Lầm lẫn tai hại về chạy chức

Anh có nhiều tiền thì mua được nhà đẹp, nhiều người muốn mua một cái nhà đẹp thì cơ bản ai trả giá cao sẽ mua được. Nhưng nếu chức vụ mà đem đấu thầu thì hệ thống hành chính chắc phải đổi là hệ thống hành chính tiền tệ.

- Anh có nhiều tiền thì mua được nhà đẹp, nhiều người cùng muốn mua một cái nhà đẹp thì cơ bản ai trả giá cao sẽ mua được. Nhưng nếu chức vụ mà đem đấu thầu công khai thì hệ thống hành chính chắc phải đổi là hệ thống hành chính tiền tệ.

Việt Nam vẫn đang trong quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trường. Quá trình này đã buộc phải thay đổi nhiều trong tư duy. Nhà lãnh đạo chính trị cao cấp thể hiện sự thay đổi bằng các chủ trương, chính sách kinh tế theo cơ chế thị trường, người nông dân thay đổi bằng trồng cây gì, nuôi con gì cho lãi nhất.

{keywords}
Minh họa: Vũ Toản / Dân Trí
Cho dù đất nước đang vận động như vậy, nhưng những gì chúng ta hiểu và trải nghiệm về cơ chế thị trường vẫn là quá ít. Điều may mắn là có cái của người đi trước mà nghiên cứu, thấy hay, phù hợp thì vận dụng, thấy những điểm dở thì cố mà tránh đi, cố tránh cho được những lầm lẫn tai hại trong nhận thức về cơ chế thị trường khi áp vào hành chính.

Một trong những lầm lẫn đó là về biện pháp chống chạy chức. Trả lời báo Đất Việt, PGS.TS Nguyễn Hữu Tri, Viện phó phụ trách Viện Xã hội học và Khoa học quản lý, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học hành chính, Trưởng khoa Quản lý hành chính, Học viện hành chính quốc gia đề xuất "cần luật hóa cho phép chạy chức, chạy quyền", với lập luận "chạy công khai thì tiền sẽ nổi lên, Nhà nước quản lý được" và sẽ không có khoản ngầm chạy vào túi ai hết!

Phải thừa nhận một thực tế ở nước ta, đó là có chuyện chạy chức. Các vị đại biểu Quốc hội không ít lần chất vấn các đời Bộ trưởng Nội vụ về câu chuyện này. Cho đến nay vẫn chưa có biện pháp hữu hiệu nào chống lại được món này. Nếu có, chắc phải được thưởng cực lớn. Đùng một cái có ý kiến đề xuất trên đây.

Trước hết phải thừa nhận đây là một ý tưởng hoàn toàn mới và độc đáo. Mới và độc đáo vì chưa có ai ở Việt Nam nghĩ ra, các nước trên thế giới cũng vậy. Tuy nhiên, nếu suy nghĩ kỹ thì thấy không ổn.

Trong hành chính công, đã có nhiều ví dụ về áp dụng các kết quả tốt, các giá trị của quản trị khu vực tư vào khu vực công như coi người dân là khách hàng của hành chính.

Tuy nhiên điều đó không có nghĩa là mọi thứ của cơ chế thị trường đều có thể áp dụng vào hành chính công.

Ngoài thị trường, anh có nhiều tiền thì mua được nhà đẹp, nhiều người cùng muốn mua một cái nhà đẹp thì cơ bản là ai trả giá cao sẽ mua được. Nhưng trong hành chính, nếu chức vụ mà đem đấu thầu công khai, ai trả giá cao nhất rồi nhà nước chấp nhận thì sẽ mang đến bao nhiêu thứ tai hại ngang hoặc hơn cái tai hại do chạy chức kiểu như hiện nay kéo theo.

Mọi giá trị bị đảo lộn, đồng tiền là quyết định. Bộ máy nhà nước chắc sẽ bao gồm những người nhiều tiền kinh khủng, từ các bộ toàn những người tiền trên thiên hạ mới đấu thầu trúng được và rồi chủ tịch các tỉnh, huyện… Hệ thống hành chính chắc phải đổi lại là hệ thống hành chính tiền tệ cho chính xác.

Trong khi chưa có biện pháp nào chống chạy chức hay hơn được nghĩ ra thì có lẽ thi cạnh tranh giống như Đà Nẵng, Quảng Ninh, Bộ Giao thông - Vận tải …đã thí điểm là cái tốt nhất. Tất nhiên, để làm được cần phải có cơ sở pháp lý và rút kinh nghiệm của các nơi đã làm.

Lầm lẫn về dịch vụ công

Thời kinh tế bao cấp, chúng ta không biết đến khái niệm dịch vụ công. Bệnh viện, trường học, đương nhiên là bệnh viện, trường học nhà nước khám, chữa bệnh cho nhân dân, dạy dỗ con em chúng ta. Giờ sang kinh tế thị trường, cái mà bệnh viện, trường học này làm được gọi là dịch vụ công. Giấy khai sinh, sổ đỏ, giấy phép xây dựng nhà… cũng là dịch vụ công. Có không ít người quan niệm dịch vụ khám, chữa bệnh của các đơn vị y tế tư nhân, dịch vụ dạy học của các đơn vị giáo dục tư nhân cũng là dịch vụ công. Quan niệm sai lầm này có thể dẫn đến sai lầm về chính sách mà cuối cùng người dân vốn là người thụ hưởng dịch vụ công sẽ gánh chịu hậu quả.

Cần hiểu hai đặc trưng cơ bản của dịch vụ công, đó là nó là cam kết, trách nhiệm của nhà nước thực hiện, cung cấp cho xã hội và Nhà nước cung cấp dịch vụ công từ ngân sách nhà nước, không đặt vấn đề kiếm lời, thu lợi nhuận.

Chính vì ngộ nhận dịch vụ công giống dịch vụ tư, có thể áp dụng cơ chế thị trường vào cung cung cấp dịch vụ công mà Hà Nội vào các năm 2001, 2002 đã thí điểm Trung tâm hành chính công tại quận Tây Hồ và huyện Từ Liêm bên cạnh bộ phận một cửa đã có sẵn tại hai đơn vị hành chính này. Cùng làm sổ đỏ, ai ít tiền thì vào một cửa, ai nhiều tiền, chịu được giá cao thì xin mời vào Trung tâm hành chính. Làm như vậy là quên mất cấp sổ đỏ là nghĩa vụ của cơ quan hành chính, cơ quan hành chính chỉ được phép thu phí theo quy định của pháp luật.

Nếu hành chính còn có tiêu cực trong cấp sổ đỏ như công chức nhũng nhiễu, đòi thêm tiền ngoài quy định thì phải tìm cách phòng chống, chứ không phải theo kiểu mở Trung tâm này là khắc phục tiêu cực dân dấm dúi đưa tiền dưới gầm bàn bằng cách đưa công khai trên bàn tại Trung tâm.

Đinh Duy Hòa

'Chạy chức, chạy quyền đã thành 'đấu thầu' cán bộ'?

Dân chủ hóa công tác cán bộ

Chọn cán bộ phải dựa vào dân

tin nổi bật

Xuyên đêm cứu ngư dân gặp nạn trên biển

Tối 9/8, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển Vùng 2 xác nhận, tàu Cảnh sát biển CSB 2014, Hải đoàn 21 đã đưa ngư dân gặp nạn trên tàu cá QB 98084 TS về đảo Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi).

Đề xuất sớm đầu tư 16 nút giao ở TP.HCM để xóa ùn tắc

16 nút giao ở TP.HCM được đề xuất làm sớm thuộc danh mục ưu tiên đầu tư vì có nguy cơ ùn tắc giao thông, tai nạn giao thông.

Nhà thầu nằm im, địa phương không dám làm khiến giải ngân chậm

Trong các nguyên nhân giải ngân đầu tư công chậm có việc giá cả nguyên vật liệu xây dựng tăng cao nên các nhà thầu “nằm im bất động”; thêm vào đó là tình trạng nhiều địa phương có tâm lý không dám làm.

Chủ tịch nước tiếp Đại tướng Hun Manet

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc chiều 9/8 đã tiếp Đại tướng Hun Manet, Phó Tổng tư lệnh kiêm Tư lệnh Lục quân Quân đội Hoàng gia Campuchia đang có chuyến thăm Việt Nam từ ngày 7-9/8.

Đâm trực diện ô tô, thanh niên văng xa 5m tử vong

Vụ va chạm giữa xe máy và ô tô khiến Q. văng xa khỏi mặt đường khoảng 5m, tử vong tại chỗ. Tại hiện trường, xe ô tô hỏng phần đầu, xe máy hỏng nặng.

TP.HCM chuẩn bị khởi động dự án đường Vành đai 4

Sau dự án đường Vành đai 3, chính quyền TP.HCM bắt đầu giao nhiệm vụ cho các đơn vị liên quan để chuẩn bị triển khai dự án đường Vành đai 4.

Đội trưởng cứu hỏa Đặng Anh Quân về với đất mẹ

Đảng ủy, Ban Giám đốc Công an TP Hà Nội chiều nay (9/8) đã tổ chức trọng thể lễ an táng hài cốt liệt sĩ Đặng Anh Quân tại nghĩa trang liệt sĩ TP, ở phường Tây Tựu, quận Bắc Từ Liêm.

Đã đến lúc cải cách tiền lương, tăng lương cho công chức, y bác sĩ, giáo viên

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Giáo dục cho rằng, bây giờ phải tập trung thực hiện cải cách tiền lương để giải quyết vấn đề thu nhập cho cán bộ, công chức, viên chức vì chế độ lương nhà nước hiện nay rất thấp.

Cháy nhà kho gần hồ Tây, cột khói đen bốc cao hàng trăm mét

Vụ cháy xảy ra tại kho hàng trong ngách 18 ngõ 264 Âu Cơ (Tây Hồ, Hà Nội) vào chiều 9/8 khiến cột khói đen bốc cao hàng trăm mét.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng: Tinh thần lấy cái đẹp dẹp cái xấu chưa được thực hiện nghiêm

Theo ông Nguyễn Văn Hùng - Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, thời gian qua, các hiện tượng văn hóa tầm thường, dễ dãi, mang tính thị trường lại thu hút được một bộ phận người xem quan tâm, gây nên sự nhiễu loạn "vàng thau" lẫn lộn.

Bộ trưởng Công an: Điều tra mở rộng hành vi rửa tiền, tội phạm 'tín dụng đen'

Bộ Công an cho biết sẽ xử lý triệt để, nghiêm minh với các vụ án liên quan đến cán bộ thuộc cơ quan nhà nước, doanh nghiệp tiếp tay, cung cấp vốn cho “tín dụng đen” hoạt động.

Thoát chết sau tai nạn, tài xế bị ô tô tông tử vong khi chờ cứu hộ

Thoát nạn sau khi xe tải lật trên quốc lộ 1A, qua Khánh Hòa, tài xế ngồi chờ cứu hộ thì bất ngờ bị ô tô khách tông trúng, tử vong.

Chủ tịch Hà Nội Trần Sỹ Thanh: Dứt khoát không để dịch Covid-19 bùng phát lại

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trần Sỹ Thanh yêu cầu các quận, huyện phải phòng Covid-19 từ sớm, từ xa và từ cơ sở, với mục tiêu dứt khoát không để dịch bệnh bùng phát trở lại.

5 ngư dân Hà Tĩnh mất liên lạc trên biển đã vào bờ an toàn

Đồn Biên phòng Cửa Sót (Lộc Hà, Hà Tĩnh) cho biết, sau nhiều giờ mất liên lạc trên biển, hiện đã tìm thấy và đưa được 5 ngư dân vào bờ an toàn.

Vụ nữ sinh Ninh Thuận tử vong, kỷ luật loạt cán bộ vì sai sót nồng độ cồn

Trưởng khoa Hóa sinh - Vi sinh cùng kỹ thuật viên và 3 người khác bị Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Thuận kỷ luật vì sai sót trong xét nghiệm nồng độ cồn với nữ sinh lớp 12 bị tông xe tử vong.