Cuộc chiến không khoan nhượng

 Cuộc chiến không khoan nhượng

Song song với những cuộc cạnh tranh khốc liệt về công nghệ phần cứng, ở lĩnh vực phần mềm cho điện thoại thông minh cũng có sự cạnh tranh không kém.

Đặc biệt, Symbian tỏ ra vượt trội hơn nhờ hậu thuẫn của hàng loạt những nhà sản xuất hàng đầu. Trong khi, Microsoft lại tỏ ra “hụt hơi” do Linux chiếm được phần lớn thị phần nhờ tập trung vào các thị trường lớn như Nhật Bản và Trung Quốc.

Symbian OS: Kẻ dẫn đầu

Không phải ngẫu nhiên mà Symbian có thể vượt qua được “người khổng lồ” phần mềm Microsoft. Ngoài sự hậu thuẫn đáng kể của các nhà sản xuất lớn, Symbian không ngừng đưa ra những phiên bản hệ điều hành mới với các tính năng ưu vượt trội. Hệ điều hành Symbian là một hệ điều hành độc quyền, dành riêng cho các thiết bị di động, với những thư viện liên hợp, bộ khung giao diện, người dùng và cả công cụ thông dụng bổ sung khác. Hệ điều hành Symbian được nghiên cứu và phát triển bởi Symbian Ltd.

Symbian được sở hữu bở một loạt các nhà sản xuất điện thoại di động danh tiếng nhất thế giới như Nokia (47,9%), Ericsson (15,6%), Sony Ericsson (13,1%), Panasonic (10,5%), Siemens AG (8,4%) và Samsung (4,5%). Khi BenQ mua lại bộ phận Siemens Mobile thì cổ phần của Siemens trong Symbian Ltd không tự động chuyển sang sở hữu của BenQ mà phải chờ sự cho phép từ phía hội đồng giám sát của Symbian.

Lịch sử của Symbian được bắt đầu vào năm 1980, khi Psion được sáng lập bởi David Potter. Tuy nhiên, phiên bản hệ điều hành đầu tiên cho hệ thiết bị di động thuộc series 3 được phát triển trong khoảng từ năm 1991 đến 1998. Hệ máy series 3 sử dụng hệ điều hành Epoc16 dưới cái tên SIBO.

Năm 1997, các hệ máy thuộc series 5 sử dụng hệ điều hành EPOC32.

Năm 1998, Symbian Ltd được thành lập với sự hợp tác của Ericsson, Nokia, Motorola và Psion để nghiên cứu và phát triển phần mềm nhằm hợp nhất tính năng của điện thoại di động và thiết bị hỗ trợ số cá nhân (PDA). Một năm sau, hệ điều hành Symbian 5 ra đời.

Năm 2000, chiếc điên thoại di động đầu tiên sử dụng hệ điều hành Symbian 5.01 là Ericsson R380 chính thức ra mắt. Tuy nhiên, các phần mềm mở rộng vẫn chưa thể sử dụng trên hệ máy này.

Năm 2001, mẫu điện thoại “mở” đầu tiên – Nokia 9210 ra đời, cho phép sử dụng phần mềm “ngoài” được phát triển bởi các công ty thứ 3. Hệ máy này sử dụng hệ điều hành Symbian phiên bản 6 hay còn được biết dưới tên gọi ER6.

Hệ điều hành Symbian 7.0

Ra mắt lần đầu năm 2003. Đây là phiên bản hệ điều hành quan trọng nhất của Symbian. Sử dụng giao diện đồ họa thân thiện như: UIQ (các mẫu máy: Sony Ericsson P800, P900, P910, Motorola A925, A1000); Series 80 (Nokia 9300, 9500), Series 90 (Nokia 7710) và một vài mẫu máy Foma trên thị trường Nhật Bản)

Hệ điều hành Symbian phiên bản 7.0s kế tiếp thành công của phiên bản 7.0 và tăng tính tương thích với phiên bản 6.0 trước đó.

Năm 2004, Psion bán cổ phần của mình ở Symbian Ltd. Cùng năm đó, virus đầu tiên khai thác lỗi hệ điều hành Symbian được phát hiện, với cái tên Cabir.

Symbian 8.0

Được giới thiệu năm 2004, ưu thế của hệ điều hành này là người ta có thể lựa chọn “nhân” của hệ điều hành (EKA 1 hoặc EKA 2). Tuy nhiên, “nhân” EKA 2 chỉ xuất hiện trong phiên bản Symbian 8.1b. Symbian 8.1 Phiên bản nâng cấp của Symbian 8.0 với 2 “nhân” quản lý bộ nhớ EKA1 và EKA2 tách biệt. Phiên bản 8.1b với các mẫu điện thoại sử dụng nhân EKA2 nhưng không có tích hợp lớp tính năng bảo mật. Phiên bản này khá phổ biến tại Nhật Bản.

Symbian 9.0

Phiên bản này chỉ được sử dụng trong mục đích nội bộ của Symbian. Phiên bản này đánh dấu sự kết thúc của EKA1.

Symbian 9.1

Được giới thiệu vào năm 2005 với một loạt các giải pháp về bảo mật. Hầu hết các mẫu điện thoại thuộc S60 đều sở hữu phiên bản hệ điều hành này. Sony Ericsson cũng có vài sản phẩm đáng chú ý sử dụng hệ điều hành Symbian 9.1 như M600 và P990. Điểm đáng chú ý nữa là phiên bản này có hỗ trợ bluetooth 2.0

Symbian 9.2

Được giới thiệu vào quý 1 năm 2006. Symbian có hỗ trợ trình quản lý thiết bị OMA phiên bản 1.2. Các mẫu điện thoại Series 60 phiên bản 3 đều sử dụng hệ điều hành này. Các mẫu điện thoại đáng chú ý là: Nokia N75 N76 6120 Classic, E90, N95 và 5700.

Symbian 9.3

Được giới thiệu vào ngày 12/ 7/2006, phiên bản này cải thiện khả năng quản lý bộ nhớ, hỗ trợ Wi-Fi 802.11 HSDPA và hỗ trợ tiếng Việt rất tốt. Symbian 9.5

Được giới thiệu vào tháng 3/2007, với những cải tiến đáng kể như trình ứng dụng trong bộ nhớ ảo (demand paging) nâng tốc độ xử lý của các ứng dụng nhanh hơn 75%. Hỗ trợ truyền hình số DVB-H và định dạng ISDB-T.

Microsoft: Windows Mobile và tầm nhìn chiến lược của Bill Gates

Những năm giữa của thập kỷ 1990, Bill Gates – Giám đốc điều hành lúc đó đã giao cho 300 nhân viên Microsoft công việc tạo ra một phiên bản thô của hệ điều hành Windows cho máy tính cá nhân, nó trở thành cơ sở cho các máy tính cá nhân bỏ túi của Hewlett-Packard, Dell và các hãng khác. Gates đã thấy trước thời điểm các thiết bị cầm tay sẽ quy tụ về điện thoại di động, truyền hình dữ liệu qua không gian dễ dàng như lời nói phát ra. Quyết định tránh sự cạnh tranh về giá cả với những nhà sản xuất máy tính cá nhân, Nokia và những đối thủ của họ bao gồm Ericsson và Motorola đã xây dựng một dự án kinh doanh (Symbian) để phát triển các hệ điều hành của riêng họ cho điện thoại thông minh.

Tại Microsoft, nhóm máy tính cá nhân bỏ túi (pocket pc) bắt đầu các cuộc thương lượng về giấy phép với các nhà cung cấp điện thoại di động cấp 2. Tuy nhiên, khi phần mềm điện thoại di động về bản chất giống như Windows CE cho các máy tính cầm tay. Nó có quá nhiều tính năng và quá phức tạp đối với người sử dụng điện thoại di động vốn không chuyên nghiệp. Trong năm 1998, nhóm thiết bị di động của Microsoft quyết định thiết kế một hệ điều hành mới cho điện thoại di động.

Trong lúc đó, sự hợp tác về thiết bị cầm tay đầu tiên đã đổ vỡ, với một vụ kiện về tội gian lận, doanh số của điện thoại thông minh thấp và tuổi thọ pin ngắn. Những vấn đề này được gắn vào các cuộc thương lượng với các nhà khai thác và cung cấp mới và đòi hỏi phải có phần mềm thích hợp.

Microsoft với Windows Mobile là một hệ điều hành rút gọn, là sự kết hợp của một loạt các ứng dụng cơ bản cho các thiết bị di động dựa trên nền tảng là Microsoft Win32 API. Thị phần của Windows Mobile chủ yếu tập trung vào máy tính bỏ túi (pocket PC), điện thoại thông minh, thiết bị đa phương tiện cầm tay hay những bộ máy tính di động đặt trên ô tô. Hệ điều hành Windows CE cùng với Windows mobile của Microsoft rất phổ biến ở khu vực châu Á. Hai phiên bản nâng cấp của hệ điều hành này là Windows Mobile 6 Professional (cho thiết bị có màn hình cảm ứng) và Windows Mobile 6 standard được giới thiệu lần lượt vào tháng 2/2007 và đầu năm 2008.

Các hệ điều hành khác

Hệ điều hành Linux

Linux phát triển rất mạnh tại thị trường Trung Quốc – trong các mẫu máy đầu cuối của Motorola và Nhật Bản qua Docomo. Không chỉ là một platform có bản quyền, Linux còn là platform cho rất nhiều ứng dụng nền tảng được phát triển bởi rất nhiều nhà sản xuất khác nhau bao gồm cả Motorol hay Trolltech.

Linux được sử dụng hầu hết trong các mẫu máy của Motorola và Palm. Rất nhiều ứng dụng trên nền Linux đã và đang được phát triển bởi Motorola, NEC, NTT DOCOMO, Panasonic, Samsung và Vodafone.

Hệ điều hành RIM BlackBerry

Là thiết bị di động được giới thiệu lần đầu vào năm 1999, với các tính năng đặc biệt như hỗ trợ push-email, điện thoại di động, nhắn tin, duyệt web, gửi và nhận fax... Được phát triển bởi một công ty của Canada với cái tên RIM (Research in Motion), BlackBerry truyền thông tin qua mạng không dây của các nhà cung cấp.

Những phiên bản đầu tiên của BlackBerry chỉ có màn hình đơn sắc, nhưng sau này hầu hết đều sở hữu màn hình màu với độ phân giải thông dụng.

RIM sử dụng một hệ điều hành đa nhiệm riêng biệt cho BlackBerry. Hệ điều hành này hỗ trợ MIDP 1.0 và wap 1.2 ngoài ra còn có hỗ trợ đồng bộ hóa dữ liệu với Microsoft Exchange Servers email và lịch làm việc.

Các ứng dụng được phát triển bên ngoài có thể sử dụng được qua APIs.

Hệ điều hành Palm

Hệ điều hành Palm còn được biết đến với cái tên hệ điều hành Garnet. Đây là một hệ điều hành tích hợp được nghiên cứu và phát triển bởi US robotics mà Palm Computing là chủ sở hữu. Hệ điều hành này được sử dụng chủ yếu trên các thiết bị hỗ trợ cá nhân số (PDA).

Hệ điều hành OS X của Aapple Iinc

Chiếc điện thoại đình đám iPhone của Apple sử dụng hệ điều hành có nguồn gốc từ hệ điều hành Mac OS X nổi tiếng.

Apple và AT&T vẫn chưa cho phép các ứng dụng ngoài được cài đặt trên iPhone. Hiện tại, các nhà phát triển ứng dụng cho iPhone bắt buộc phải tạo ra một dịch vụ web mà có thể truy cập được qua trình duyệt web tích hợp sẵn của iPhone. Tuy nhiên, hiện nay đã có nhiều ứng dụng được cài đặt lên iPhone bằng nhiều cách không chính thức này.

Thông báo mới nhất từ Apple, công cụ phát triển ứng dụng phần mềm cho iPhone sẽ được cung cấp vào khoảng tháng 2/2008.

Cuộc chiến thị phần

Trong quý 3, năm 2003, các nhà sản xuất đã bán được 459.000 chiếc điện thoại thông minh chạy trên nền Microsoft, so với Symbian (2,36 triệu máy) thì vẫn kém, nhưng đủ để vượt qua những máy điện thoại sử dụng phần mềm Palm và Linux. Microsoft đặt tin tưởng và bán hàng cho doanh nghiệp, như với các thiết bị cầm tay. Vì phân đoạn doanh nghiệp có thể chiếm tới 25% thị trường điện thoại thông minh, Microsoft hi vọng chiếm được khoảng 80% thị phần đó. Tuy nhiên Symbian đang thách thức đối thủ của mình trên cả thương trường và tòa án.

Cho tới tháng 8 năm 2004, Symbian đã mở rộng vai trò dẫn dầu của mình và chống lại Microsoft trong cuộc đua giành ưu thế trên thị trường toàn cầu cho phần mềm sử dụng trong các thiết bị cầm tay cấp cao. Phần mềm cung cấp bởi Symbian điều khiển tới 41% các máy điện thoại thông minh và thiết bị cá nhân được vận chuyển trên toàn thế giới trong quý 2, so với 37% cùng quý 2 năm trước. Thị phần của Microsoft đang ổn định ở mức 23% trong khi thị phần của Palm Source giảm từ 31% xuống còn 23%.

Quý 2/2007, những thông số thị phần đã có sự thay đổi rất lớn. Nếu như Symbian tiếp tục phát triển và đứng vững với 72,4% thị phần, Linux với 13,3%, Microsoft bị xuống hạng ở vị trí thứ 3 với 6,1%. RIM của BlackBerry với 5,3%, Palm với 1,6% và OS X của Apple chiếm 1,3%.

Theo e-chip mobile