Mất bao nhiêu năm biển miền Trung mới phục hồi?

Theo các nhà khoa học, phải mất ít nhất 50 năm hệ sinh thái biển của Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên – Huế mới có thể phục hồi như trước.

Theo các nhà khoa học, phải mất ít nhất 50 năm hệ sinh thái biển của Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên – Huế mới có thể phục hồi như trước.

Đang lấy mẫu trầm tích kiểm tra hàm lượng phenol và xyanua trong nước biển

Theo khảo sát của các nhà khoa học trong Hội đồng Khoa học và Công nghệ nghiên cứu phân tích, đánh giá nguyên nhân hiện tượng hải sản chết bất thường tại một số tỉnh ven biển miền trung, sự cố xả thải của Formosa đã gây nên hậu quả nghiêm trọng đối với hệ sinh thái.

{keywords}

San hô bị chết ở đáy biển bốn tỉnh miền Trung. (Ảnh: Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam)

Hội đồng khoa học đã khảo sát tại các điểm Mũi Ròn Mạ và Hòn Sơn Dương (Hà Tĩnh), cảng Hòn La và đảo Hòn Nồm (đảo Yến) – Vũng Chùa (Quảng Bình), Cửa Tùng và Cồn Cỏ (Quảng Trị), Hòn Sơn Chà và điểm rạn Bãi Chuối, Bắc Hải Vân (Thừa Thiên – Huế).

Theo đánh giá, khoảng 50% diện tích san hô khu vực biển bốn tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên – Huế đã bị phá hủy (trên tổng số gần 800 ha). Tại điểm khảo sát ở Cồn Cỏ (Quảng Trị) không thấy hiện tượng chết bất thường của san hô, cá và các sinh vật sống trên rạn, cũng như tìm thấy nhiều loài cá có giá trị kinh tế.

Trong khi đó, các điểm khảo sát còn lại đều cho thấy hệ sinh vật khá nghèo nàn và không tìm thấy các loài cá có giá trị kinh tế, chỉ bắt gặp một số cá thể thuộc họ cá Thia (Pomacentridae) ít có giá trị kinh tế.

Tại Cửa Tùng, các nhà khoa học không phát hiện thấy ấu trùng tôm hùm con ở các hốc đá, mặc dù theo ngư dân thì đây là thời điểm khai thác tôm hùm con tốt nhất trong năm.

Đặc biệt, hiện tượng cá chết hàng loạt xảy ra ở khu vực Thừa Thiên - Huế, ngoài các vấn đề có liên quan đến suy giảm đa dạng sinh học, phá hủy các sinh cảnh ngầm cho các loài thủy sản cư ngụ thì vấn đề đáng lo ngại hơn là làm mất đi các bãi đẻ truyền thống của các loài cá có giá trị kinh tế cao, dẫn tới sự mất cân bằng sinh thái trong hệ do làm suy giảm khả năng bổ sung các cá thể tham gia vào quần đàn cá bố mẹ.

Ở khu vực điểm rạn san hô Bãi Chuối do rong tảo sẽ có cơ hội phát triển và che phủ hoàn toàn trên nền đáy là các tập đoàn san hô bị chết, dẫn tới làm mất các giá thể cho các ấu trùng san hô bám trong giai đoạn đầu.

Điều này có nghĩa là cần rất nhiều thời gian để có sự phục hồi cho các tập đoàn san hô tạo rạn cho khu vực ven bờ, kể cả trong trường hợp chất lượng môi trường ổn định trở lại. “Phải mất ít nhất 50 năm sau, hệ sinh thái biển ở bốn tỉnh này mới phục hồi lại như hiện trạng ban đầu”, TS Vũ Đức Lợi nhận định.

Đánh giá về mức độ nhiễm độc tại biển bốn tỉnh miền trung hiện nay, TS Vũ Đức Lợi, Phó Viện trưởng Viện Hóa học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Công nghệ nghiên cứu phân tích, đánh giá nguyên nhân hiện tượng hải sản chết bất thường tại một số tỉnh ven biển miền trung cho biết, về lý thuyết sau ba tháng 80% hàm lượng phenol và xyanua sẽ tự phân hủy.

Thời điểm này, các nhà khoa học đang làm đánh giá khảo sát tại 13 mặt cắt từ Vũng Áng (Hà Tĩnh) đến Thừa Thiên – Huế, phân tích các dạng trầm tích và xác định hàm lượng phenol và xyanua còn lại. “Là nhà khoa học, chúng tôi chưa thể có khuyến cáo gì cho người dân cho đến khi có các số liệu khoa học cụ thể”, TS Vũ Đức Lợi nhấn mạnh.

Cần thời gian phục hồi môi trường biển

Bàn về các giải pháp “làm sạch” môi trường biển bị ô nhiễm, PGS, TS Trịnh Văn Tuyên - Viện trưởng Viện Công nghệ Môi trường (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) cho rằng: “Biển có khả năng tự làm sạch. Chúng tự hấp phụ và tự động nhả hấp phụ, nồng độ chỗ nào cao thì tự chuyển sang nơi có nồng độ thấp. Độc tố sẽ hòa tan dần dần và giảm đi theo thời gian.

Trong môi trường nước, kể cả trong nước biển, vi sinh tự phân hủy được. Tuy nhiên đó là giả định sẽ không có thêm chất thải gì tiếp thải ra nước biển, còn nếu vẫn còn chất thải thải ra biển thì chất thải sẽ cộng hưởng thêm”.

PGS, TS Trịnh Văn Tuyên cũng cho biết, môi trường biển gồm nước biển, trầm tích biển và san hô. Về nước biển, các nhà khoa học cùng các cơ quan liên quan đã lấy mẫu phân tích rất cẩn thận, nồng độ các chất ô nhiễm trong nước biển rất thấp, chỉ duy nhất hàm lượng sắt đo được ở trạm Sơn Dương là hơi cao hơn so với tiêu chuẩn.

Còn lại trầm tích, các nhà khoa học phối hợp Bộ Tài nguyên và Môi trường đang khảo sát, đo đạc tại 13 mặt cắt vào những thời điểm khác nhau để xem sự giải hấp, biến thiên của độc tố như thế nào, trong quá trình giải hấp, nồng độ độc tố giảm dần hay vẫn giữ nguyên. Kết quả này sẽ là cơ sở để đưa ra phương án xử lý ô nhiễm môi trường biển khu vực bốn tỉnh miền trung.

TS Vũ Đức Lợi cho rằng, nếu hàm lượng phenol, xyanua còn lại ở trong nước biển vẫn cao, đồng thời có kim loại nặng thì bắt buộc phải hút trầm tích vì kim loại nặng không tự phân hủy.

Nếu dùng phương án này thì sẽ phải huy động các tàu hút để thực hiện. Sau đó chúng ta sẽ phải tạo ra các hố rất to và sâu để chứa trầm tích, đồng thời sẽ tiến hành các công đoạn xử lý, chôn lấp an toàn.

Là chuyên gia trực tiếp kiểm tra, đánh giá công đoạn xả thải của Formosa, PGS, TS Trịnh Văn Tuyên đánh giá, phần lớn các hạng mục công nghệ sản xuất thép của Formosa tốt, tuy nhiên công nghệ xử lý nước thải cần có cải tiến và phải được kiểm soát chặt chẽ hơn nữa.

Một trong những nguồn gây ô nhiễm chính là do quy trình luyện cốc của Formosa, để khắc phục tình trạng này Formosa cần phải thay công nghệ dập cốc ướt thành dập cốc khô.

Đoàn các nhà khoa học đã cùng với các cán bộ quản lý nhà nước về môi trường yêu cầu Công ty Formosa cải tiến và hoàn thiện công nghệ xử lý và giám sát chất lượng môi trường. “Ngoài vấn đề yêu cầu Formosa xả thải phải đạt tiêu chuẩn và phải hành động điều chỉnh tiêu chuẩn xả thải, các cơ quan chức năng Việt Nam cần phải giám sát chặt chẽ hơn nữa việc xả thải.

Tuy nhiên, cũng cần phải xây dựng các bể kiểm tra thử độc tính sinh học của động thực vật đối với nước thải sau xử lý để bảo đảm chất lượng nước xả thải. Có như vậy, môi trường, hệ sinh thái biển mới có thể nhanh chóng phục hồi”, PGS, TS Trịnh Văn Tuyên lưu ý.

(Theo Nhân dân)

tin nổi bật

Ông Võ An Đôn bị tạm hoãn xuất cảnh

Đồn công an cửa khẩu Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất đã có biên bản về việc tạm hoãn xuất cảnh với ông Võ An Đôn (ngụ tỉnh Phú Yên) vào tối 27/9.

Bão Noru khiến đường đèo sạt lở, hàng trăm ngôi nhà tan hoang

Hoàn lưu của bão Noru khiến hơn 190 ngôi nhà trên địa bàn tỉnh TT-Huế tốc mái và sập. Một phần ta luy dương của đèo Pê Kê nằm trên tuyến đường Hồ Chí Minh bị sạt lở nghiêm trọng.

Thủ tướng kỷ luật thôi việc Thứ trưởng Ngoại giao và Trợ lý Phó Thủ tướng thường trực

Thủ tướng Chính phủ quyết định thi hành kỷ luật buộc thôi việc đối với: Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Tô Anh Dũng và Trợ lý Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, ông Nguyễn Quang Linh.

Mưa lũ chia cắt quốc lộ 14 ở Tây Nguyên

Ảnh hưởng bão Noru gây mưa lớn gây ngập khiến quốc lộ 14 qua tỉnh Kom Tum bị chia cắt, nhiều khu vực bị sạt lở, cây xanh ngã khiến giao thông hỗn loạn.

Phố cổ Hội An xác xơ, chìm trong biển nước sau bão

Siêu bão Noru quét qua địa bàn Quảng Nam vào đêm và rạng sáng 28/9 khiến nhiều địa phương ở miền Trung chịu thiệt hại nặng nề. Chiều nay, phố cổ Hội An trong cảnh xác xơ, nước ngập sâu hàng chục cm.

Đi nhắc nợ, nhân viên điện lực ở TP.HCM bị khách hàng đánh nhập viện

Nam nhân viên điện lực ở TP.HCM khi đi gửi giấy nhắc nợ quá hạn thanh toán đã bị khách hàng đánh phải nhập viện.

Truy bắt kẻ chém lìa ngón tay một nhân viên quán cà phê ở TP.HCM

Nghe bạn gái gọi nhờ đến giải quyết mâu thuẫn, Hoàng Trịnh Giải dẫn theo nhóm 7 người đến quán cà phê và chém lìa ngón tay của một nhân viên.

Điều xe thiết giáp đưa sản phụ trở dạ vượt bão sinh con

Đà Nẵng điều xe thiết giáp đưa sản phụ chuyển dạ đến bệnh viện ngay trong đêm bão đổ bộ.

Cãi vã sau cuộc nhậu, thanh niên dùng dao đâm chết bạn

Do có mâu thuẫn từ trước, sau khi nhậu xong, H.M.Q. dùng dao gọt hoa quả đâm M.P.T. tử vong.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mời Nhà vua và Hoàng hậu Nhật Bản thăm Việt Nam

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc chuyển lời của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và cá nhân Chủ tịch nước trân trọng mời Nhà vua và Hoàng hậu thăm lại Việt Nam dịp kỷ niệm 50 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước vào năm 2023.

Thủ tướng: 'Đến giờ này mừng nhất là chưa có thiệt hại về người'

Kết luận cuộc họp đánh giá tình hình, khắc phục thiệt hại sau bão số 4, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu tuyệt đối không được để dân đói, dân rét, dân không có chỗ ở; không để dịch bệnh bùng phát do ô nhiễm môi trường sau bão, mưa lũ.

1 người chết đuối, Quảng Bình lên phương án di dân theo mực nước lũ

Quảng Bình có mưa lớn từ chiều tối qua và sáng nay (28/9). Hiện mực nước sông dâng lên cao, huyện miền núi Tuyên Hóa lên phương án sẵn sàng di dời hơn 5.000 hộ dân.

Phó Chủ tịch Hà Nội ‘thúc’ sớm xây cầu 8.670 tỷ qua sông Hồng

Ông Dương Đức Tuấn - Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội vừa giao Sở Kế hoạch và Đầu tư và các đơn vị liên quan khẩn trương thực hiện các thủ tục xây dựng cầu Trần Hưng Đạo, đáp ứng sự mong mỏi của nhân dân Thủ đô.

Các sân bay được mở cửa, hoạt động trở lại sau bão số 4

8 sân bay được mở lại hoạt động trong sáng nay (28/9) trong số 10 sân bay phải đóng cửa để phòng bão số 4 (bão Noru).

Thủ tướng: Các cơ quan, địa phương làm tốt công tác chuẩn bị và ứng phó bão số 4

Sáng 28/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp trực tuyến đánh giá tình hình, khắc phục thiệt hại và rút kinh nghiệm công tác ứng phó với bão số 4 - một trong những cơn bão lớn nhất ảnh hưởng đến nước ta.