Ngành sản xuất chip mong được giải cứu

Ảnh: Brian Stauffer - Business Week

Cung vượt quá cầu. Đe dọa phá sản. Chính phủ cứu trợ tài chính - Đó là ngành công nghiệp ô tô?

Không, đây là về ngành bán dẫn toàn cầu, về các nhà sản xuất chip – những linh kiện nhỏ bé điều khiển hoạt động của mọi thứ trong nền kinh tế đương thời, từ điện thoại di động cho đến các hạ tầng cơ sở thông minh.

Trong khi quá nhiều sự chú ý tập trung vào các nhà sản xuất xe hơi của Mỹ, những chấn động trong ngành chip có lẽ có tác động rộng lớn hơn trên toàn thế giới.

Trong những năm gần đây, Intel, Samsung và nhiều công ty ít nổi tiếng hơn đã bơm một lượng tiền khổng lồ vào các cơ sở sản xuất mới. Họ nhận thấy rất nhiều cơ hội trong sản xuất chip cho các thiết bị kỹ thuật số, từ điện thoại di động iPhone và BlackBerry cho đến cá hệ thống giám sát điện tử. Nhưng nay khi nền kinh tế toàn cầu đi xuống, nhu cầu những loại chip này rớt mạnh. Các công ty đã dồn hàng tỷ đô la vào các nhà máy mới nhưng chúng đang chạy với chỉ một nửa công suất hoặc ít hơn nữa. Tình trạng này là “tuyệt vọng”, Daniel Heyler, phụ trách nghiên cứu bán dẫn toàn cầu của hãng tài chính Merrill Lynch ở Hồng Kông nói.

Ngành công nghiệp bán dẫn thường là chu kỳ tuần hoàn và nếu là thời kỳ bình thường, những người chơi yếu kém nhất sẽ đóng cửa hoặc bán cho người khác. Song cuộc suy thoái kinh tế này có vẻ khác so với quá khứ. Sản xuất chip màng tính toàn cầu hơn bao giờ hết với nhiều nhà máy lớn ở châu Á. Nhiều quốc gia xem sản xuất bán dẫn là chiến lược quan trọng đối với nền kinh tế nên một số chính phủ đang cung cấp hỗ trợ tài chính để hỗ trợ các công ty địa phương. Điều này sẽ có nghĩa làm giá chip thấp hơn nhưng nó có thể dẫn đến nỗi đau trầm trọng hơn cho các công ty chip phải cạnh tranh mà không có sự hỗ trợ của chính phủ. “Điều cuối cùng anh muốn thấy là các chính phủ sẽ cứu các công ty kém cạnh tranh hơn”, Avi Cohen, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu của công ty chứng khoán Avian Securities ở Boston (Mỹ).

Cung vượt quá cầu đang là một vấn đề. Hôm 16/12 vừa qua, công ty nghiên cứu thị trường iSuppli đã phát hành một cảnh báo đối với các khách hàng của mình rằng tồn kho bán dẫn chắc chắn phồng lên đến 10,2 tỷ USD vào cuối tháng 12, tăng từ 3,8 tỷ USD vào thời điểm cuối tháng Chín.

Các gói giải cứu của chính phủ bắt đầu tung ra từ tháng này. Nhà sản xuất chip lớn nhất Trung Quốc Semiconductor Manufacturing International nhận được 170 triệu USD từ một công ty nhà nước. Ở Đức, bang Saxony hỗ trợ công ty Qimonda 206 triệu USD. Và ở Hàn Quốc, một tổ hợp các ngân hàng nhà nước và tư nhân đã cung cấp cho hãng bán dẫn Hynix Semiconductor khoảng 600 triệu USDdưới dạng các khoản vay mới. “Khi một nước bắt đầu xem xét việc hỗ trợ thì việc này sẽ lan rộng sang các nước khác”, Christian Heidarson, nhà phân tích cao cấp của hãng nghiên cứu thị trường Gartner ở Hồng Kong nói, “Không ai muốn thấy ngành công nghiệp của họ bị mất vào tay nước khác”.

Hợp nhất là không thể tránh được?

Đài Loan có thể bị tác động mạnh nhất. Ngành công nghiệp bán dẫn ở đây đã rất phát triển với những người khổng lồ như Taiwan Semiconductor Manufacturing. Tuy nhiên, nay một số nhà sản xuất chip lớn nhất của Đài Loan đang ở tình trạng nghiêm trọng. Một nhóm các công ty sản xuất chip nhớ – loại linh kiện dùng để quản lý dữ liệu trên PC và lưu trữ thông tin trên máy ảnh kỹ thuật số, điện thoại di động – có thể bị loại ra khỏi cuộc chơi nếu không có sự giải cứu của chính phủ vào năm tới. “Không thể chịu đựng nổi”, Frank Huang, Chủ tịch hãng sản xuất chip nhớ lớn nhất Đài Loan Powerchip Semiconductor nói, “Ngay bây giờ, không công ty chip nào có thể kiếm được lợi nhuận. Chính quyền phải hỗ trợ ngành này”. Hôm 16/12, một quan chức chính quyền Đài Loan đã tuyên bố chính quyền đang xem xét hỗ trợ các công ty chip.

Cạnh tranh là điều tàn bạo nhất trong ngành sản xuất chip nhớ bởi sản xuất được tiêu chuẩn hóa và chip được xem là hàng hóa. Các công ty đã chi bộn tiền cho dây chuyền sản xuất mới trong những năm gần đây, với tổng đầu tư 33 tỷ USD trong năm 2007. Bởi vậy, khi nhu cầu đã giảm, các công ty chip lớn của châu Á tiếp tục làm lụt thị trường. Đó là lý do tại sao giá cả rớt mạnh xuống đáy.

Với khách hàng, việc giá chip nhớ giảm có thể dẫn đến nhiều sản phẩm sáng tạo hơn. Chẳng hạn, chip mà rẻ thì có thể dẫn đến việc mọi người dễ dàng lưu trữ toàn bộ bộ sưu tập ảnh trong một chiếc điện thoại di động.

Các công ty bán dẫn ở Mỹ hơi bị cô lập hơn so với các công ty chip ở châu Á. Intel, nhà sản xuất chip lớn nhất thế giới xét về doanh thu, đã bị tác động tiêu cực từ nền kinh tế suy thoái nhưng hãng lại hưởng lợi từ việc tập trung vào sản xuất bộ vi xử lý – tức bộ não của mỗi chiếc máy vi tính. Đối thủ thực sự của hãng là công ty Advanced Micro Devices (AMD), và chính AMD đã chật vật lắm để đuổi theo bởi họ không thể sánh với Intel về các khoản đầu tư nặng ký trong công nghệ sản xuất mới nhất. Texas Instruments và  Qualcomm không cũng không cạnh tranh trong mảng kinh doanh chip nhớ hàng hóa. Họ sản xuất chip để điện thoại di động thực hiện các cuộc gọi không dây và các sản phẩm khác.

Sự rối loạn của ngành chip toàn cầu chắc chắn sẽ kéo dài một thời gian. Vì thế, hợp nhất có vẻ là không tránh khỏi, đặc biệt giữa các nhà sản xuất chip nhớ. Đồng thời, nếu Đài Loan, Đức và các quốc gia khác hỗ trợ tài chính cho các công ty địa phương, các nhà sản xuất chip nơi khác sẽ phải đối mặt với một quyết định khó khăn: Họ hoặc có thể cạnh tranh trên một sân chơi không bình đẳng hoặc nhượng lại thị trường. Và theo Phó chủ tịch cao cấp của hãng iSuppli, ông Dale Ford, sự lựa chọn nào cũng đều đau đớn.

Theo Business Week