Mùa xuân tôn vinh văn hóa dân tộc 2014

- "Trong xã hội kinh tế thị trường hiện nay, nhiều người mải chạy theo những giá trị kinh tế mà không quan tâm đến các vấn đề về văn hóa, đạo đức là điều đáng lo ngại".

Sắp tới, tại chương trình Mùa xuân tôn vinh văn hóa dân tộc 2014 (MXTVHDT) được tổ chức từ ngày 5/4 – 9/4/2014 tại Thiên đường Bảo Sơn, làng nghề từ các vùng, miền trong cả nước sẽ hội tụ về đây để trưng bày, giới thiệu những tinh hoa tinh túy của mình với mong muốn sản vật của Làng nghề mình sẽ được dâng lên Vua Hùng trong dịp giỗ Tổ. PV đã có cuộc trò chuyện với ông Lưu Duy Dần, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam.

- Thưa ông, xin ông cho biết quan điểm của Hiệp hội Làng nghề Việt Nam khi tham gia chương trình MXTVHDT?

- Ông Lưu Duy Dần: Trong xã hội kinh tế thị trường hiện nay, nhiều người mải chạy theo những giá trị kinh tế mà không quan tâm đến các vấn đề về văn hóa, đạo đức là điều đáng lo ngại. Điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến nhận thức của thế hệ trẻ về văn hóa dân tộc. Vì vậy, theo tôi chương trình “Mùa xuân tôn vinh văn hóa dân tộc 2014” mang ý nghĩa to lớn trong việc khơi gợi lại nét đẹp của văn hóa Việt Nam có cội nguồn từ văn hóa nông thôn – lúa nước, cội nguồn mang tính lễ hội. Thông qua lễ hội lần này, chúng tôi mong muốn khơi dậy các làng nghề truyền thống của cha ông, là dịp để các nghệ nhân trên cả nước tụ hội và giao lưu; đồng thời, cũng tạo hướng đi góp phần thoát nghèo cho nông thôn Việt Nam.

- Sự hưởng ứng từ các làng nghề như thế nào, thưa ông?

Trong khuôn khổ sự kiện, chúng tôi cũng sẽ công bố và phát động từ nay đến 2015 “Festival cây tre Việt Nam” để khơi dậy và tôn vinh giá trị văn hóa cũng như giá trị kinh tế của cây tre, loại cây gắn bó mật thiết với đời sống nông dân Việt Nam và văn hóa dân tộc từ quá khứ đến hiện tại. Chúng tôi sẽ tổ chức một hội nghị khách hàng với sự tham gia của các chuyên gia, doanh nhân trên cả nước để bàn về giá trị mà loại cây này mang lại. Đề nghị chính phủ có chiến lược phát triển cây tre trong việc giải quyết việc làm cho lao động nông thôn, bảo vệ môi trường, chống biến đổi khí hậu. Chúng tôi cho rằng điều này đề cao ý thức của các làng nghề, của các nghệ nhân trong việc kết hợp giữa tay nghề cha ông để lại và kĩ thuật hiện đại để tạo ra những sản phẩm tinh hoa, hòa nhập với quốc tế.

- Những giá trị văn hóa dân tộc sẽ được tái hiện như thế nào tại không gian lễ hội?

Trong khuôn viên tổ chức, chúng tôi có những khu dành riêng trưng bày sản phẩm vật thể và phi vật thể. Thí dụ đồ đồng của làng Đồng Xâm (Thái Bình), Phước Kiều (Quảng Nam); sản phẩm mây tre đan từ Phú Vinh, Bắc Ninh, Hòa Bình; dệt thổ cẩm của đồng bào các dân tộc thiểu số; đồ gốm Bát Tràng; Chu Đậu, nghề sơn son thếp vàng, bạc tại làng Sơn Đồng (Hà Nội),…

Về ẩm thực, chúng ta có bánh phu thê Đình Bảng, bánh cuốn Thanh Trì, bánh đậu xanh Hải Dương, chè lam Thanh Hóa … dâng lên Vua Hùng và Tổ tiên. Tổ chức các chương trình biểu diễn nghệ thuật dân gian như cồng chiêng, múa sạp Tây Bắc, các làn điệu dân ca… Lễ hội cũng tổ chức các trò chơi dân gian như thi làm bánh dày, nặn tò he, thư pháp, thao diễn tay nghề của các nghệ nhân, giao lưu ẩm thực ba miền… Chúng tôi sẽ tái hiện lại không gian Đền Đô - nơi thờ các vua nhà Lý, tổ chức thổi cơm thi diễn lại cảnh vua Quang Trung đánh giặc. Tất cả các hoạt động đó là biểu hiện của truyền thống văn hóa và hiện thực văn hóa phong phú của dân tộc ta.

Đặc biệt, vào ngày 6/4, chúng tôi sẽ tổ chức lễ rước Đức Thánh tổ nghề điêu khắc, tạc tượng sơn son thiếp vàng, bạc Sơn Đồng, Hoài Đức, Hà Nội và dâng lên vua Hùng và tổ tiên các sản vật, nói về công sức của các làng nghề và nghệ nhân, hướng về điều thiện, hướng về văn hóa.

- Ông đánh giá thế nào về cơ hội mua bán, trao đổi, sở hữu các đặc sản, vật phẩm tiêu biểu từ các làng nghề khi tham gia Hội chợ?

Chương trình lần này tạo sân chơi cho không chỉ riêng  người Hà Nội, mà còn cho du khách, kiều bào ta ở nước ngoài; tạo sân chơi phát triển các làng nghề, doanh nghiệp và những người đang công tác báo chí có dịp gặp gỡ để nói lên tiếng nói từ cơ sỏ, từ làng xã. Vì vậy, tôi tin rằng sẽ có nhiều nghệ nhân mang ra trưng bày những sản phẩm tinh hoa, đặc sắc nhất của mình tại hội chợ lần này.

Vấn đề ở đây là hàng đó bán cho ai, ai bán, giá cả như nào, chất lượng ra sao. Điều này thuộc về trách nhiệm của các làng nghề, nghệ nhân. Ở đây, tôi đánh giá cao nhất là tiêu chí văn hóa của hoạt động; cơ chế thị trường là điều cần tính đến nhưng phải làm sao để nó không được đặt cao hơn giá trị văn hóa thì mới có thể làm nổi bật lên chữ “tôn vinh văn hóa dân tộc” của chương trình. Tôi muốn nhấn mạnh rằng, đây là tạo một sân chơi cho người dân Hà Nội và các tỉnh thành trong cả nước, đồng bào ta ở nước ngoài và bạn bè quốc tế đến đây để giao lưu và thưởng thức văn hóa và trải nghiệm Du lịch làng nghề Việt Nam.

Xin cám ơn ông!

Hải Yến