Chiều ngày 9/11, Bộ KH&CN đã chủ trì tổ chức buổi hội thảo chuyên đề Thực thi Luật chuyển giao công nghệ của Việt Nam. Ông Phan Xuân Dũng, Ủy viên Ban chấp hành TW Đảng, Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội và ông Nguyễn Quân, Bộ trưởng Bộ KH&CN chủ trì hội thảo.

Đóng góp ý kiến về dự thảo Luật chuyển giao công nghệ và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan là những nội dung chính được đề cập chính trong buổi hội thảo này. Theo đó, Bộ KH&CN đang lấy ý kiến các bộ, ngành, doanh nghiệp và chủ trì soạn thảo dự thảo Luật chuyển giao công nghệ sửa đổi.

Hiện tại, Luật sửa đổi về chuyển giao công nghệ đang trở thành vấn đề cấp bách khi Luật chuyển giao công nghệ năm 2006 đã bắt đầu bộc lộ những hạn chế trong thời điểm hiện tại. Đặc biệt, trong bối cảnh mới khi Việt Nam vừa trở thành thành viên TPP, chúng ta phải xem xét để hoàn thành và đưa vào thực thi Luật này trong giai đoạn hội nhập mới.

Hội thảo bàn về thực thi Luật chuyển giao công nghệ của Việt Nam chính là bước đi đầu tiên của quá trình xây dựng dự thảo Luật sửa đổi với mục đích nhìn nhận, đánh giá việc thực thi luật chuyển đổi công nghệ trong gần 10 năm qua. Tổng hợp ý kiến của các viện nghiên cứu, đơn vị về chuyển giao công nghệ trong và ngoài nước để xây dựng nên dự thảo Luật mới.

Luật chuyển giao công nghệ 2006 được xây dựng trong bối cảnh kinh nghiệm về hội nhập quốc tế còn hạn hẹp khi chúng ta mới đi những bước đầu tiên trên đường hội nhập. Thời điểm này, Luật chuyển giao công nghệ mới chỉ chú trọng đến chuyển giao công nghệ từ nước ngoài vào Việt Nam. Còn chuyển giao công nghệ trong nước, đặc biệt là chuyển giao công nghệ, kết quả nghiên cứu giữa các Viện, trường, doanh nghiệp còn chưa được giải quyết triệt để trong khi vấn đề này hiện rất cần có cơ chế, chính sách cụ thể để khuyến khích, thúc đấy. Do điều kiện lúc đó chưa cho phép nên Luật cũ chưa đề cập đến việc chuyển giao công nghệ từ Việt Nam ra nước ngoài. Đây là một thiếu sót lớn khi nguồn vốn đầu tư của các doanh nghiệp Việt ra nước ngoài ngày càng tăng mạnh.

Đầu tư nước ngoài đang là một kênh có tiềm năng trong việc giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường, tránh những hàng rào bảo hộ thương mại của nước nhận đầu tư, giúp doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận với KHCN cao, ứng dụng CNTT, từ đó nâng cao năng lực của mình.

Trong dự thảo Luật chuyển giao công nghệ sửa đổi cần quy định về việc chuyển giao công nghệ ra nước ngoài, đặc biệt đối với những công nghệ được nghiên cứu trên cơ sở vốn đầu tư Nhà nước để tránh tình trạng kết quả nghiên cứu có tính ứng dụng cao bị chuyển giao không chính thức trong khi Nhà nước không thu lại được một khoản phí nào.

Ngoài ra, Luật chuyển giao công nghệ cũng cần tạo được cơ chế để khuyến khích việc ứng dụng và chuyển giao kết quả nghiên cứu, tránh tình trạng hiện nay, nhiều nhà khoa học không mặn mà với việc chuyển giao kết quả nghiên cứu.

Qua thảo luận, những vấn đề kiến nghị sửa đổi, bổ sung của Luật chuyển giao công nghệ 2006 cụ thể gồm:

Bổ sung quy định về chuyển giao công nghệ trong nước, trong đó, nghiên cứu kỹ quyền sở hữu và quyền sử dụng đối với kết quả nghiên cứu có sử dụng nguồn vốn Nhà nước; Quy định về chuyển giao công nghệ từ kết quả nghiên cứu sử dụng vốn ngân sách Nhà nước; Bổ sung quy định về chuyển giao công nghệ từ Việt Nam ra nước ngoài và sửa đổi một số quy định về chuyển giao công nghệ từ nước ngoài vào Việt Nam.

Bổ sung quy định về cơ chế phối hợp trong quá trình quản lý công nghệ và chuyển giao công nghệ; Sửa đổi quy định về phân cấp quản lý hoạt động chuyển giao công nghệ; Sửa đổi quy định về thẩm quyền ban hành 3 danh mục công nghệ; Quy định về việc vay vốn từ Quỹ hỗ trợ đổi mới công nghệ để tạo cơ hội cho doanh nghiệp có thể tiếp cận với các nguồn vốn hỗ trợ đổi mới công nghệ; Đồng thời bổ sung thêm quy định về tổ chức dịch vụ chuyển giao công nghệ.

Tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Quân cho biết, để có thể trình Luật chuyển giao công nghệ sửa đổi mới ra Quốc hội cần thời gian dài với khối lượng công việc rất nặng bởi khi trình luật cần có cả dự thảo các Nghị định và Thông tư hướng dẫn kèm theo. Tuy nhiên, Bộ KH&CN, với tư cách là cơ quan chủ trì soạn thảo Luật này sẽ tổng hợp ý kiến của các đơn vị, tổ chức, cá nhân, sớm xây dựng Luật chuyển giao công nghệ sửa đổi để có thể trình Quốc hội xem xét vào cuối năm 2016 và có hiệu lực 2017 đúng với tiến độ dự kiến.