Philippines xác nhận sẽ tổ chức cuộc tập trận quân sự với Mỹ tháng tới ở Palawan, gần khu vực tranh chấp ở Biển Đông.

Trong những tháng gần đây, căng thẳng leo thang ở Biển Đông vì tuyên bố chủ quyền chồng lấn giữa Trung Quốc và một số quốc gia Đông Nam Á.

Mỹ tiếp tục tham gia tập trận chung với Philippines. Ảnh dailynwzupdate

Cuộc tập trận diễn ra từ 16 - 27/4 có sự tham gia của 4.500 lính Mỹ và 2.300 quân Philippines, quan chức Philippines cho biết. "Sự hợp tác giữa hai lực lượng vũ trang thể hiện cam kết không thay đổi của các lực lượng an ninh hai nước hướng tới một khu vực châu Á - Thái Bình Dương ổn định và an toàn hơn", Tư lệnh các lực lượng vũ trang Philippines, trung tướng Jessie Dellosa cho biết.

Theo Đại sứ quán Mỹ ở Manila, các nhà quan sát từ ASEAN và "các quốc gia đối tác" sẽ được mời tham dự.

Quân đội Philippines không đề cập chính xác các địa điểm tổ chức diễn tập. "Sẽ diễn ra ở các nơi khác nhau tại Palawan", Emmanuel Garcia, người phát ngôn cho lực lượng Philippines tham gia tập trận nói. Đảo Palawan nằm ở phía tây nam Manila.

Quan chức Philippines cho hay, cuộc tập trận mang tên Balikatan, theo tiếng Philippines có nghĩa là "kề vai sát cánh" nhằm đảm bảo sự phối hợp nhuần nhuyễn với Mỹ trong tình huống khẩn cấp hay xảy ra thảm họa thiên tai.

Trung Quốc, nước tuyên bố chủ quyền với hầu hết Biển Đông kể cả vùng nước gần cực tây của Palawan chưa có phản ứng gì về thông tin tập trận.

Những tranh chấp chủ quyền với các đảo, vỉa đá ngầm giàu năng lượng ở Biển Đông - vùng biển chiếm khoảng 5 nghìn tỉ giá trị vận chuyển thương mại hàng năm, là một trong những mối đe dọa an ninh lớn nhất tại châu Á. Bắc Kinh tuyên bố có chủ quyền lịch sử với hầu hết vùng biển, bất chấp tuyên bố chủ quyền của nhiều nước khác.

Năm ngoái, Philippines đã nhiều lần phản đối các hành động và sự xâm nhập của Trung Quốc vào lãnh hải Philippines bao gồm cả nỗ lực ngăn chặn tàu thăm dò dầu khí ở Biển Đông. Manila còn cáo buộc các tàu Trung Quốc vượt qua biên giới hàng hải của họ hơn chục lần trong năm 2011.

Biển Đông trải rộng trên 1,7 triệu km vuông gồm hơn 200 hòn đảo (hầu như không có người ở), bãi đá ngầm… và được cho là rất giàu tài nguyên dầu khí cũng như nguồn cá. Mặc dù có nhiều nước tuyên bố chủ quyền với Biển Đông (như Trung Quốc, Việt Nam, Philippines, Malaysia và Brunei) và tồn tại tình trạng chồng lấn chủ quyền, thì tranh chấp thường được coi là xảy ra giữa Trung Quốc – nước tuyên bố chủ quyền với hầu hết Biển Đông và các bên còn lại.

Vấn đề là xác định chủ quyền thế nào. Công ước LHQ về Luật Biển (UNCLOS) công nhận chủ quyền quốc gia với vùng biển rộng 12 hải lý tính từ đường cơ sở của quốc gia ấy, bao gồm các đảo. Công ước còn có quy định với vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý công nhận quyền tài phán với tài nguyên tự nhiên, nghiên cứu khoa học và công trình xây dựng. Trung Quốc luôn tuyên bố có chủ quyền lịch sử với vùng biển này kể từ thế kỷ thứ 7 và bác bỏ mọi tuyên bố chủ quyền hiện đại, nhưng nhấn mạnh sẵn sàng hợp tác với các bên khác cùng thăm dò khai thác chung.

Mới đây, Tổng thống Philippines Benigno Aquino III đã tuyên bố, việc Mỹ mở rộng vai trò ở Đông Á là cách để đảm bảo cho một giải pháp lâu dài đối với một trong những "điểm nóng" ngoại giao và an ninh nhất của châu Á. Đó là chuyện ai kiểm soát Biển Đông.

Ông Aquino trong một buổi phỏng vấn đã nói rằng, ông đang tăng cường quan hệ an ninh và ngoại giao với Washington vào đúng thời điểm Mỹ quyết định "xoay trục" về châu Á sau một thập niên tập trung vào Afghanistan và Iraq. Đồng thời, ông cho biết, các tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông chỉ có thể được giải quyết nếu tất cả các bên tuyên bố chủ quyền trong khu vực nhất trí về một thỏa thuận đa phương lâu dài để khai thác tài nguyên năng lượng được cho là nằm sâu dưới đáy biển.

"Có sự tham gia của Mỹ, có những nước khác nói về vấn đề này nhiều hơn, thì chúng tôi có thể tiến đến gần hơn trạng thái đem lại lợi ích cho tất cả mọi người", ông Aquino khẳng định.

Thái An (tổng hợp)