Theo nhận định của ban chỉ đạo xây dựng đề án, thời gian dành cho chất vấn và trả lời chất vấn như hiện nay là rất ít, do phải dành thời gian để người trả lời chất vấn báo cáo bằng văn bản về các chất vấn gửi trước phiên họp.
Việc này sẽ được khắc phục bằng cách đối với các chất vấn được gửi từ trước, câu trả lời bằng văn bản sẽ được chuyển đến tay ĐB chứ không đọc tại hội trường.
Phấn khởi hay buồn phụ thuộc chất vấn
 |
|
Các buổi chất vấn và trả lời chất
vấn tại hội trường có ý nghĩa rất quan trọng để đánh giá một kỳ
họp QH là “phấn khởi” hay “buồn”. Ảnh: VietNamNet
|
Hoạt động chất vấn phải được chuẩn bị sớm, dự liệu trước các vấn đề thực tế, chọn các nhóm vấn đề nổi lên để yêu cầu ĐB gửi sớm câu hỏi, khoảng một tuần sau ngày khai mạc kỳ họp.
Việc chất vấn lần lượt từng người như hiện nay cũng đang dẫn đến tình trạng một vấn đề được xem xét ở nhiều thời điểm khác nhau của phiên chất vấn. Ví dụ, QH cần xem xét trách nhiệm của các bộ trưởng liên quan đến vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm (Bộ Y tế, Công thương, Nông nghiệp…) nhưng phải thực hiện tại các thời điểm khác nhau tương ứng với thời điểm trả lời của vị đó.
Tình trạng này làm cho việc chất vấn và trả lời chất vấn còn tản mạn, chưa đúng trọng tâm, chưa tranh luận thấu đáo đến cùng những vấn đề có liên quan đến trách nhiệm của từng bộ, ngành.
Vì vậy theo phương án đổi
mới được đưa ra, hoạt động chất vấn sẽ được tiến hành lần lượt theo từng nhóm
vấn đề, theo hướng đối thoại, tranh luận. ĐB đặt câu hỏi ngắn gọn, đủ ý, không
giải thích dài, không nêu nguyên nhân, tình hình, không đặt câu hỏi
ngoài chủ đề hoặc chỉ hỏi thông tin.
Người trả lời chất vấn thì phải trả lời ngắn gọn, trực tiếp vào nội dung câu hỏi.
Đây cũng là điểm mà Chủ nhiệm UB Kinh tế QH Nguyễn Văn Giàu nhấn mạnh: “Điều quan trọng nhất, điều cử tri mong mỏi nhất, chính là người trả lời phải trả lời trực tiếp vào câu hỏi. Câu trả lời của các bộ trưởng phải chỉ ra được tiến độ giải quyết các vấn đề, bao giờ thì có kết quả. Có vậy ĐBQH mới đủ thông tin để tiếp xúc cử tri một cách hiệu quả”.
Theo ông Giàu, các buổi chất vấn và trả lời chất vấn tại hội trường có ý nghĩa rất quan trọng để đánh giá một kỳ họp QH là “phấn khởi” hay “buồn”.
Theo đề án, nội dung chất vấn, đặc biệt là những lời hứa của người trả lời chất vấn, đều sẽ được tổng hợp đầy đủ để làm căn cứ theo dõi việc thực hiện lời hứa.
Tiếp xúc cử tri không cần giấy mời?
Theo đề án, các hội nghị tiếp xúc cử tri sẽ được thông báo rộng rãi, công khai và tạo điều kiện để mọi người dân có thể dự các cuộc tiếp xúc trước và sau mỗi kỳ họp QH, bảo đảm ĐB có điều kiện trực tiếp tiếp xúc với cử tri thuộc mọi tầng lớp dân cư, hạn chế thủ tục hành chính và tình trạng tiếp xúc “đại cử tri”, tạo không khí cởi mở, dân chủ, trao đổi thẳng thắn và dành nhiều thời gian hơn để cử tri nêu ý kiến, kiến nghị.
Các ĐB cũng sẽ được tổ chức tiếp xúc cử tri nơi cư trú, nơi công tác trước và sau mỗi kỳ họp, theo chuyên đề, lĩnh vực, đối tượng, địa bàn mà mình lựa chọn. Các hình thức tiếp xúc thông qua điện thoại, thư, báo, đài phát thanh, truyền hình… cũng được bổ sung.
Chủ nhiệm UB Pháp luật QH Phan Trung Lý nhận định: “Cách tiếp xúc cử tri hiện nay còn hình thức, gò bó và hạn chế, nhiều người dân muốn vào mà không được vào”.
Ông Lý đề xuất cải tiến theo cách không cần Mặt trận tổ chức, không cần gửi giấy mời, ĐB chỉ cần thông báo sẽ đến địa điểm nào, tiếp xúc với các cử tri tự do…
Theo ban chỉ đạo xây dựng đề án, một số phương án có thể được thực hiện ngay từ kỳ họp thứ hai tới đây của QH.
Về lâu dài, bên cạnh đổi mới hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng, đề án cho rằng cần tạo điều kiện thuận lợi cho báo chí tiếp cận, đưa tin về hoạt động của QH.
QH cũng có thể có một kênh truyền hình riêng, thông tin qua mạng Internet sẽ được tăng cường, thậm chí nội dung giáo dục về QH có thể được đưa vào chương trình học bậc phổ thông.
Chung Hoàng
.svg){kind=icon}
