Chan-thu-rac.jpg

Ngày 9/2/2009, Thông tư số 12 hướng dẫn chi tiết thực hiện Nghị định 90/2008/NĐ-CP của Chính phủ về chống thư rác đã chính thức có hiệu lực pháp lý. Xung quanh vấn đề này, Báo BĐVN đã trao đổi với TS Vũ Quốc Khánh - Giám đốc Trung tâm ứng cứu khẩn cấp máy tính Việt Nam VNCERT - Bộ TT &TT.

Thưa ông, vấn nạn thư rác trong suốt thời gian qua đã gây ra những hậu quả gì?

Vu-Quoc-Khanh.jpg
Với một đất nước đang phát triển và trên đường hội nhập như Việt Nam, việc quảng cáo qua mạng Internet và mạng viễn thông quốc gia đang là sự lựa chọn tối ưu của nhiều doanh nghiệp do vừa rẻ tiền, vừa có thể nhanh chóng đưa thông tin đến người sử dụng khách hàng mà không phải trả chi phí lớn. Tuy nhiên, do nhiều đơn vị lạm dụng hình thức này đã gây nên nạn phát tán thư rác, gây hàng loạt hậu quả xấu: Thứ nhất, lượng thư rác tràn lan khiến mạng Internet, viễn thông phải gánh chịu tổn thất lớn từ lượng thông tin vô ích (thậm chí có khi còn gấp nhiều lần thông tin có ích); Thứ hai là gây ra sự khó chịu cho xã hội. Và thứ ba, gây hậu quả gián tiếp cho nhiều lĩnh vực khác, trong đó có thương mại điện tử bởi thư rác trong nước được phát tán cả ra nước ngoài nên nhiều nước đã có biện pháp ngăn chặn thư từ Việt Nam. Vấn đề này đã gây ra sự lẫn lộn giữa thư rác và quảng cáo thực sự, khiến khoảng chục năm trở lại đây, khá nhiều hệ thống thư điện tử của nước ta bị liệt vào danh sách "đen", nhiều doanh nghiệp phải "than trời" do e -mail gửi sang nhiều nước bị chặn hoặc bị gửi trả lại, gây tổn hại kinh tế. Thậm chí, cả một số Bộ, Ngành cũng trở thành nạn nhân.

Vậy khi Thông tư số 12 có hiệu lực, vấn đề liệu có lạc quan hơn?

Trên thế giới hiện có hai mô hình áp dụng khác nhau: một là được phép gửi quảng cáo cho đến khi người dùng cuối phản hồi không muốn nhận; hai là chỉ được gửi quảng cáo khi có sự chấp thuận của bên dùng cuối. Mô hình đầu tiên đang có nhiều quốc gia áp dụng (như Mỹ) nhưng việc chống thư rác lại không hiệu quả do người ta "lách luật" liên tục đổi nguồn gửi (địa chỉ e -mail). Còn theo mô hình thứ hai (như Trung Quốc) thì kiểm soát khá tốt thư rác.

Vậy, vấn đề là làm sao vừa quản lý, ngăn chặn được nạn thư rác vừa thúc đẩy phát triển thương mại điện tử. Do vậy Việt Nam đã lựa chọn mô hình phức tạp hơn hai mô hình nêu trên: các cá nhân muốn quảng cáo cho chính mình được quảng cáo theo mô hình thứ hai; còn các doanh nghiệp theo mô hình thứ nhất. Việc xây dựng hành lang pháp lý theo tinh thần Nghị định 90/2008/NĐ-CP sẽ hạn chế đến mức tối đa các vấn đề tiêu cực, làm trái pháp luật của các nhà cung cấp dịch vụ thư điện tử, tin nhắn trong mạng viễn thông, nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo (quảng cáo qua email, qua tin nhắn, quảng cáo từ mạng Internet vào mạng viễn thông)…

Tính đến hôm nay (ngày 10/2/2009), VNCERT đã nhận được những tín hiệu nào từ các doanh nghiệp?

Chúng tôi chưa có thống kê cụ thể nhưng đã có một số doanh nghiệp đề nghị được cấp mã số (ngay trước thời điểm 9/2/2009 đã có đơn vị tích cực xin cấp mã số tạm thời như Viettel). Còn việc hỏi qua điện thoại, gửi e -mail xin VNCERT tư vấn thì nhiều doanh nghiệp đã thực hiện từ hơn 1 tháng nay. Sắp tới VNCERT sẽ tổ chức đối thoại với các doanh nghiệp để tiếp thu những khó khăn, đưa ra những giải pháp phù hợp để hỗ trợ.

Thưa ông, đến tháng 6/2009 các thuê bao di động trả trước không đăng kí CMND mới bị "xử lý" - nghĩa là trong khoảng 5 tháng nữa "rác" SMS vẫn có thể diễn ra?

Trước mỗi sự thay đổi đều cần thực hiện theo lộ trình và chúng ta cũng phải chấp nhận thực tế là chưa thể làm triệt để ngay được. Theo Nghị định chống thư rác, các cá nhân, doanh nghiệp sẽ bị đưa ra xử lý nếu cơ quan điều tra xác minh bên nhận quảng cáo không chấp thuận mà họ vẫn cố tình sử dụng dịch vụ thư quảng cáo bất hợp pháp trên mạng Internet, viễn thông.

Nhưng Nghị định 90/2008/NĐ-CP đã được ban hành từ ngày 13/8/2008, và từ đó đến nay nạn phát tán "rác" vẫn hoành hành. Vậy sắp tới có đơn vị nào bị đưa ra xử lý không?

Nghị định 90 có hiệu lực từ ngày 13N/8, nhưng do chưa có đơn vị nào vi phạm nghiêm trọng nên chưa bị đưa ra xử lý. Nhưng từ 9/2, đã có thông tư hướng dẫn đầy đủ thì vấn đề này sẽ bị thắt chặt quản lý hơn. Tôi cũng nói thêm, chuyện phát tán thư rác trong nước đang có chiều hướng giảm dần.

Xin cảm ơn ông!

Thực hiện

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 18 ra ngày 11/2/2009