Ngầm hóa cáp viễn thông: Khó hay dễ?

Ngầm hóa cáp viễn thông ở TP.HCM. Ảnh Lê Dũng.

Để giải quyết vấn đề mỹ quan đô thị và an toàn cho người dân, nhiều tỉnh thành đã đưa ra mục tiêu phải ngầm hóa cáp viễn thông. Đây là chủ trương đúng nhưng không phải dễ thực hiện đối với các DN viễn thông. Ngoài nỗ lực của DN thì cần sự chỉ đạo quyết liệt của chính quyền địa phương để thực hiện chủ trương này.

Người dễ, kẻ khó

Ông Trần Mạnh Hùng, Giám đốc VNPT Hà Nội cho biết, theo chương trình kỷ niệm đại lễ 1000 năm Thăng Long, UBND TP Hà Nội sẽ thực hiện ngầm hóa mạng cáp viễn thông tại 135 tuyến phố nhằm đảm bảo mỹ quan đô thị. Thành phố đã giao cho VNPT Hà Nội thực hiện ngầm hóa tại 7 tuyến phố tháng trước.

“Năm 2000, Bưu điện Hà Nội đã tiến hành ngầm hóa vì điều này sẽ làm cho mạng lưới an toàn và đảm bảo chất lượng dịch vụ. Trước đây, vì TP chưa có chủ trương nên việc ngầm hóa rất khó khăn. Thậm chí, nhiều công trình có kế hoạch ngầm hóa từ 2003 phải hủy vì không xin được giấy phép. Khi có chủ trương của TP về ngầm hóa mạng viễn thông, chúng tôi triển khai nhanh vì đã có kinh nghiệm trước đó. Hiện nay, thực hiện chủ trương ngầm hóa sẽ bỏ hệ thống cột nên khi để hộp cáp ở nhà dân không bị phản đối. Nhiều phường và khu phố ủng hộ việc ngầm hóa nên chúng tôi triển khai rất thuận lợi”, ông Trần Mạnh Hùng nói.

Đến nay, VNPT Hà Nội đã ngầm hóa được 98% cáp quang và 84% cáp gốc, còn cáp nhánh đang kết hợp với TP để hoàn thiện nốt.

Không được thuận lợi như VNPT trong việc ngầm hóa mạng cáp viễn thông, nhiều DN viễn thông lên tiếng ủng hộ chủ trương này nhưng lo ngại về tiến độ thực hiện vì gặp quá nhiều khó khăn. Ông Tống Viết Trung, Phó tổng giám đốc Viettel cho biết, Viettel đã ngầm hóa theo chỉ đạo của UBND TP Hà Nội và TPHCM, tuy nhiên mới triển khai được trên một vài tuyến phố. Trong khi đó, việc dùng chung cống bể cáp với các DN khác gặp vướng mắc vì VNPT cũng chỉ thiết kế đủ cho mình dùng. Rõ ràng là quá trình ngầm hóa các tuyến phố không có chỉ đạo quyết liệt của TP sẽ rất nan giải. Thậm chí, TP ra chủ trương nhưng cấp dưới chưa thông nên gây khó khăn trong việc ngầm hóa.  

Nói về khó khăn khi thực hiện chủ trương ngầm hóa mạng cáp viễn thông, ông Lê Quang Triệu, Phó Tổng giám đốc SPT đơn cử: “Mỗi lần xin cấp phép xây dựng một tuyến cáp ngầm, Sở Giao thông Công chính chỉ cấp cho một đoạn 300m trên cơ sở đã có hồ sơ dự toán, sau khi nghiệm thu xong 300m này thì mới được xét cấp 300m tiếp theo. Cứ thế, một công trình cáp ngầm tại một quận ven mà phải mất 3 năm thi công mới hoàn thành. Chưa kể, trong hồ sơ xin cấp phép, chúng tôi còn phải lấy ý kiến của rất nhiều ngành khác như vỉa hè, cây xanh, điện, nước, thoát nước... tại khu vực đó. Nhưng một năm chúng tôi cũng lấy chưa xong vì họ thích thì cho, còn không thích thì mình cũng chịu. Khó quá, chúng tôi chuyển sang tiếp cận các công trình thi công hạ tầng ngầm của TP để đi nhờ cáp nhưng các cơ quan chức năng cũng trả lời là không được. Bên cạnh đó, chúng tôi đã có thỏa thuận về chia sẻ cơ sở hạ tầng với VNPT. TP.HCM từ năm 2006 nhưng trên thực tế là không triển khai được”.

Đại diện của EVN Telecom phản ánh, quá trình xin phép cho các tuyến cáp ngầm rất khó khăn do thủ tục rườm rà và thời gian cấp phép kéo dài, không đảm bảo kịp sự phát triển của DN viễn thông.

Giải bài toán cho việc ngầm hóa

Để giải quyết bài toán ngầm hóa mạng cáp viễn thông tại các TP lớn, phía Viettel đưa ra giải pháp phải thúc đẩy đầu tư chung cơ sở hạ tầng (CSHT) như cống bể cáp, thậm chí cả BTS… rồi sau đó sử dụng chung.

Viễn thông TP.HCM (thuộc VNPT) đang tiến hành ngầm hóa hệ cáp. Ảnh Lê Dũng.

“Tại các khu đô thị mới, cần xây dựng một quy hoạch tổng thể bao gồm các hệ thống cống bể, vị trí đặt trạm BTS… Với kinh nghiệm phát triển những năm qua của ngành viễn thông thì việc xây dựng các quy hoạch này không phải là khó. Nhưng đối với những khu đô thị cũ, không còn cách nào khác là chúng ta phải đặt mục tiêu quy hoạch lại dần dần và trách nhiệm chỉ đạo là của UBND các tỉnh, TP. Sau khi UBND các tỉnh, TP đã có phương hướng quy hoạch chung, trong đó xác định các vấn đề như khu vực nào làm trước, khu vực nào làm sau… thì các DN viễn thông sẽ căn cứ vào đó để triển khai phương án cụ thể. Một phương án sử dụng chung CSHT khác mà chúng tôi đã áp dụng với EVN, VTN là trao đổi dung lượng đường truyền: tôi nhận của anh bao nhiêu thì cũng đưa cho anh dùng bấy nhiêu. Đây là cách làm mà không DN nào thấy mình bị thiệt cả”, một lãnh đạo Viettel phân tích.

Ông Tống Viết Trung thì cho rằng, các địa phương cần có quy hoạch các khu đô thị mới có cống bể cáp cho viễn thông ngầm hóa và phải được chuẩn hóa mới phê duyệt quy hoạch. Đối với phố cũ, các TP quy hoạch lại những tuyến đó, sau đó các DN tham gia đầu tư và phân chia sử dụng theo mức đầu tư, UBND TP có thể thiết kế quy hoạch, lên dự toán đầu tư. Nếu DN nào không đầu tư sẽ phải thuê vì nếu 1 DN đầu tư sẽ không khả thi và có thể dẫn tới độc quyền.

Đồng tình với quan điểm sử dụng chung CSHT, ông Bùi Thiện Minh, Phó Tổng giám đốc VNPT nhận định, điều này sẽ giúp các DN giảm chi phí đầu tư, đảm bảo mỹ quan đô thị và đảm bảo một quy hoạch hạ tầng chung thống nhất. Song nếu làm không khéo thì lại mất đi tính cạnh tranh giữa các DN. Trên thực tế, tại những khu vực đã có hai hệ thống truyền dẫn của hai DN thì việc một DN thứ ba muốn tham gia sử dụng chung một trong hai hệ thống hạ tầng đã có không phải là vấn đề khó bởi hai DN có hạ tầng này sẽ phải cạnh tranh để cung cấp dịch vụ truyền dẫn cho nhu cầu sử dụng của DN thứ ba đó. Rõ ràng, việc đầu tư và sử dụng chung CSHT là có lợi cho DN, sử dụng chung ở đây không chỉ ở hạ tầng viễn thông mà ở cả các hạ tầng khác như điện, nước bởi các DN sẽ giảm được chi phí đầu tư nếu đầu tư riêng rẽ và hạn chế được khó khăn trong việc cấp phép đầu tư, thi công tuyến cáp ngầm…

Ông Bùi Thiện Minh đưa ra hai giải pháp để ngầm hóa mạng cáp viễn thông. Cụ thể, cống bể cáp ở các đô thị bắt buộc phải dùng chung, còn những khu vực khác thì để DN hợp tác với nhau trên cơ sở quan hệ kinh tế. Các DN có thể bàn bạc để có một DN xây dựng CSHT dùng chung cho tất cả DN, sau đó các DN có thể đăng ký nhu cầu sử dụng của mình với DN này. Như vậy, sẽ giải được bài toán ngầm hóa mạng cáp viễn thông đang làm đau đầu các DN hiện nay.

Bài 2: Chính quyền địa phương “xắn tay” vào cuộc

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 72 ra ngày 17/6/2009.