Kỷ luật công chức về hưu: Ta đang bí, Đức xử ngon ơ

Việt Nam và Đức đều có luật Cán bộ, công chức nhưng việc quy định kỷ luật những người này khi về hưu ở mỗi nước lại khác nhau.

Luật Cán bộ, công chức và luật Viên chức nước ta đều không tính đến việc kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức (CBCCVC) về hưu.

Nguyên nhân sâu xa có khi lại nằm ở chỗ hết sức đơn giản, đó là mấy chục năm trước hầu như không có vụ nào phải đưa CBCCVC về hưu ra xem xét trách nhiệm kỷ luật.

Thực tiễn không có nên cũng không cần có quy định pháp lý tương ứng. Hơn nữa, đạo lý chung là ai lại kỷ luật người về hưu. Đến lúc về hưu, người về hưu không bị gì là ok rồi. Người về hưu là đã chia tay với công việc, về hưu là xong, là chấm dứt, là đã hạ cánh. Nếu có gì thì sao không xử người ta lúc đang làm việc.

Ta đang bí

Vài năm trở lại đây, thực tiễn lại khác đi. Cuộc chiến chống suy thoái, chống tự diễn biến, đặc biệt là chống tham nhũng, làm trong sạch bộ máy công quyền đã đưa một loạt CBCCVC đã về hưu ra xem xét trách nhiệm, kể cả những người đã từng giữ các vị trí lãnh đạo như bộ trưởng, thứ trưởng, chủ tịch, phó chủ tịch UBND tỉnh…

Nhìn chung là có sự đồng tình cao trong xã hội về việc phải kỷ luật cả những CBCCVC đã về hưu. Không thể có câu chuyện về hưu là ổn hết, là đã hạ cánh an toàn.

Nhưng hình thức kỷ luật đối tượng này như thế nào cho phù hợp lại là câu chuyện cần xem xét kỹ. Đặc biệt là hình thức kỷ luật đối với người đã giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý lúc chưa nghỉ hưu.

Ví dụ như Ban Bí thư cách chức Bí thư Ban Cán sự đảng Bộ Công thương (nhiệm kỳ 2011-2016) đối với ông Vũ Huy Hoàng, đồng thời về mặt nhà nước ông cũng bị xóa tư cách nguyên Bộ trưởng Công thương.

Hoặc trường hợp xóa tư cách nguyên Phó chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh nhiệm kỳ 2005-2010 và nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh nhiệm kỳ 2010-2015 đối với ông Võ Kim Cự…

{keywords}
 Ông Vũ Huy Hoàng và ông Võ Kim Cự

Ý kiến đề xuất sửa luật là CBCCVC về hưu vẫn phải chịu trách nhiệm kỷ luật và các hình thức kỷ luật có thể là khiển trách, cảnh cáo, xóa tư cách chức vụ đã đảm nhiệm tại thời điểm vi phạm. Cũng có ý kiến nên thêm cả hình thức kỷ luật giáng chức.

Hãy thử xem hình thức kỷ luật cách chức vụ đã đảm nhiệm tại thời điểm vi phạm. Người về hưu là không còn đảm nhiệm chức vụ nào, do đó không thể cách cái chức mà người đó không còn giữ.

Mặc dù về mặt đạo lý thì cách chức vụ mà người đó đã giữ lúc vi phạm pháp luật là ổn, nhưng về mặt pháp lý là khó có cơ sở. Không thể cách cái mà người ta không có.

Hơn nữa, nếu cách chức vụ theo kiểu này thì có câu chuyện pháp lý phát sinh là hậu quả pháp lý của các văn bản mà công chức bị cách chức đã ký lúc đảm nhiệm chức vụ lãnh đạo.

Tương tự là dự kiến xóa tư cách chức vụ đã đảm nhiệm tại thời điểm vi phạm. Hình thức này lại làm tình hình phức tạp thêm khi phải giải thích rõ về mặt pháp lý thế nào là tư cách chức vụ và nếu được chấp nhận thì sau này sẽ phải sửa văn bản bổ nhiệm lãnh đạo đại khái thành nay bổ nhiệm ông X có tư cách chức vụ Thứ trưởng Bộ Y tế…

Đại thể câu chuyện ta đang bí là như vậy. Hãy xem một nước khác ra sao.

Thực tiễn ở Đức: Giảm lương hưu, truất lương hưu vĩnh viễn

Đức là nhà nước liên bang nên có công chức liên bang và công chức bang. Luật Công chức liên bang và luật Kỷ luật công chức liên bang là 2 đạo luật quan trọng có quy định về xử lý kỷ luật công chức.

Từng bang sẽ ban hành luật Công chức và luật Kỷ luật công chức cho bang mình. Về nguyên tắc, các quy định trong luật liên bang được các bang triệt để thể hiện trong các luật do mình ban hành.

Những nội dung cơ bản của chế định kỷ luật công chức hưu của Đức bao gồm:

- Công chức đã về hưu vẫn phải chịu trách nhiệm kỷ luật. Không hề có cái gọi là băn khoăn liệu công chức về hưu có thuộc phạm vi điều chỉnh của luật CCLB không vì ngay trong luật này đã có quy định về kỷ luật đối với công chức hưu và tiếp theo, điều 1 của luật Kỷ luật CCLB khẳng định luật này áp dụng cho công chức và công chức về hưu.

- Công chức hưu chịu trách nhiệm về những vi phạm công vụ của mình lúc đương nhiệm hoặc sau khi về hưu có những vi phạm tương đương như vi phạm công vụ, đó là chống đối chế độ dân chủ tự do theo quy định của Hiến pháp, tham gia các hoạt động làm tổn hại sự tồn tại hoặc an ninh của đất nước…

- Hình thức kỷ luật của công chức về hưu khác hẳn công chức đương nhiệm, đây là điểm cần lưu ý. Công chức đương nhiệm có các hình thức kỷ luật là cảnh cáo, phạt tiền, giảm lương tháng, hạ bậc trong ngạch đang giữ và sa thải trong khi công chức hưu có 2 hình thức khác hẳn là giảm lương hưu và truất lương hưu (truất vĩnh viễn).

Cảnh cáo đối với công chức hưu không có ý nghĩa gì vì họ có đi làm nữa đâu. Tương tự là các hình thức kỷ luật khác như hạ bậc trong ngạch và sa thải. Nói khác đi là phải tìm ra hình thức kỷ luật phù hợp với công chức về hưu. Hình thức kỷ luật phải tác động trực tiếp được vào cái mà công chức hưu đang có do nhà nước trao cho cả về vật chất lẫn tinh thần. Cái vật chất mà công chức về hưu đang có từ bao nhiêu năm đi làm của mình được nhà nước trao cho chính là lương hưu.

Đây là chỗ nhà nước tác động vào, là chỗ nhà nước biểu thị thái độ của mình đối với vi phạm công vụ của công chức hưu. Giảm lương hưu thì cao nhất theo quy định là giảm 1/5 lương hưu tháng và có thể kéo dài tối đa là 3 năm.

Hình thức kỷ luật truất lương hưu của Đức khá độc đáo, vì cùng với việc tác động vào cái vật chất là tác động vào cái tinh thần của công chức hưu. Cái tinh thần mà công chức hưu có chính là cái giá trị là công chức, là chuyên viên chính, là chuyên viên cao cấp được nhà nước thừa nhận, là chức danh lãnh đạo như trưởng phòng, vụ trưởng…

Theo đó, pháp luật quy định với việc truất lương hưu, công chức hưu mất đi quyền được hưởng lương hưu, kể cả quyền của thân nhân hưởng chế độ theo quy định, mất đi quyền được mang các chức vụ, chức danh đã có trước khi nghỉ hưu. Điều đó có nghĩa là trước khi hưu, ví dụ là chuyên viên cao cấp, là trưởng phòng, vụ trưởng hoặc thứ trưởng thì với hình thức kỷ luật này từ nay trở đi người bị kỷ luật không có quyền tự giới thiệu và được giới thiệu nguyên là chuyên viên cao cấp, nguyên trưởng phòng, nguyên vụ trưởng hoặc nguyên thứ trưởng nữa.

Với hình thức kỷ luật này, nhà nước biểu thị thái độ rõ với công chức hưu bị kỷ luật: Nhà nước đoạn tuyệt với anh, anh không còn xứng đáng mang danh, mang cái giá trị tinh thần là công chức, là mang các chức danh, chức vụ lúc còn đương nhiệm.

Giảm lương hưu thì cơ quan hành chính có liên quan với công chức có thể quyết định, nhưng hình thức truất lương hưu thì cơ quan phải đệ đơn ra tòa hành chính để tòa xem xét, quyết định.

Bổ nhiệm lại lãnh đạo bị kỷ luật: Thứ trưởng phải khác trưởng phòng

Bổ nhiệm lại lãnh đạo bị kỷ luật: Thứ trưởng phải khác trưởng phòng

Rất cần phân biệt, trưởng phòng bị cách chức thì ít nhất sau 3 năm, thứ trưởng bị cách chức thì ít nhất sau 7 năm mới có thể được bổ nhiệm lại vào một chức vụ.  

Đinh Duy Hòa

tin nổi bật

Người đàn ông bồng bé gái nhảy cầu tự vẫn

Ngày 17/5, UBND xã Cẩm Thanh (TP Hội An, tỉnh Quảng Nam) cho biết, trên địa bàn vừa xảy ra vụ nhảy cầu tự vẫn khiến một người tử vong và người còn lại đang mất tích.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ hội kiến Thủ tướng Lào

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Lào, sáng 17/5, tại thủ đô Vientiane, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã hội kiến với Thủ tướng Lào Phankham Viphavanh.

Công ty Việt Á tham gia 6 gói thầu tại Vĩnh Long, trị giá hơn 24 tỷ đồng

Trong 11 gói mua sắm tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Vĩnh Long, Công ty Việt Á tham gia 6 gói thầu, với giá trị hơn 24 tỷ đồng.

Thuốc giả nhãn mác, sự ưu ái doanh nghiệp vụ ông Trương Quốc Cường bị xét xử

Sáng nay (17/5), phiên tòa xét xử cựu Thứ trưởng Bộ Y tế Trương Quốc Cường và 13 bị cáo khác liên quan đến vụ buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh mang nhãn mác Health 2000 Canada tiếp tục với phần tranh luận.

Thanh Hóa di dời bãi rác ô nhiễm lớn nhất tỉnh

Bãi rác ở TP Sầm Sơn (Thanh Hóa) tồn tại hơn 25 năm qua gây ô nhiễm nghiêm trọng đã được tỉnh Thanh Hóa quyết định di dời.

Công an truy tìm xe gây tai nạn, thi thể người tử vong không còn nguyên vẹn

Công an huyện Yên Mỹ (Hưng Yên) đang truy tìm phương tiện gây ra vụ tai nạn giao thông vào sáng sớm hôm nay (17/5) ở Km 6 QL39 gây ra cái chết thương tâm cho người phụ nữ.

Xe 3 bánh gây tai nạn, lật úp rồi bốc cháy trên đường Vành đai 2

Xe 3 bánh đang đi với tốc độ cao thì quệt vào vỉa đường lật úp rồi bốc cháy trên đường Vành đai 2 (phường Vĩnh Phúc, Ba Đình, Hà Nội).

Hai anh em ruột ở Thanh Hóa bị sóng biển cuốn mất tích

Thông tin từ Công an phường Hải Thanh, thị xã Nghi Sơn (Thanh Hóa) cho biết, đến 9h sáng nay lực lượng chức năng vẫn đang tìm kiếm hai anh em bị đuối nước.

Nam thanh niên tử vong ở khu đô thị Thanh Hà

Công an huyện Thanh Oai, Hà Nội đang điều tra nguyên nhân nam thanh niên tử vong tại khu vực hồ Thiên Nga, khu đô thị Thanh Hà, xã Cự Đà vào đêm 16/5.

Hố sâu hun hút bỗng dưng xuất hiện sau tiếng động lớn ở Nghệ An

Lãnh đạo UBND huyện Quỳ Hợp (Nghệ An) cho biết, một hố “tử thần” vừa xuất hiện tại bản Công, xã Châu Hồng. Khu vực này trước đây từng có hiện tượng sụt lún nhà cửa, cạn giếng nước.

Tài xế tử vong sau khi đâm vào xe đầu kéo đang dừng đèn đỏ

Sáng 17/5, Công an huyện Mộ Đức (tỉnh Quảng Ngãi) cho biết, trên địa bàn vừa xảy ra vụ tai nạn giao thông khiến một tài xế tử vong.

Thủ tướng rung chuông kết thúc phiên giao dịch tại sàn chứng khoán New York

Chiều 16/5, giờ địa phương, Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp Ban lãnh đạo sàn giao dịch chứng khoán New York (NYSE) và trao quà lưu niệm.

Bản tin sáng VietNamNet (17/5/2022)

Ai được tiêm vắc xin Covid-19 mũi 4 tại TP.HCM; Vé "chợ đen" trận bán kết U23 Việt Nam tăng gấp 10 lần… là những thông tin nổi bật và quan trọng trong ngày.

Đánh bạc online, cạm bẫy ảo mất tiền thật ngoài đời

Đánh bạc online đang nở rộ khi xuất hiện nhiều trang website cho phép người chơi đặt cược ăn tiền, trong đó có game “Tài- Xỉu online” thu hút lượng người chơi đông.

Người lao động sẽ thiệt thòi lớn khi rút bảo hiểm một lần

Việc tham gia BHXH là lựa chọn tốt nhất để có lương hưu và thẻ bảo hiểm y tế cho người lao động khi về già. Đây là chính sách đảm bảo an sinh xã hội cho người dân của Nhà nước.