Mỹ thu thập thông tin người dùng Google, Facebook

Thượng nghị sĩ Dianne Feinstein và Saxby Chambliss trả lời trước báo giới về việc thu thập hàng triệu dữ liệu cuộc gọi từ nhà mạng Verizon (Mỹ). Ảnh: Getty Images

>> "Chân tướng" chương trình gián điệp điện tử chấn động nước Mỹ

Giám đốc tình báo Mỹ xác nhận thông tin gây chấn động này. Những tiết lộ cho thấy việc Chính phủ Mỹ giám sát công dân được tăng cường dưới thời cựu Tổng thống Geogre Bush sau vụ khủng bố ngày 11/9/2001 và rõ ràng được ủng hộ, thậm chí còn mở rộng ra dưới quyền Tổng thống Barack Obama.

Chính phủ Mỹ bí mật thu thập những gì?

Theo báo The Guardian, chương trình giám sát Internet thu thập dữ liệu từ các nhà cung cấp dịch vụ trực tuyến, bao gồm dịch vụ email, chat, video, hình ảnh, dữ liệu lưu trữ, chuyển phát, hội nghị video, quá trình đăng nhập. Khi xác nhận sự tồn tại của chương trình có tên Prism, quan chức khẳng định chương trình được ủy quyền của đạo luật tình báo nước ngoài vừa được gia hạn bởi Quốc hội, tối giản hóa việc thu thập và lưu giữ thông tin “vô tình thu được” về công dân Mỹ. Một số công ty Internet cho biết họ không cho phép chính phủ truy cập vào máy chủ và chỉ tuân thủ một số yêu cầu thông tin trong khuôn khổ pháp luật.

James Clapper, Giám đốc Tình báo quốc gia Mỹ cho hay, thông tin thu thập từ Prism nằm trong số các tin tình báo quan trọng và có giá trị bậc nhất, được sử dụng để bảo vệ quốc gia trước nhiều mối đe dọa khác nhau. Prism được Cục An ninh Quốc gia (NSA) phát triển 7 năm trước nhằm mục tiêu theo kịp sự bùng nổ của mạng xã hội.

The Guardian và Washington Post là hai tờ báo đầu tiên “phanh phui” sự tồn tại của chương trình. Theo Washington Post, một sĩ quan tình báo đã cung cấp tài liệu cho tờ báo để vạch trần việc chính phủ đi quá giới hạn.

Trước khi chương trình giám sát Internet bị đưa lên mặt báo ngày 6/6, Nhà Trắng lên tiếng bảo vệ chương trình, cho rằng Prism hợp pháp và cần thiết để bảo vệ an ninh quốc gia. Josh Earnest, phát ngôn viên Nhà Trắng, trao đổi với các phóng viên rằng: “Đây là công cụ quan trọng để bảo vệ đất nước khỏi nguy cơ khủng bố khi cho phép nhân viên chống khủng bố khám phá các nghi phạm liên hệ với những người khác có thể liên quan tới hoạt động khủng bố, đặc biệt là những người đang sống tại Mỹ”.

Trong bản thuyết trình 41 trang mà The Guardian và Washington có được, danh tính của 9 công ty Internet lớn bắt tay với Chính phủ là Microsoft, Yahoo, Google, Facebook, PalTalk, AOL, Skype, YouTube, Apple.

Các hãng phủ nhận giao quyền truy cập máy chủ cho NSA

Ông Anthony Romero, đại diện Hiệp hội dân quyền Mỹ (ACLU) lên án đây là sự vi phạm nghiêm trọng tới quyền công dân của mỗi cá nhân, bất chấp có bao nhiêu cơ quan chính phủ phê duyệt.

The Guardian đăng tải một lệnh từ tháng 4/2013 của tòa án tình báo quốc tế tối mật yêu cầu nhà mạng Verizon cung cấp cho NSA nhật ký liên lạc hàng ngày của tất cả các cuộc gọi trên mạng này tại Mỹ và từ Mỹ tới các quốc gia khác.

Ngày 6/6, Thượng nghị sĩ Dianne Feinstein và Saxby Chambliss cho biết lệnh của tòa án có một phần được tái phê duyệt trong chương trình quy mô lớn hơn mà các nhà hành pháp đã biết và ủng hộ từ lâu.

Dù từ chối xác nhận hay bình luận trực tiếp về tin tức này, nhà mạng Verizon trong email nội bộ gửi tới nhân viên lại bảo vệ việc cung cấp thông tin cho NSA. Randy Milch, Phó Chủ tịch kiêm Luật sư trưởng Verizon viết: “Luật pháp cho phép Tòa án liên bang yêu cầu công ty cung cấp thông tin trong một số trường hợp nhất định và nếu Verizon nhận được lệnh như vậy, chúng ta phải tuân thủ”.

Còn các nhà hành pháp và quan chức Chính phủ tiếp tục biện hộ họ chỉ thu thập dữ liệu như nhật ký cuộc gọi gửi đi và nhận, không nghe lén cuộc nói chuyện của mọi người.

Cơ sở pháp lý của chương trình Prism dựa trên Đạo luật sửa đổi FISA, một luật năm 2008 cho phép Chính phủ yêu cầu tòa án tiến hành giám sát công dân quốc tế mà không cần tới sự cho phép của đối tượng nếu việc đó xảy ra trên đất Mỹ.

Luật này được Quốc hội tái ủy quyền vào cuối năm 2012, gây tranh cãi một phần vì email và cuộc gọi của người Mỹ có thể bị lưu vào cơ sở dữ liệu khi người đó liên lạc với một người ở nước ngoài. Trong khi hai tờ báo kể trên ám chỉ NSA có quyền truy cập trực tiếp vào máy chủ công ty, một số hãng như Google, Facebook, Microsoft và Apple phủ nhận việc cho phép Chính phủ làm điều này. Thay vào đó, họ chỉ thương lượng để cung cấp một số thông tin đặc biệt theo lệnh tòa án.

Google khẳng định đặc biệt quan tâm tới việc bảo vệ dữ liệu của người dùng và không hề có “cửa hậu” để Chính phủ truy cập vào thông tin riêng tư của khách hàng. Microsoft cho biết không tình nguyện tham gia vào việc thu thập dữ liệu của chính phủ và chỉ tuân thủ “lệnh yêu cầu về một số tài khoản/cá nhân đặc biệt”. Yahoo và Facebook cũng có phát ngôn tương tự khi được hỏi về vấn đề này.

Theo NYT

Nội dung đăng trên báo Bưu điện Việt Nam số 70 ra ngày 12/6/2013