Người mắc bệnh hen nếu đều trị đúng có thể có cuộc sống an toàn, bình thường như
mọi người. Nhưng nếu không kiểm soát tốt bệnh hen, người bệnh gặp nhiều nguy cơ
đe dọa đến tính mạng.
Chất lượng sống bị ảnh hưởng vì bệnh hen
Thèm đá banh nhưng bé Định không được mẹ cho phép vì vừa bị lên cơn suyễn tuần
trước, phải đi cấp cứu, nghỉ học. Bé đã được chẩn đoán hen suyễn từ 3 năm nay
nhưng không được đưa đến bác sĩ khám định kì theo hẹn 6 tháng nay vì mẹ bé không
thu xếp được thời gian.
Anh An - giám đốc điều hành của một công ty lớn - bị suyễn từ hơn 10 năm.
Mới đây, khi làm việc trong phòng máy lạnh, anh đột nhiên lên cơn khó thở, khò
khè nặng, tím môi… khi có khách hút thuốc lá. Anh phải vào viện cấp cứu, các hợp
đồng cần chữ kí của giám đốc điều hành đều bị đình trệ.
Vì sao anh An và cháu Định không có được cuộc sống bình thường, có thể vui chơi,
học tập và làm việc như mọi người? Vì bệnh hen suyễn của họ chưa được kiểm soát.
Đánh giá mức độ kiểm soát bệnh hen bằng ACT
Bạn cần hợp tác tốt với Bác sĩ và nhân viên y tế trong việc theo dõi bệnh định
kỳ. Ngoài ra hàng tuần bạn có thể tự đánh giá bằng cách trả lời tuần tự và đầy
đủ bộ câu hỏi trắc nghiệm kiểm soát hen có tên gọi là ACT (Asthma Control
Test) có kết quả dưới 20 điểm.
 |
|
|
Nếu kết quả được 25 điểm thì bệnh hen của bạn đã được kiểm soát hoàn toàn. Nếu kết quả từ 20-24 điểm thì hen đã được kiểm soát tốt, dưới 20 điểm là hen chưa kiểm soát còn dưới 15 điểm là hen đang xấu đi. Việc trả lời 5 câu hỏi này rất dễ dàng và chỉ tốn khoảng 1 phút nên bảng câu hỏi này rất tiện lợi cho người bị bệnh hen tự đánh giá tình trạng hen của mình đồng thời cũng giúp bác sĩ hiểu rõ hơn về tình trạng hen của bệnh nhân để qua đó điều chỉnh thuốc cho phù hợp.
Nên làm gì khi bệnh hen chưa được kiểm soát?
Nếu hen của bạn chưa được kiểm soát thì cần phải nhanh chóng xem lại các vấn đề sau
Bạn có đi khám đều đặn và đúng theo lịch hẹn khám bác sĩ gia đình hay bác sĩ chuyên khoa? Nếu chưa thì bạn nên thực hiện ngay vì bác sĩ sẽ cùng bạn xác định nguyên nhân, yếu tố nguy cơ của việc chưa kiểm soát và cùng đưa ra biện pháp khắc phục :
Bs sẽ thảo luận đề biết bạn đã tránh được các yếu tố khởi phát cơn hen như khói bụi, thuốc lá, thuốc (Aspirine..), lông thú vật nuôi, thức ăn, gián, phấn hoa, hay nhiễm siêu vi hay chưa? Từ đó bác sĩ bàn với bạn về kế hoạch tránh yếu tố khởi phát cơn hen trong điều kiện kinh tế gia đình và cá nhân bạn có thể áp dụng được, cũng như có thể tiến hành thêm các thử nghiêm thăm dò chức năng hô hấp nếu cần để có thêm thông tin cho chiến lược điều trị
Bác sĩ sẽ cùng bạn đánh giá sự tuân thủ điều trị tức là dùng thuốc đều đặn theo đúng lời khuyên của bác sĩ chưa? Nếu chưa thì nên làm rõ lý do? Bạn e sơ tác hại của việc dùng thuốc lâu dài? Bạn chán nản khi dùng quá nhiều thuốc nếu có bệnh đi kèm? Bạn tự đánh giá bệnh hen của mình đã được kiểm soát tốt…? Bác sĩ sẽ giải thích và hổ trợ bạn lập kế hoạch điều trị tối ưu , điều chỉnh lại liều thuốc cho phù hợp với tình trạng bệnh hiện tại của bạn.
Nếu bạn đang sử dụng thuốc dạng hít hay khí dung thì kỹ thuật sử dụng thuốc của bạn đã đúng hay chưa? Bác sĩ và nhân viên y tế sẽ hướng dẫn bạn kỹ thuật sử dụng thuốc đúng. Bạn cũng nên tham gia các câu lạc bộ bệnh nhân để chia sẻ thêm kinh nghiệm sử dụng thuốc đúng kỹ thuật và hiểu biết thêm về bệnh.
Hiện nay trên thị trường dược phẩm Việt nam đã có rất nhiều loại thuốc điều trị hen tương đối an toàn với liều lượng khác nhau. Do vậy bạn cần hợp tác với các bác sĩ và nhân viên y tế để có được một phác đồ điều trị với các loại thuốc thích hợp cho từng bệnh nhân hen khác nhau để sẽ giúp bạn đạt và duy trì được mức kiểm soát hen tối ưu.
Các trường hợp bệnh nêu trên là có thật nhưng tên đã được thay đổi để đảm bảo bí mật cho bệnh nhân.
-
PGS.TS Phạm Lê An
.svg){kind=icon}
