1a.jpg

Máy photocopy đã qua sử dụng và hộp mực in là 2 trong số nhiều mặt hàng CNTT bị "ghi tên" vào Danh mục hàng cấm nhập khẩu của Bộ TT&TT. Tuy nhiên, sau gần 1 năm Thông tư 43 có hiệu lực thi hành, Bộ TT&TT đã nhận được rất nhiều phản hồi từ doanh nghiệp cho rằng 2 mặt hàng này không đáng bị đưa vào danh mục cấm.

Từ khi Thông tư 43 có hiệu lực (15/2/2010), một số doanh nghiệp sản xuất hộp mực in tái chế tại Việt Nam đã đóng cửa như Sao Bắc, một số doanh nghiệp chuyển sang nhập khẩu hộp mực in tái chế đã tân trang của Trung Quốc về làm thương hiệu riêng của mình (VMax) bán tại thị trường trong nước. Đáng lưu ý, nhiều hộp mực in nhập từ Trung Quốc có chất lượng rất thấp, giá chỉ bằng 1/3 so với hàng chính hãng cùng loại. Tuy nhiên, Hải quan vẫn cho nhập vì khái niệm hàng mới - hàng cũ đối với hộp mực in rất khó phân định. Xét thực tế hộp mực, bột mực đã được Bộ TN&MT xác nhận không thuộc danh mục chất thải nguy hại cho môi trường, trên cơ sở phân tích kiến nghị của doanh nghiệp, Vụ CNTT, Bộ TT&TT đã đề xuất phương án cho phép nhập khẩu hộp mực in đã qua sử dụng để sản xuất tái chế. Tuy nhiên, các tổ chức, cá nhân hàng năm phải báo cáo với Bộ TT&TT về số lượng hàng nhập, hàng xuất, tái chế, tồn kho, chứng từ tiêu hủy về chất thải...

Theo Thông tư 43, máy photocopy có 3 chức năng là máy in, máy fax, máy copy kết hợp thuộc Danh mục sản phẩm CNTT đã qua sử dụng cấm nhập khẩu. Trong khi đó, các máy photocopy đã qua sử dụng hiện nay đều có ít nhất 3 chức năng trên. 28 doanh nghiệp ở TP.HCM và Hà Nội chính thức kiến nghị Bộ TT&TT đưa sản phẩm này ra khỏi Danh mục cấm nhập khẩu. Có nhiều lý do được viện dẫn như tại Việt Nam vẫn chưa có doanh nghiệp nào sản xuất hoặc lắp ráp máy photocopy, chỉ có Canon lắp ráp rồi xuất khẩu (lượng tiêu thụ tại Việt Nam rất ít). Trong khi đó, phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ đều mua máy đã qua sử dụng để cắt giảm chi phí đầu tư.

Nhiều ý kiến đề xuất nên quy định nghiêm về chất lượng máy photocopy (từ 85% trở lên), không quy định máy mới hay đã qua sử dụng. Hiệu quả kinh tế khá lớn khi một chiếc máy photocopy đã qua sử dụng chất lượng còn 85% giá chỉ bằng 1/6 đến 1/10 máy mới 100%, trong khi công năng sử dụng ngang nhau. Chưa kể, chi phí duy trì hoạt động của máy cũ chỉ bằng 1/4 so với máy mới. Trên cơ sở ý kiến của doanh nghiệp, Vụ CNTT đề xuất cho phép nhập các loại máy photo đã qua sử dụng có tốc độ sao chụp từ 35 bản/phút trở lên, "gọi tên" mặt hàng này là máy kỹ thuật số đa chức năng, không "ghi danh" vào mã HS loại khác để loại khỏi danh mục hàng cấm nhập khẩu.

Trao đổi về câu chuyện ban hành Danh mục sản phẩm CNTT đã qua sử dụng bị cấm nhập khẩu Thứ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Minh Hồng nhấn mạnh việc cấm/hạn chế nhập khẩu hàng qua sử dụng nhằm tạo điều kiện phát triển cho công nghiệp trong nước, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng... Tuy nhiên, với những trường hợp cụ thể phải áp dụng một cách phù hợp. Thứ trưởng đồng tình về việc phải sửa đổi lại Thông tư 43 và Danh mục sản phẩm CNTT đã qua sử dụng cấm nhập khẩu. Việc quản lý các sản phẩm này nên theo hướng quản lý về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

Cuối năm 2011, Vụ CNTT, Bộ TT&TT đã xây dựng xong Dự thảo Danh mục sửa đổi về các mặt hàng CNTT đã qua sử dụng cấm NK song vẫn chờ Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị định sửa đổi về quy định quản lý hàng hóa cấm xuất nhập khẩu (Nghị định khung để trên cơ sở đó các Bộ, ngành xây dựng các Thông tư hướng dẫn) rồi mới ban hành Thông tư sửa đổi Thông tư 43. Nhưng khi tiến độ ban hành Quyết định khung chưa như kỳ vọng, Bộ TT&TT đang tính tới phương án sẽ ban hành luôn Thông tư sửa đổi Thông tư 43 để gỡ khó cho doanh nghiệp.

Nội dung được đăng trên báo Bưu điện Việt Nam số 16 ra ngày 6/2/2012.