Nghiên cứu mới đây của các nhà sinh vật học Đại học Lund, Thụy sĩ cho biết loài chim dẽ giun đại (snipe) đã phá kỉ lục bay không nghỉ đường trường nhanh nhất thế giới.
TIN LIÊN QUAN
Với tốc độ trung bình 97km một giờ, loài chim này có thể hoàn thành chặng đường bay 6.760 km xuyên lục địa từ Thụy Sĩ sang vùng phụ cận sa mạc Sahara, châu Phi chỉ trong 2 ngày đập cánh liên tiếp.
Các nhà khoa học đã làm việc từ năm 2009 để đạt được kết quả này. Họ bắt và gắn các máy phát tín hiệu nhỏ vào 10 con snipe tại các vườn chim ở Tây Thụy sĩ tháng 5 năm 2009 trước khi chúng bắt đầu chuyến di cư mùa thu hàng năm đến châu Phi. Sau đó họ phân tích dữ liệu của ba con chim trở về vào mùa xuân năm 2010.
Theo các tài liệu thế kỉ 19 cho biết: thoạt nhìn, loài chim dẽ giun đại không có vẻ là một loài có tốc độ đặc biệt, thậm chí cũng không có vẻ chúng được trang bị tốt để bay đường trường. Cơ thể nhỏ và mập tỏ ra bất tiện trên không trung. Vào mùa thu những con chim nay trở nên mập tới nỗi khi bị bắn rơi xuống đất, da chúng tưởng như có thể nứt vỡ như vỏ trứng luộc.
“Tuy nhiên chính lượng mỡ tích trữ dồi dào đó lại cho phép chúng có thể bay nhanh không nghỉ một chặng đường kỉ lục đến thế. Lượng mỡ này gần như gấp đôi trọng lượng cơ thể trước thời điểm bắt đầu hành trình bay. Tất cả lượng mỡ sẽ bị đốt cháy trong suốt chuyến bay. Khi tới đích ở châu Phi, con chim sẽ gầy xơ và kiệt mỡ”, trưởng nhóm nghiên cứu Raymond Klassen phân tích.
Đây là một trong số hiếm loài chim có thể bay vừa xa vừa nhanh. Loài nhạn biển Bắc cực có thể bay đến 80.000km trong toàn bộ chuyến di cư hàng năm từ Bắc xuống Nam cực. Song chúng chia chặng đường thành nhiều tháng vừa bay vừa dừng chân kiếm cá. Ngược lại, chim cắt có thể đạt đến tốc độ 322 km một giờ nhưng chỉ trong một đoạn ngắn thình lình xà xuống bắt mồi.
Loài chim duy nhất gần đạt bằng khả năng của những con dẽ giun đại là chim dẽ đuôi có sọc (godwit). Năm 2007, các nhà khoa học đã ghi nhận kỉ lục loài godwit có thể bay 11.500km từ Alaska sang New Zealand trong 9 ngày với tốc độ 56 km.
Các nhà khoa học giải thích: điểm khác biệt ở chỗ chim dẽ đuôi có sọc Godwit phải thực hiện hành trình xuyên đại dương vì thế không có cơ hội ngừng nghỉ nên ắt chúng phải đạt được khả năng bay đáng ngạc nhiên đó.
Ngược lại Snipe có rất nhiều cơ hội nghỉ chân trong chặng đường đến châu Phi nhưng lại không làm thế. Như chúng lại chọn nghỉ chân vài lần trong suốt hành trình ngược lại từ châu Phi về Thụy sĩ. Lý do vì sao vẫn chưa được khám phá.
Cũng như với các loài chim di cư dài kì, các nhà khoa học vẫn chưa biết loài dẽ giun đại làm thế nào để có thể bay xa suốt thời gian đó trong khi hầu như không cần ngủ.
Klaassen khẳng định: “Đây là một trong những bí ẩn chưa được giải mã đối với các loài chim di cư đường trường. Hiện tại chúng tôi cho rằng hai bán cầu não của chim sẽ thay nhau ngủ luân phiên trong các thời gian khác nhau. Hoặc chúng hoàn toàn không cần ngủ, nhưng trường hợp này dường như là không khả thi khi cân nhắc đến tầm quan trọng của giấc ngủ nói chung.”
Vị giáo sư nhận xét thêm: “Nhìn chung chúng ta biết rất ít về các hoạt động của các loài chim khác nhau và có rất nhiều loài chim di cư vẫn chưa được tìm hiểu cặn kẽ. Tôi cho rằng trong tương lai chúng ta sẽ khám phá nhiều bất ngờ đáng ngạc nhiên khác.”
Phan Khôi (Theo Nat Geo)
TIN LIÊN QUAN
Với tốc độ trung bình 97km một giờ, loài chim này có thể hoàn thành chặng đường bay 6.760 km xuyên lục địa từ Thụy Sĩ sang vùng phụ cận sa mạc Sahara, châu Phi chỉ trong 2 ngày đập cánh liên tiếp.
Các nhà khoa học đã làm việc từ năm 2009 để đạt được kết quả này. Họ bắt và gắn các máy phát tín hiệu nhỏ vào 10 con snipe tại các vườn chim ở Tây Thụy sĩ tháng 5 năm 2009 trước khi chúng bắt đầu chuyến di cư mùa thu hàng năm đến châu Phi. Sau đó họ phân tích dữ liệu của ba con chim trở về vào mùa xuân năm 2010.
 |
| Loài chim dẽ giun đại là sinh vật bay đường trường không nghỉ nhanh nhất được biết trước nay. |
Theo các tài liệu thế kỉ 19 cho biết: thoạt nhìn, loài chim dẽ giun đại không có vẻ là một loài có tốc độ đặc biệt, thậm chí cũng không có vẻ chúng được trang bị tốt để bay đường trường. Cơ thể nhỏ và mập tỏ ra bất tiện trên không trung. Vào mùa thu những con chim nay trở nên mập tới nỗi khi bị bắn rơi xuống đất, da chúng tưởng như có thể nứt vỡ như vỏ trứng luộc.
“Tuy nhiên chính lượng mỡ tích trữ dồi dào đó lại cho phép chúng có thể bay nhanh không nghỉ một chặng đường kỉ lục đến thế. Lượng mỡ này gần như gấp đôi trọng lượng cơ thể trước thời điểm bắt đầu hành trình bay. Tất cả lượng mỡ sẽ bị đốt cháy trong suốt chuyến bay. Khi tới đích ở châu Phi, con chim sẽ gầy xơ và kiệt mỡ”, trưởng nhóm nghiên cứu Raymond Klassen phân tích.
Đây là một trong số hiếm loài chim có thể bay vừa xa vừa nhanh. Loài nhạn biển Bắc cực có thể bay đến 80.000km trong toàn bộ chuyến di cư hàng năm từ Bắc xuống Nam cực. Song chúng chia chặng đường thành nhiều tháng vừa bay vừa dừng chân kiếm cá. Ngược lại, chim cắt có thể đạt đến tốc độ 322 km một giờ nhưng chỉ trong một đoạn ngắn thình lình xà xuống bắt mồi.
Loài chim duy nhất gần đạt bằng khả năng của những con dẽ giun đại là chim dẽ đuôi có sọc (godwit). Năm 2007, các nhà khoa học đã ghi nhận kỉ lục loài godwit có thể bay 11.500km từ Alaska sang New Zealand trong 9 ngày với tốc độ 56 km.
Các nhà khoa học giải thích: điểm khác biệt ở chỗ chim dẽ đuôi có sọc Godwit phải thực hiện hành trình xuyên đại dương vì thế không có cơ hội ngừng nghỉ nên ắt chúng phải đạt được khả năng bay đáng ngạc nhiên đó.
Ngược lại Snipe có rất nhiều cơ hội nghỉ chân trong chặng đường đến châu Phi nhưng lại không làm thế. Như chúng lại chọn nghỉ chân vài lần trong suốt hành trình ngược lại từ châu Phi về Thụy sĩ. Lý do vì sao vẫn chưa được khám phá.
Cũng như với các loài chim di cư dài kì, các nhà khoa học vẫn chưa biết loài dẽ giun đại làm thế nào để có thể bay xa suốt thời gian đó trong khi hầu như không cần ngủ.
Klaassen khẳng định: “Đây là một trong những bí ẩn chưa được giải mã đối với các loài chim di cư đường trường. Hiện tại chúng tôi cho rằng hai bán cầu não của chim sẽ thay nhau ngủ luân phiên trong các thời gian khác nhau. Hoặc chúng hoàn toàn không cần ngủ, nhưng trường hợp này dường như là không khả thi khi cân nhắc đến tầm quan trọng của giấc ngủ nói chung.”
Vị giáo sư nhận xét thêm: “Nhìn chung chúng ta biết rất ít về các hoạt động của các loài chim khác nhau và có rất nhiều loài chim di cư vẫn chưa được tìm hiểu cặn kẽ. Tôi cho rằng trong tương lai chúng ta sẽ khám phá nhiều bất ngờ đáng ngạc nhiên khác.”
Phan Khôi (Theo Nat Geo)
.svg){kind=icon}
