Nam Định: Bảo tồn di sản tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ

Xuất phát từ hình thức diễn xướng dân gian trong các lễ hội, nghệ thuật Chầu văn ra đời gắn liền với nghi thức tụng ca công đức của Thánh Mẫu Liễu Hạnh và Đức Thánh Cha (Thánh Trần Hưng Đạo).

Vùng đất Nam Định là nơi phát tích và bảo lưu nhiều làn điệu dân ca, dân vũ và có nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống gắn với các hoạt động tín ngưỡng độc đáo.

Toàn tỉnh hiện có 287 di tích gắn liền với tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ phủ, thờ Đức Thánh Trần liên quan đến “Nghi lễ Chầu văn”. Trong đó, quần thể di tích văn hóa Phủ Dầy, xã Kim Thái (Vụ Bản) vừa là trung tâm của tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh, đồng thời cũng là nơi thường xuyên diễn ra hoạt động nghi lễ Chầu văn.

Nhằm tôn vinh giá trị di sản Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu trên địa bàn tỉnh, UBND tỉnh Nam Định đã ban hành Quyết định số 1255/QĐ-UBND ngày 15/6/2021 phê duyệt Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt ở tỉnh Nam Định đến năm 2030”.

Phạm vi của đề án là toàn bộ không gian tồn tại, không gian văn hóa, đời sống sinh hoạt của cộng đồng dân cư và các hoạt động liên quan đến di sản văn hóa phi vật thể “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” trên địa bàn tỉnh Nam Định, trong đó tập trung vào hai Trung tâm là Quần thể di tích lịch sử - văn hóa Phủ Dầy (huyện Vụ Bản) và Phủ Quảng Cung (huyện Ý Yên).

Đề án đặt mục tiêu cụ thể, năm 2021, thành lập Hội những người bảo vệ và phát huy giá trị di sản Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của Nam Định, quy tụ các câu lạc bộ thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu đã có và thành lập các chi hội/câu lạc bộ ở các địa bàn chưa có tại tất cả các địa bàn đã và đang thực hành thuộc 10 huyện, thành phố trên địa bàn Nam Định.

Từ năm 2021-2022, xây dựng hệ thống các văn bản quản lý thống nhất đối với di sản mang tính đặc thù là Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ tại Nam Định. Tiến hành xây dựng Quy chế thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ áp dụng chung, thống nhất cho các địa bàn và thành lập các ban quản lý văn hóa các cấp; tổ chức tập huấn cho đại diện chủ thể của di sản về các văn bản pháp lý và giá trị của di sản.

Tổng kiểm kê và phân loại hệ thống di tích gắn với không gian thực hành di sản tại 10 huyện, thành phố; đồng thời kiểm kê nguồn lực thực hành di sản ở các địa phương (số lượng nghệ nhân cung văn, các thanh đồng và nguồn lực phụ trợ…), số lượng câu lạc bộ, bản hội cũng như hoạt động của công tác quản lý tại các di tích. Trên cơ sở đó, đánh giá và đề xuất các dự án cụ thể để có kế hoạch đầu tư tu bổ, nâng cấp và bảo vệ, xây dựng kế hoạch mở lớp truyền dạy cung văn cũng như phát huy giá trị di sản văn hóa tại Nam Định nói chung và thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu nói riêng.

Đến năm 2023, hoàn thành việc nghiên cứu, sưu tầm bài bản, biên soạn tài liệu, sản xuất các ấn phẩm liên quan đến tín ngưỡng thờ Mẫu trên địa bàn toàn tỉnh, phục vụ nghiên cứu, quản lý văn hóa và trao truyền giá trị di sản. Hoàn thành việc đầu tư xây dựng Trung tâm thông tin giới thiệu giá trị di sản thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu ở một trong hai trung tâm thuộc Vụ Bản và Ý Yên. Hoàn thiện chính sách đãi ngộ nghệ nhân cho 50% người có công bảo vệ, gìn giữ, truyền dạy di sản được tôn vinh và hưởng chế độ đãi ngộ theo quy định đưa ra trong đề án. 

Đến năm 2024: Tổ chức quảng bá 2 đợt di sản thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tại nước ngoài. Giai đoạn từ năm 2024-2030, tiếp tục thực hiện 03 đợt trình diễn giao lưu và quảng bá di sản ở các nước ASEAN và các nước khác. 2 năm duy trì tổ chức Liên hoan Hát văn cấp tỉnh hoặc địa phương có khả năng đăng cai.

Thực hiện: Thúy Tình, Lệ Yên, Duy Tiến

tin nổi bật

Bộ trưởng Bộ Văn hóa đưa giải pháp ngăn xuống cấp đạo đức

"Khi hình thành được môi trường văn hóa trong gia đình, nhà trường và xã hội thì chắc chắn sẽ có hiệu ứng của con người văn hóa và hạn chế được sự xuống cấp của vấn đề đạo đức", Bộ trưởng Bộ VHTTDL nói.

Vu Lan: Mùa hiếu hạnh, mùa báo đáp cha mẹ, nhớ công đức tổ tiên

Rằm tháng 7 âm lịch là lễ Vu Lan báo hiếu, nhắc nhở người dân Việt không chỉ nhớ công lao sinh thành của cha mẹ, biết ơn tổ tiên ngàn đời mà còn nhắc nhở hiếu nghĩa với cha mẹ đang còn sống.

Ra mắt bộ sách hoành tráng 'Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh - Biên niên sử truyền hình'

Đây là tên bộ sách điện tử tổng hợp gồm 90 tập như một kho tư liệu lịch sử truyền tải tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc về thời đại rực rỡ nhất trong lịch sử.

Thêm 10 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được công nhận

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành các quyết định công bố Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia thuộc nhiều tỉnh thành. Thanh Hóa, Tuyên Quang và Đắk Lắk có nhiều di sản được công nhận lần này.

Phát huy giá trị dân ca, dân vũ, dân nhạc của các dân tộc thiểu số

UBND tỉnh Bình Dương vừa ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án 'Bảo tồn, phát huy giá trị dân ca, dân vũ, dân nhạc của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2022 - 2030'.

Chiêm ngưỡng bảo vật quốc gia ngàn năm từ những con tàu cổ

Những tác phẩm nghệ thuật độc nhất vô nhị từ các con tàu đắm từng được công nhận là Bảo vật quốc gia được giới thiệu tới công chúng.

Lễ hội Điện Huệ Nam tôn vinh tín ngưỡng thờ Mẫu

Lễ hội Điện Huệ Nam diễn ra trong 3 ngày 5,6,7/8 (nhằm ngày 8, 9 và 10/7 năm Nhâm Dần) tại các địa điểm gồm Điện Huệ Nam (Điện Hòn Chén), Đình làng Hải Cát và Thánh đường 352 Chi Lăng.

Bộ sách 'Huyền thoại Việt Nam' lưu danh 100.000 anh hùng liệt sĩ

12 pho đại sách lưu danh các anh hùng liệt sĩ từng lập 3 kỷ lục đang được lưu giữ tại nhà thờ Tổ của chùa Ba Vàng

Triển lãm '75 năm trọn nghĩa vẹn tình'

Hơn 150 bức ảnh, tư liệu, hiện vật được trưng bày tại triển lãm '75 năm trọn nghĩa vẹn tình' diễn ra tại nhà triển lãm 93 Đinh Tiên Hoàng, Hà Nội từ 26-31/7.

'Ta tự hào đi lên - Việt Nam' lan tỏa truyền thống 'Uống nước nhớ nguồn'

Tối 25/7, tại Trung tâm nghệ thuật Âu Cơ, Hà Nội đã diễn ra chương trình giao lưu nghệ thuật 'Ta tự hào đi lên - Việt Nam' tổ chức nhân dịp kỷ niệm 75 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ và 60 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Lào.

Quá khứ hào hùng tái hiện trong triển lãm 'Còn mãi với thời gian'

69 tác phẩm của 62 tác giả được lựa chọn trong sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam và Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam giúp người xem hồi tưởng về quá khứ hào hùng của dân tộc.

Trưng bày 100 Châu bản triều Nguyễn về thuật trị quốc của vua Minh Mạng

Ngày 9/6, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế phối hợp Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I - Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước khai mạc triển lãm “Thuật trị quốc của Hoàng đế Minh Mạng qua Di sản Tư liệu Châu bản triều Nguyễn” tại Hoàng cung Huế.

Tái bản bộ chính sử về 330 năm triều Nguyễn được biên soạn trong 88 năm

'Đại Nam Thực Lục' gồm 10 tập là bộ chính sử lớn nhất, quan trọng nhất của nhà Nguyễn vừa được tái bản lần thứ 2.

Độc đáo nghi lễ cúng Then của đồng bào Thái trắng ở Mường So

Nghi thức Lễ cúng Then thể hiện đời sống tâm linh của đồng bào Thái trắng ở khu vực Mường So, Khổng Lào, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu với đất trời.

Bảo tháp Mandala Tây Thiên lắng đọng trong lễ mừng Phật đản sinh

Tại Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên (Tam Đảo Vĩnh Phúc) lễ mừng ngày Khánh đản của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni được tổ chức trong nội tự khuôn viên ngôi Bảo tháp thiêng quý.