"Mò" net tìm tên miền website cơ quan nhà nước 

Là một người công tác trong lĩnh vực công nghệ thông tin (CNTT) đã được 8 năm nhưng nhiều lúc tôi cũng thấy khá vất vả và khó khăn để tìm được địa chỉ tên miền của các cơ quan nhà nước trên mạng Internet.

Lộn xộn tên miền các Bộ

Lấy một câu hỏi nhỏ làm ví dụ, website của Bộ Kế hoạch và Đầu tư là gì? Ngay cả những người am tường tiếng Anh thì cũng phải “luận” một hồi mới định dạng được tên miền của một Bộ, ngành của Việt Nam: Phần chính của tên miền Bộ Kế hoạch đầu tư là viết tắt của cụm từ tiếng Anh Ministry of Planning and Investment – MPI (không có phần viết tắt của chữ of và and). Sau đó lại phải “luận” tiếp là cơ quan bộ thì có đuôi quy định là .gov (dành cho bộ, cơ quan thuộc chính phủ), rồi mới đến .vn. Xin thưa tên miền đầy đủ của Bộ KHĐT là www.mpi.gov.vn. Tên miền này vẫn thuộc loại dễ nhớ nhất trong các tên miền của các bộ tại Việt Nam hiện nay. Dưới đây là danh sách các tên miền của một số Bộ:

Bộ Ngoại giao- http://www.mofa.gov.vn

Bộ Nông nghiệp Phát triển nông thôn-http://www.mard.gov.vn

Bộ Khoa học công nghệ- http://www.most.gov.vn

Bộ Giáo dục đào tạo-http://www.moet.gov.vn

Bộ Giao thông vận tải- http://www.mt.gov.vn

Bộ Y tế- http://www.moh.gov.vn

Bộ Văn hóa Thông tin-http://www.cinet.gov.vn/

….

Đối với những người không nhớ hoặc không luận được bằng phương pháp “chuyên nghiệp” (chuyên cả về tiếng Anh lẫn chuyên về hiểu biết trong lĩnh vực tên miền và CNTT) thì buộc phải sử dụng một công cụ tìm kiếm trên Internet, hoặc danh bạ web và gõ vào đó cụm từ của đơn vị mình mong muốn tìm kiếm. Nhiều trường hợp các công cụ tìm kiếm không hỗ trợ được người sử dụng và cho kết quả không chính xác. Thay vì phải hỏi người khác đã từng biết thì cách cuối cùng là phải nhớ theo nguyên văn của tên miền đó, người dùng phải “học thuộc lòng” hoặc phải lưu vào trình duyệt Internet trên máy tính của mình. Chưa kể đến việc hiện nay các tên miền tiếng Anh của các Bộ, sở cũng không theo một trật tự nguyên tắc nào. Ví dụ: website của Bộ Ngoại giao, Bộ Khoa học công nghệ, Bộ Giáo dục đào tạo, Bộ Y tế thì có viết tắt của chữ “of” trong tiếng Anh nhưng website của Bộ Thông tin và truyền thông, Bộ kế hoạch đầu tư và Bộ giao thông vận tải lại không có chữ O viết tắt của chữ “of”. Hay website của Bộ Văn hóa Thông tin trước đây lại có một kiểu viết tắt riêng không bắt đầu bằng chữ M (Ministry) như các Bộ khác.

Ta về ta tắm ao ta!

Đồng hành và bên cạnh việc sử dụng tên miền viết tắt bằng tiếng Anh như hiện nay, nên chăng thực hiện một “chiến dịch vận động” hay quy định chung và tiến hành cho việc sử dụng song song kèm theo tên miền tiếng Việt hoặc tên miền không dấu mà đi đầu là các bộ ngành, các cơ quan hành chính, chính sách... Ví dụ bên cạnh tên miền hiện tại, các Bộ hoàn toàn có thể thực hiện bổ sung tên miền tiếng Việt

www.bộngoạigiao.vn

www.bộnôngnghiệp.vn

www.bộkhoahọccôngnghệ.vn

www.bộgiáodụcđàotạo.vn

www.bộgiaothôngvậntải.vn

….

Hay chí ít cũng là hệ thống tên miền tiếng Việt như trên nhưng không dấu, giúp dễ nhớ dễ đọc. Giải pháp nhiều tên miền cùng dẫn đến một địa chỉ trên Internet là hoàn toàn bình thường và khả thi. Có như vậy người dân mới có thể dễ dàng tiếp cận được thông tin cần thiết trong môi trường Internet.

Tương tự, đối với các cơ quan quản lý nhà nước cấp sở hay các cơ quan quản lý khác như hải quan, công an, hành chính địa phương…hoàn toàn có thể ứng dụng giải pháp tên miền tiếng Việt (hoặc tiếng việt không dấu) cho website của mình sao cho có trật tự, thuận lợi cho người dân sử dụng . Không phủ nhận lợi ích việc sử dụng chuẩn tiếng Anh viết tắt và chuẩn quốc tế về tên miền nhằm ngắn gọn, phù hợp xu thế hội nhập quốc tế. Tuy nhiên như vậy thì chưa đủ. Hiện nước ta có khoảng gần 20% dân số có điều kiện sử dụng Internet, thử hỏi có bao nhiêu phần trăm có khả năng “luận” các chữ viết tắt bằng tiếng Anh, có bao nhiêu người sử dụng Internet có hiểu biết về tên miền để luận theo các quy luật trật tự như trên. Giả sử, một sinh viên tìm kiếm văn bản để nghiên cứu và làm luận văn, hay một bác nông dân, muốn đưa sản phẩm của mình ra nước ngoài, muốn tiếp cận với các văn bản chính sách của các Bộ, sở, ban, ngành, đừng để họ vất vả với việc tìm ra một “cửa đi” trên mạng. Internet là một kho tài nguyên tri thức công cộng, cần được mở rộng và tạo lối đi cho công dân trên môi trường ảo, giúp công dân dễ tiếp cận với các nội dung tiếng Việt, ngay cả khi các nội dung này hiện vẫn còn chưa đủ.

Giải pháp bị bỏ quên?

Không ít ý kiến bàn luận về lợi ích, khả năng ứng dụng của giải pháp tên miền tiếng Việt nhưng dù sao đây cũng là một công trình khoa học đã được giải Ba Vifotec từ năm…2003. Tác giả Hoàng Minh Cường và các đồng sự đã mất hai năm nghiên cứu và hơn ba năm nữa để phát triển đẩy mạnh ứng dụng. VNNIC (Trung tâm Internet Việt Nam- nơi tác giả công trình công tác) đã thiết lập hẳn một website riêng về tên miền tiếng Việt cùng đầy đủ các hướng dẫn, công cụ tiện ích miễn phí cho chủ đề này (http://tenmientiengviet.vnnic.vn hay http://tênmiềntiếngviệt.vn). Ngoài ra, nhóm tác giả và VNNIC còn dùng nhiều biện pháp để tiếp tục truyền thông cho công trình. Tuy nhiên, xem ra chỉ có các doanh nghiệp là mặn mà với giải pháp này bởi nó dễ dàng tiếp thị cho doanh nghiệp trong môi trường Internet cho dù người sử dụng có biết tiếng Anh hay không. Trên website http://tênmiềntiếngviệt.vn của VNNIC hiện có công bố danh sách các doanh nghiệp đã sử dụng giải pháp này, bên cạnh tên miền thông thường viết tắt tên giao dịch tiếng Anh, họ đã không ngần ngại lựa chọn tên miền một cách “chân phương” nhất cho dù dài dòng:

http://www.ngânhàngthươngmạicổphầnviệtá.vn – của Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Á

http://www.CôngtyThếHệMới.vn- Công ty TNHH Truyền thông Thế hệ mới

http://www.Thựcphẩmhoàngkim.vn- Công ty Cổ phần thực phẩm Hoàng Kim

http://Thegioitrochoi.vn- Công ty truyền thông Phố Hiến

Chính phủ điện tử: Bắt đầu bằng…tên miền

Thiết nghĩ, việc xã hội hóa công nghệ thông tin cũng cần bắt đầu từ những việc làm nhỏ, những quy chuẩn nhỏ cần lưu ý bổ sung. Các đề án về CNTT sau 112 cũng nên đi sâu cả vào những chi tiết tưởng như vụn vặt nhưng cũng có không ít hiệu quả như trên nhằm hợp chuẩn cho toàn bộ hệ thống. Các cơ quan quản lý nhà nước, các đơn vị đầu ngành đang mong muốn ‘số hóa’ hành chính công cần đi trước ứng dụng và thực thi sao có lợi cho công dân, cho người sử dụng, nhất là khi giải pháp công nghệ đã được hoàn chỉnh chỉ chờ khai thác.

Theo VnMedia