1.jpg.jpg
mHealth đang hỗ trợ đắc lực ngành y tế tại nhiều quốc gia: ảnh: L.Q

Tại Hội nghị Viễn thông Quốc tế Việt Nam 2010 diễn ra mới đây tại Hà Nội, nhiều chuyên gia khẳng định mHealth với sự hỗ trợ của phần mềm đặc thù và thiết bị cầm tay di động (như điện thoại, thiết bị số hỗ trợ cá nhân PDA) rất có tiềm năng tại các quốc gia đang phát triển như Việt Nam.

Tiết kiệm kinh phí, nhân lực

Theo bà Amy Gottlieb – Tư vấn Chiến lược CNTT của Tổ chức Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID), hiện nay mHealth đang được ứng dụng tại những quốc gia đang phát triển như Ấn Độ, Uganda, Nam Phi, Kenya và cả một số quốc gia khác tại Châu Á. Theo thống kê sơ bộ, trên thế giới có khoảng 4,6 tỷ điện thoại di động, trong đó có rất nhiều bệnh nhân sử dụng di động. Việc đưa mHealth ứng dụng vào ngành y tế sẽ đem lại nhiều lợi ích.

Với sự hỗ trợ của khoảng 50 chương trình mHealth của các doanh nghiệp trên toàn thế giới, thực tế ứng dụng tại quốc gia trong thời gian qua cho thấy, mHealth đã dần khẳng định được tính ưu việt như tiết kiệm được chi phí, nhân lực, thời gian do cho phép ngành y tế có thể thu thập thông tin y tế từ xa, giám sát dịch bệnh, hỗ trợ chẩn đoán, điều trị và đào tạo y tế từ xa, giúp phòng ngừa có hiệu quả các vụ dịch bệnh thông qua việc cảnh báo sớm…

Như tại “lục địa đen” châu Phi, quốc gia nghèo Uganda hiện có hàng trăm nhân viên hoạt động trong lĩnh vực y tế thường xuyên dùng thiết bị cầm tay PDA để thu thập thông tin điều tra, khảo sát thực địa. Năm 2009, ngành y tế nước này đã thực hiện thành công cuộc trắc nghiệm về HIV/AIDS thông qua tin nhắn SMS đối với 15.000 người dân sống tại nông thôn là chủ thuê bao sử dụng dịch vụ viễn thông di động của nhà mạng Celtel (những người trả lời câu hỏi qua SMS sẽ được đi xét nghiệm HIV miễn phí hoặc miễn phí cuộc gọi). Và qua thống kê của Uganda, sự trợ giúp của mHealth trong thời gian qua đã cho phép ngành y tế tiết kiệm được khoảng 25% chi phí so với thông thường, đồng thời hoạt động của các nhân viên y tế cũng linh hoạt và hiệu quả hơn.

Còn Kenya, việc cán bộ y tế ứng dụng mHealth để giám sát và quản lý vắc-xin, vật tư y tế, các chương trình truyền thông về tiêm chủng… cũng dần trở nên phổ biến. Ngay tại Thái Lan, một quốc gia Đông Nam Á không xa Việt Nam, hiện điện thoại di động, thiết bị PDA nhỏ gọn trong lòng bàn tay, cho phép di chuyển mọi nơi cũng được nhiều bệnh viện đưa vào sử dụng để hỗ trợ y tá, bác sỹ trong việc nhắc nhở bệnh nhân lao uống thuốc hay thực hiện các công việc cần thiết khác.

“mHealth giúp bệnh nhân thay đổi hành vi trực tiếp, có những tính ưu việt nổi trội so với các kênh truyền thông như radio hay tivi”, bà Amy Gottlieb khẳng định, đồng thời cho biết, với việc ứng dụng mHealth vào hướng dẫn điều trị, việc tuân thủ của bệnh nhân như tại Thái Lan lên tới 90%.  

1.jpg.jpg
Với bệnh nhân bị HIV, mHealth có thể đảm bảo được tính riêng tư . ảnh: P.M

Cơ hội cho Việt Nam

Cũng theo bà A. Gottlieb, đặt trong tình trạng các bệnh viện, trung tâm y tế của Việt Nam luôn quá tải như hiện nay (nhất là vào thời điểm dịch bệnh lan rộng, khiến một nhân viên y tế phải “gánh” vài chục bệnh nhân), việc ứng dụng mHealth với những ưu việt nêu trên trong tương lai cũng sẽ phát triển như nhiều quốc gia khác. Điều này là hoàn toàn có cơ sở khi điện thoại di động đang trở thành vật bất ly thân của nhiều người (nhất là điện thoại giá rẻ chỉ vài trăm nghìn đồng) đang tràn ngập thị trường khiến cho việc sở hữu một chiếc điện thoại có tính năng nghe gọi đối với người dân Việt Nam đang trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.

Khi ngành y tế ứng dụng eHealth, người bệnh điều trị ngoại trú có thể nhận được thông tin, giao tiếp hai chiều với nhân viên chăm sóc y tế để theo dõi tình trạng sức khỏe, hướng điều trị, chế độ dưỡng bệnh tùy theo từng thời điểm ngay tại nhà thay vì phải vất vả đến tận bệnh viện gây tốn kém kinh phí. Riêng đối với những bệnh nhân bị “căn bệnh thế kỷ” như HIV, mHealth còn cho phép họ đảm bảo được tính riêng tư.

Với lợi thế đặc thù, đơn vị y tế nhờ vào mHealth có thể chuyển tải thông tin một cách nhanh chóng bằng tin nhắn SMS đến điện thoại của người sử dụng, cung cấp cho họ những thông tin liên quan đến phương pháp, hướng điều trị căn bệnh… một cách rộng rãi, hiệu quả với chi phí thấp.

Bên cạnh đó, riêng đối với người dân nghèo sống tại vùng sâu, vùng xa của Việt Nam, mHealth cho phép tăng cường sự tiếp cận với thông tin và dịch vụ về y tế, giúp cho việc phổ biến thông tin y tế của Chính phủ được chuyển tải một cách kịp thời nhất. Không những thế, đối với cán bộ y tế tại vùng xa, nông thôn điều kiện khó khăn, mHealth có thể giúp họ nhận được sự hỗ trợ chuyên môn từ tuyến trên.

Để việc ứng dụng mHealth đạt hiệu quả, bà A. Gottlieb cho rằng Việt Nam cần xây dựng một kế hoạch dài hạn, trong đó có sự hỗ trợ tích cực từ phía Chính phủ và sự phối hợp chặt chẽ của các doanh nghiệp cung cấp công nghệ mHealth.

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số tháng 6/2010.