Mỹ lo 'chảy máu' công nghệ cao sang Trung Quốc

William D. Watkins, giám đốc Seagate Technology tiết lộ thông tin một công ty Trung Quốc quan tâm đến việc mua một nhà sản xuất ổ cứng Mỹ. Ảnh: AP

ICTnews - Các quan chức chính phủ Mỹ lo ngại về rủi ro an ninh quốc gia khi Trung Quốc ngày càng quan tâm đến việc mua các công ty công nghệ cao Mỹ.

Nỗi lo này đã dấy lên khi một công ty công nghệ Trung Quốc bày tỏ ý định mua một nhà sản xuất ổ cứng ở Mỹ. Tin này do William D. Watkins - giám đốc điều hành của một trong hai nhà sản xuất ổ cứng (hard driver) còn lại của Mỹ Seagate Technology tiết lộ.

Vụ giao dịch làm sống lại các vấn đề về cạnh tranh kinh tế và an ninh quốc gia (của Mỹ) đã nổi lên từ ba năm trước đây, khi công ty máy tính Trung Quốc Lenovo mua bộ phận sản xuất máy tính xách tay của IBM. Căng thẳng giữa hai quốc gia gần đây đã gia tăng xung quanh tham vọng của Trung Quốc trong việc phát triển năng lực quân sự và các công nghệ tiên tiến dành cho các ứng dụng trong công nghiệp và tiêu dùng.

Theo một số quan chức chính phủ, mặc dù ổ cứng không rơi vào danh sách công nghệ xuất khẩu bị kiểm soát nhưng nỗ lực bán một công ty ổ cứng Mỹ sẽ phải được chính phủ liên bang xem xét.

Trong những năm gần đây, các ổ cứng hiện đại - được sử dụng để lưu trữ vô số dữ liệu kỹ thuật số an toàn - đã trở thành các hệ thống máy tính phức tạp, đầy đủ với hàng trăm nghìn tuyến phần mềm được sử dụng để bảo đảm tích hợp dữ liệu và mã hoá dữ liệu. Chính vì vậy, các quan chức phản gián đã cảnh báo về khả năng ăn cắp thông tin qua mạng máy tính do có sự can thiệp đến bí mật với phần cứng hoặc phần mềm.

Seagate gần đây đã bắt đầu bán các ổ cứng với khả năng mã hoá. Ông Watkins không nêu tên công ty Trung Quốc nhưng ông nói khả năng về một vụ thâu tóm đã gióng hồi chuông cảnh báo ở một số cơ quan chính phủ. "Chính phủ Mỹ đang hành động một cách lập dị", ông Watkins nói trong một cuộc phỏng vấn hôm thứ Năm tuần trước.

Tiếp cận được vào tối hôm thứ Sáu, nhưng các quan chức Bộ Tài chính từ chối bình luận về khả năng Trung Quốc thương lượng mua một nhà sản xuất Mỹ. Trong khi đó, ông Watkins nói Seagate, nhà sản xuất ổ cứng lớn nhất Mỹ, không phải dành để bán nhưng các cổ đông được chào với giá đủ cao thì cũng khó ngăn được vụ mua bán xảy ra.

Cổ phiếu của Seagate đã tăng 1,05% hôm thứ Sáu, ở mức giá 24,96 USD vào phiên đóng cửa, tăng khoảng 4% một tuần sau khi có tin công ty có thể gia nhập thị trường chip nhớ flash.

Với một nền kinh tế đang bùng nổ và dự trữ ngoại tệ quốc gia lên đến 1,33 nghìn tỷ USD, các công ty Trung Quốc đang ở vị thế sẵn sàng mua các công ty Mỹ như các công ty Nhật Bản và châu Âu đã làm vài thập kỷ trước đây. Trong khi những vụ thâu tóm trước đây thường bị phản đối vì những lo ngại sẽ huỷ hoại khả năng cạnh tranh của nền kinh tế Mỹ, việc các công ty Trung Quốc thâu tóm các công ty Mỹ, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao, lại càng làm mối nghi ngờ gia tăng.

Kể từ khi một bộ phận rơi vào tay Lenovo, Chính phủ Mỹ đã trở nên quan tâm nhiều hơn đến an ninh công nghệ, theo các thành viên của các uỷ ban cố vấn liên bang.

“Ý định mua Seagate sẽ là cực kỳ nhạy cảm", một giám đốc tham gia các nhóm cố vấn cho Chính phủ nói, "Tôi thực sự không nghĩ bất kỳ người Mỹ nào muốn người Trung Quốc tiếp cận các chip điều khiển của một ổ cứng. Người ta sẽ không bao giờ biết người Trung Quốc có thể làm gì với ổ cứng".

Vụ chuyển giao công nghệ sản xuất ổ cứng sẽ đem lại cho người Trung Quốc bước nhảy vọt trong cạnh tranh ở lĩnh vực công nghệ cao. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn còn tụt lại phía sau trong các kỹ năng chế tạo cơ bản như thiết kế và chế tạo bán dẫn.

“Đây là một bộ phận linh kiện trọng yếu của hệ thống máy tính và việc Trung Quốc hay các quốc gia khác mua cũng cần có sự xem xét toàn diện để quyết định rủi ro của chúng ta là gì", Michael R. Wessell, Uỷ viên Uỷ ban đánh giá an ninh và kinh tế Trung - Mỹ nói. Đây là một nhóm giám sát về an ninh quốc gia trong giao thương với Trung Quốc của Quốc hội Mỹ.

IBM, công ty sáng chế ổ cứng vào năm 1950 và thống lĩnh ngành này trong suốt những năm 1990, đã bán bộ phận ổ cứng cho nhà sản xuất máy tính Nhật Bản Hitachi năm 2002. Như vậy, Mỹ chỉ còn lại hai công ty sản xuất ổ cứng Seagate, đóng tại Scotts Valley, Calif., và Western Digital, đóng tại Lake Forest, Calif. Hai nhà sản xuất Nhật Bản, Fujitsu và Toshiba cùng một bộ phận của hãng điện tử Hàn Quốc Samsung cũng là những nhà sản xuất các thiết bị lưu trữ chủ chốt của thế giới. Các quan chức của công ty Western Digital đã từ chối bình luận thông tin Seagate sắp bị bán cho Trung Quốc.

Kenneth Lieberthal, Giám đốc cấp cao về châu Á của Hội đồng An ninh Quốc gia trong suốt những năm phục vụ chính quyền Bill Clinton đã bày tỏ mối nghi ngờ mạnh mẽ rằng Chính phủ Trung Quốc sẽ cho phép một công ty công nghệ theo đuổi một vụ thâu tóm nếu vụ chuyển giao chắc chắn thu hút sự chỉ trích từ chính phủ Mỹ, thậm chí rằng chỉ trích không đạt mức độ dẫn đến một lệnh cấm mua bán.

“Người Trung Quốc đã rất quan tâm về làm thế nào để đầu tư vào Mỹ mà không gây ra bão tố chính trị như hồi họ cố mua Unocal (hãng dầu khí)", ông Lieberthal, giáo sư chính trị và quản trị kinh doanh Đại học Michigan nói, "Chính phủ Trung Quốc thực sự không muốn đương đầu với tình trạng như đã xảy ra với Unocal”.

Tập đoàn Khai thác dầu khí quốc gia Trung Quốc (CNOOC), một doanh nghiệp nhà nước, đã từ bỏ kế hoạch mua Unocal năm 2005 do Quốc hội Mỹ phản đối. Ông Lieberthal nói Chính phủ Trung Quốc đã chỉ thờ ơ ủng hộ CNOOC, và bây giờ ngày càng thận trọng hơn. Ông nói thêm, nếu một công ty Trung Quốc đã tiến tới quyết định mua một công ty Mỹ trong ngành công nghệ cao nhạy cảm mà không đạt được sự hỗ trợ của chính phủ Trung Quốc trước, công ty Trung Quốc sẽ gặp rắc rối nghiêm trọng với quan chức Bắc Kinh. Vì vậy, chắc chắn bất kỳ sự tiếp cận nghiêm túc nào của công ty Trung Quốc cũng đều có sự tư vấn cẩn thận trước ở Bắc Kinh.

Nhưng Chính phủ Trung Quốc cũng đối mặt với một tình huống khó xử: làm thế nào để cải thiện hoa lợi của dự trữ ngoại tệ, hơn 1/3 của số đô la họ có. Một quỹ đầu tư chính phủ Trung Quốc đã chi 3 tỷ USD mua gần 10% hãng Blackstone mùa hè này. Nhưng cổ phần ở các công ty dịch vụ tài chính cũng có xu hướng ít tranh cãi hơn cổ phần ở các công ty công nghệ cao. Chính quyền Bắc Kinh cũng bắt đầu khuyến khích các công ty và thậm chí cá nhân đầu tư nhiều hơn ra nước ngoài như một sự bù đắp cho một số việc đầu tư nước ngoài chảy vào Trung Quốc. Dòng chảy tiền từ đầu tư và thặng dư thương mại đã tăng sức ép lên giá trị đồng nhân dân tệ, đe doạ ăn mòn dần khả năng cạnh tranh của hàng xuất khẩu của Trung Quốc.

Tuy nhiên, Mỹ cũng trong tình trạng cũng khó xử không kém. Nếu một công ty Trung Quốc định mua một công ty công nghệ cao Mỹ, một cựu quan chức Chính phủ Mỹ nói, và giao dịch đó bị chặn vì các lý do chính trị, thì các công ty Trung Quốc thậm chí trở nên cảnh giác với việc đầu tư vào các công ty Mỹ và Chính phủ ở Bắc Kinh có thể bắt đầu nghi ngờ Washington không tin cậy Trung Quốc đến nỗi ném những tảng đá chặn ngang đường phát triển kinh tế của họ.

Hà Lan

Theo NYT