Ashton B. Carter, cựu Bộ trưởng Quốc phòng, đề nghị Michael A. Brown, cựu Giám đốc Symantec, dẫn đầu nghiên cứu có tên “Đầu tư Trung Quốc vào công nghệ mới cho phép đối thủ tiếp cận những viên ngọc quý của sáng kiến Mỹ như thế nào”. Báo cáo được phát cho quan chức trong chính quyền Tổng thống Donald Trump.

New York Times trích dẫn báo cáo cho biết hiện còn rất ít hạn chế đối với đầu tư vào startup Mỹ tập trung vào trí tuệ nhân tạo, xe tự lái, robot và Trung Quốc đang hưởng lợi thế từ điều này. Theo báo cáo, Bắc Kinh khuyến khích các công ty đầu tư với mục đích tạo ra vị thế trong cuộc cạnh tranh chiến lược với Mỹ.

Trong một số trường hợp, doanh nghiệp Trung Quốc âm thầm thực hiện những khoản đầu tư nhằm tránh sự giám sát của Ủy ban Đầu tư nước ngoài tại Mỹ (Cfius).

Báo cáo ghi rõ: Nếu cho phép Trung Quốc tiếp cận các công nghệ giống nhau, không chỉ đánh mất ưu thế, Mỹ còn có thể tạo điều kiện thuận lợi cho Trung Quốc.

Chiến dịch thu hẹp khoảng cách công nghệ Mỹ - Trung của Bắc Kinh đã kéo dài cả thập kỷ. Trong vài năm gần đây, Trung Quốc kết hợp các công ty nội địa với những phi vụ đầu tư ráo riết ra nước ngoài nhằm xây dựng bí mật công nghệ riêng. Kế hoạch “Made in China 2025” của chính phủ, đề xuất ngân sách cho 10 ngành công nghiệp quan trọng, đã tạo ra sự lo lắng cho các tập đoàn kinh tế Mỹ và châu Âu. Tổng thống Trump từng nói sẽ chống lại các chiến thuật thương mại mà Trung Quốc dùng để làm bất lợi cho công ty Mỹ.

Báo cáo của Lầu Năm Góc chỉ ra ngày càng nhiều công nghệ thương mại không có ranh giới rõ ràng giữa quân sự và dân sự. Những startup và công ty Internet hàng đầu như Facebook và Google đang phát triển sản phẩm phức tạp không kém quân đội. Chẳng hạn, VR (thực tế ảo) trong game có mức độ tinh vi tương tự VR trong mô phỏng cho lực lượng vũ trang; hay công nghệ nhận diện khuôn mặt trên mạng xã hội và mua sắm trực tuyến có thể ứng dụng trong theo dõi khủng bố cũng như các mối đe dọa khác đến an ninh quốc gia. Ngoài ra, phần lớn công nghệ drone và xe tự lái đang được nghiên cứu đều sử dụng tài trợ từ Lầu Năm Góc.

Trong một số trường hợp, những công ty nhận tài trợ này lại được nhà đầu tư Trung Quốc rót vốn. Ví dụ, Velodyne bắt đầu phát triển cảm biến ánh sáng cho xe tự lái sau khi tham gia cuộc thi của Cơ quan dự án nghiên cứu quốc phòng nâng cao, thuộc Lầu Năm Góc, năm 2005. Từ đó đến nay, cảm biến được dùng trong phương tiện không người lái trên mặt nước của Hải quân Mỹ. Mùa hè 2016, công ty nhận 150 triệu USD đầu tư từ Ford và Baidu, gã khổng lồ Internet Trung Quốc. Theo người phát ngôn Velodyne, khoản đầu tư nhằm giúp cảm biến được tiếp cận rộng rãi hơn, dẫn đến phương tiện an toàn hơn, rẻ tiền hơn.

Báo cáo cho thấy khu vực tư nhân của Mỹ phần lớn không nhận thấy nỗ lực của Bắc Kinh – nhiều giao dịch liên quan đến số tiền tương đối nhỏ - và Washington cũng không hiểu rõ về quy mô của vấn đề. “Chính phủ Mỹ chưa nắm được cái nhìn toàn diện về tốc độ chuyển giao công nghệ đang diễn ra, mức độ đầu tư của Trung Quốc vào công nghệ Mỹ hay chúng ta nên bảo vệ công nghệ nào”.

Theo báo cáo, các nhà đầu tư Trung Quốc chi khoảng 30 tỷ USD vào các công nghệ mới ở giai đoạn đầu thông qua 1.000 giao dịch gây quỹ từ năm 2010 đến 2016. Đầu tư vào các ngành quan trọng như trí tuệ nhân tạo, robot, thực tế tăng cường tăng nhanh trong năm 2016.

Trong số các nhà đầu tư được xác định trong báo cáo có cái tên quen thuộc như Alibaba và Baidu, ngoài ra còn có các nhà đầu tư được chính phủ tài trợ như Westlake Ventures, thuộc sở hữu của chính phủ Hangzhou và ZGC Capital, một nhà đầu tư được đồng sở hữu bởi 17 doanh nghiệp quốc doanh.