuê mặt bằng. Nhưng bù lại mua hàng ở các cửa hàng lớn lại yên tâm về nhiều khoản khác.”

Nói vậy nhưng theo sự tìm hiểu của chúng tôi, tại nhiều cửa hàng lớn, không ít khách hàng đã phàn nàn về chất lượng sản phẩm ; có không ít trường hợp hàng kém chất lượng được cửa hàng nhập từ nhiều nguồn khác nhau để bán cho những người quá tin vào “thương hiệu” các cửa hàng lớn. Chính một nhà phân phối mainboard, RAM cũng đã phải tốn nhiều tiền đăng báo để khuyến cáo về các loại RAM mà nhà phân phối này gọi đích danh là RAM giả đang được bày bán khá vô tư tại các cửa hàng lớn ! Không chỉ phản ánh đến các tờ báo mà khách hàng còn nhiều lần than thở về tình trạng hàng hóa kém chất lượng ở những siêu cửa hàng này trên những diễn đàn (forum). Những lời than thở này được nhiều người ủng hộ vì họ cùng chung cảnh ngộ !

Là một siêu thị với mặt bằng rộng, nằm trên một con đường khá thoáng – đường Nguyễn Văn Cừ (Q.1, TP.HCM), siêu thị máy tính Nguyễn Hoàng từng là một điểm buôn bán tấp nập. Nhưng đó là chuyện của vài năm trước, nay khách hàng đến chủ yếu là thăm dò giá cả, người mua chẳng bao nhiêu. Hỏi chuyện, một đại diện của siêu thị này cho biết, công ty bây giờ chuyển hướng kinh doanh, với lại con đường này khó mua bán quá !

Giám đốc một công ty kinh doanh thiết bị công nghệ thông tin khá nổi tiếng của TP.HCM ước mơ mở rộng năng lực bán lẻ của mình bằng cách xây dựng một siêu thị nhưng... ước mơ đó đến nay vẫn chưa thực hiện được vì anh không đủ vốn và ngại sự cạnh tranh từ những cửa hàng nhỏ ! “Cửa hàng lớn tôi không ngại mà ngại những cửa hàng nhỏ. Tìm hiểu mô hình này cũng có nhiều điều thú vị”, vị giám đốc này tâm sự.

“Lối nhỏ” liệu có an toàn ?

Khi các cửa hàng lớn mở rộng diện tích, có nhiều chương trình khuyến mại, nhiều mặt hàng..., không ít người đã cho rằng, một ngày nào đó các cửa hàng nhỏ sẽ “đóng cửa”. Quả thật, chuyện các cửa hàng nhỏ đóng cửa là chuyện vẫn thường xảy ra ở khu phố máy tính này. Có người mua máy chưa đầy một tháng, khi máy trục trặc, khuân máy trở lại nơi bán thì nơi xưa giờ đã đổi chủ, đành ôm máy vào trung tâm sửa chữa !

Nhưng hệ thống cửa hàng nhỏ vẫn cứ tồn tại. Có khó khăn đó nhưng họ vẫn mở cửa mỗi ngày, vẫn đủ tiền trả tiền thuê mặt bằng và trả lương cho người làm. Để tồn tại, các cửa hàng nhỏ đã nghĩ ra nhiều cách để cạnh tranh với các cửa hàng lớn. Hai trong những chiêu cạnh tranh chính là giá rẻ và có nhiều mặt hàng độc đáo !

Vì không chịu quá nhiều khoản chi phí như tiền thuê mặt bằng, tiền công cho nhân viên bán hàng mà các cửa hàng nhỏ có thể hạ giá dễ dàng. Cùng là hàng mới, cùng dung lượng nhưng tại nhiều cửa hàng nhỏ, ổ cứng loại 3,5 inch có giá rẻ hơn cửa hàng lớn từ ba đến năm đô-la ; cũng là màn hình LCD 17 inch hiệu Dell nhưng ở cửa hàng nhỏ chỉ có giá 170 đô-la, còn ở cửa hàng lớn là 180 đô-la. Vì khoản chênh lệch giá đôi khi không lớn lắm mà khách hàng tìm đến cửa hàng nhỏ, nhất là những khách hàng mua để dùng trong gia đình. Anh Thúc, chủ của nhiều cửa hàng nhỏ, cho biết, chỉ có cạnh tranh về giá mới chống cự nổi “mấy ông lớn” (ý chỉ các siêu thị máy tính). Dù chỉ là một cửa hàng nhỏ nhưng Gia Khang được nhiều khách hàng biết đến chỉ vì giá ở đây mềm hơn vài ba đô-la và không hề thiếu thứ gì, từ hàng chính hãng cho đến hàng nhái, từ dây cáp nguồn cho đến những bộ máy tính chính hãng. Đặc biệt đây cũng là địa chỉ có nhiều mặt hàng lạ dùng để chơi nhưng nhiều người cần. Ông chủ cửa hàng Gia Khang thật thà nói : “Mình nghĩ rằng, với các cửa hàng nhỏ nên bán những gì mà cửa hàng lớn, siêu thị không bán. Mình làm sao đua với họ nổi. Nếu có đua là đua về giá. Giá nơi nào mềm hơn chắc chắn sẽ có khách.”

Trong khi các cửa hàng lớn và siêu thị chỉ bán hàng mới thì các cửa hàng nhỏ biết liên kết với nhau để cùng nhập những dòng hàng mới nhưng đã bị “đề-mốt” mà thị trường trong nước vẫn có nhu cầu như màn hình LCD, máy tính back-bone (máy tính chỉ có mainboard và bộ nguồn) dành cho người có thu nhập thấp.

Không chỉ phục vụ cho nhóm người nghèo thành phố mà hàng của các cửa hàng nhỏ còn đổ về các tỉnh miền Tây, Tây Nguyên, thậm chí ra tới Hà Nội. Một khách hàng ở Gia Lai cho biết : “Tôi không quan tâm mặt hàng đó bán ở đâu mà chỉ quan tâm đến chất lượng hàng hóa. Đúng là có những cửa hàng nhỏ làm ăn chụp giật nhưng cũng có nhiều cửa hàng làm ăn nghiêm túc lắm. Tôi mua hàng của họ đã mấy năm nay rồi mà chưa bị họ gạt”. Hiện nay, trong kinh doanh, các cửa hàng nhỏ thường tôn trọng chữ tín. Bên mua gọi điện thoại, bên bán đóng hàng chuyển đi ; sau khi nhận được hàng, bên mua tự động chuyển tiền thanh toán. Anh Hiền, chủ của ba cửa hàng nhỏ trên đường Tôn Thất Tùng và Nguyễn Cư Trinh (Q.1), cho biết, mấy năm qua anh chỉ làm ăn như vậy. Nơi bán, nơi mua tôn trọng bạn hàng của mình, đến nay chưa bao giờ xảy ra chuyện gì đáng tiếc. Không chỉ bán cho bạn hàng ở tỉnh mà hàng của anh nhiều khi xuất ngược về các siêu thị vì có những thứ siêu thị không có hàng hoặc hết hàng...

Khu phố máy tính Bùi Thị Xuân – Tôn Thất Tùng có những cửa hàng lớn nhỏ xen kẽ nhau ; mỗi loại cửa hàng đều có khách riêng của mình. Cửa hàng nhỏ khiến các cửa hàng lớn nhìn lại giá cả và chất lượng phục vụ khách của mình; ngược lại cửa hàng lớn buộc các cửa hàng nhỏ phải xem lại tính chuyên nghiệp để phục vụ khách ngày một tốt hơn. Thị trường máy tính là vậy. Không để cho ai độc quyền dù rằng mặt hàng thiết bị máy tính đang là nhóm hàng hóa quan trọng trong đời sống.

Theo TBVTSG