Chia sẻ tại buổi Tọa đàm Internet nền tảng cho doanh nghiệp Việt hội nhập kinh tế số, trong khuôn khổ Diễn đàn Internet Day 2017 mới đây, khi được hỏi Internet và nội dung số sẽ phát triển trong 20 năm tới như thế nào? Ông Lê Hồng Minh cho hay, để dự đoán hay là suy nghĩ về tương lai là một điều vô cùng khó. Ngay như các vị tiền bối về Internet 20 năm trước khi nghĩ về chuyện năm 2017 Internet ở Việt Nam như thế nào không hoàn toàn nghĩ được. Nhưng có một điều chắc chắn sẽ xảy ra là Internet nói riêng, công nghệ nói chung hiện tại đã trở thành một phần không thể tách rời của rất nhiều lĩnh vực khác nhau trong đời sống kinh tế Việt Nam. Trong 10 năm tới chắc chắn Internet sẽ là thành phần quan trọng nhất.

Theo ông Minh, một trong những yếu tố quan trọng với Việt Nam là mở cửa để kết nối với thế giới và Internet là một biểu tượng của việc mở cửa đó. Có rất nhiều tranh luận và câu hỏi đặt ra là quản lý doanh nghiệp nước ngoài thế nào, như với Uber chẳng hạn. Rất khó có câu trả lời về vấn đề này vì trên thế giới, ngay cả Mỹ cũng chưa có câu trả lời về việc cần đối xử như thế nào đối với các doanh nghiệp Internet. Do đó cần phải chấp nhận thực tế là hiện Internet Việt Nam và thế giới không có ranh giới nào cả, thì trong tương lai cũng vậy sẽ chỉ còn khái niệm sân chơi Internet chung cho các doanh nghiệp.

Tương lai của ngành nội dung số: Phải hợp tác, sáng tạo và mạnh dạn bước ra nước ngoài

Vậy các doanh nghiệp nội dung số trong nước phải làm gì trong thời gian tới? Theo ông Đỗ Hoài Nam, sáng lập  Emotiv Systems và UP Coworking Space cho rằng: Phải hợp tác. Bởi vì chúng ta chẳng có cách nào chặn các công ty toàn cầu. Các doanh nghiệp trong nước cần hợp tác, dù rất khó. Chúng ta có cơ hội hợp tác phục vụ chính người dân của mình, nếu làm được sẽ không sợ các công ty toàn cầu.

Còn ông Nguyễn Thế Tân, Tổng giám đốc VCCorp cho rằng, cần phải sáng tạo liên tục, tạo ra sản phẩm mới, tốt, có giá trị để thu hút người dùng. Cùng với đó, các doanh nghiệp trong nước cần phải xác định làm ăn nghiêm túc, làm ăn đàng hoàng. Những cái này giúp cơ quan quản lý tin tưởng hơn, thả lỏng cho mình làm. Muốn đòi hỏi cơ quan quản lý, người dân tin mình thì phải nghiêm túc.

Theo ông Lê Hồng Minh, khi Internet đã mở ra thì mình phải mạnh dạn bước ra ngoài. Hiện doanh nghiệp Internet Việt Nam bước ra ngoài vẫn tương đối chậm. Một số doanh nghiệp thành công tại thị trường quốc tế mang tính chất thời điểm, may mắn chứ không phải mang tính chất tổng thể, chưa có đường đi lâu dài. Do đó VNG đang cố gắng bước ra một số thị trường mới như Myanmar, Thái Lan hay chuẩn bị phát hành sản phẩm ở thị trường Ấn Độ. Dù khó vẫn phải bước ra ngoài để mở rộng thị trường, năng lực của mình.

Thứ hai là cần đầu tư nhiều vào những lĩnh vực mới. Các doanh nghiệp ở Việt Nam chắc chắn sẽ  gặp những bài toán tương tự như là cạnh tranh với các doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực nội dung số, nhưng thị trường còn rất lớn. Hơn nữa với các thị trường dịch vụ nội địa, doanh nghiệp nội vẫn có lợi thế trong việc bám sát khách hàng nội địa, hiểu rõ khách hàng của mình. Giống như trong gian hàng triển lãm của VNG thì mọi người sẽ thấy là VNG không nói về game nữa, mà nói về smart city, smart solution, về thanh toán điện tử, về những cái mà hiện tại còn mù mờ và xa vời mà Minh nghĩ trong vòng 10 năm tới nó sẽ thành hiện thực.

Báo chí cần giành lại độc giả trước tin tức giả mạo

Ở một khía cạnh khác, ngành nội dung số được coi là thách thức lớn đối với báo chí truyền thống, công nghệ truyền thông. Sắp tới báo chí phải thay đổi những gì để có thể tận dung cơ hội từ nội dung số? Về vấn đề này, ông Lê Quốc Minh, Phó Tổng giám đốc TTXVN chia sẻ: Những năm 1991-1992, lần đầu tiên khi ông đến đơn vị bộ đội kết nghĩa với TTXVN, đơn vị cách Thủ đô khoảng 60km, tuy nhiên ông rất ngạc nhiên khi những tờ báo, tạp chí của TTXVN cung cấp cho đơn vị đó 1 tuần sau mới đến tay, dù đây là đơn vị giao lưu trực tiếp. Nếu không thông tin có khi phải nửa tháng 1 tháng mới đến.

Giờ Internet thay đổi tất cả, thông tin đưa lên mạng chỉ cần 1 vài giây thì bên kia địa cầu cũng đã có thể biết về Việt Nam hay chúng ta cập nhật được về thế giới rất nhanh chóng. Internet đem lại tri thức to lớn của nhân loại bên cạnh vấn đề thông tin. Nhất là đối với báo chí thì Internet cũng dẫn đến nhiều thách thức. Các tòa soạn báo đã phải thay đổi cách thức tiếp cận độc giả, cách tác nghiệp. Những năm đầu có Internet thì sự thay đổi nó chậm, nhưng trong vòng 3-5 năm vừa qua sự thay đổi vô cùng mạnh mẽ. Cách làm báo cổ điển không phù hợp được nữa. Lâu nay tâm niệm “nội dung là vua” và nội dung chúng ta làm ra thì có giá trị nhất định giờ đã thay đổi. Nội dung bây giờ nếu chỉ đơn độc thì không thể tiếp cận được độc giả mà phải có công nghệ. Thế nên trong giới báo chí cho rằng công nghệ được coi như nữ hoàng. Có nội dung hay, không có công nghệ cũng khó tiếp cận. Ngoài ra cần cách tiếp cận, nếu cứ tiếp tục như cũ thì sẽ không thể đánh thức sự quan tâm của độc giả được, nhất là độc giả trẻ.

Cũng theo ông Minh. sự khó khăn với báo chí xuất bản xảy ra với toàn cầu, không chỉ riêng Việt Nam. Nguồn thu trước đây của báo chí sống bằng quảng cáo, giờ rơi vào túi Google, Facebook. Theo nghiên cứu mới nhất, 85% chi phí mới cho quảng cáo số đều rơi vào hai ông lớn này. Hàng triệu cơ quan báo chí truyền thống cả lớn lẫn nhỏ chia nhau 15% còn lại. Giờ nguồn sống cho báo chí không còn nữa. Đây là thách thức rất lớn để tồn tại.

Hay như báo Guardian của Anh đã phải gần như là kêu gọi mọi người ủng hộ chúng tôi, hoặc rất nhiều báo chuyển sang hình thức subscription (mua nội dung chất lượng cao).

“Nhưng tôi nghĩ là không phải ai cũng sản xuất ra được nội dung chất lượng cao, vì tốn kém khi làm bài điều tra chất lượng. Thách thức với báo chí ngày càng lớn. Trong cơn bão phát triển Internet, tin tức giả mạo đang khủng hoảng, trách nhiệm của báo chí cần giành lại niềm tin để đến với độc giả và duy trì giá trị cốt lõi đưa sự thật đến tồn tại. Đây là cách thức khó khăn nhưng không còn con đường nào khác”, ông Minh phát biểu.