Các biện pháp được đưa ra vào những ngày cuối cùng trong nhiệm kỳ của ông Obama đã đánh dấu một cuộc hậu chiến tranh lạnh giữa Mỹ - Nga. Ông Obama đã cam kết tiến hành những biện pháp trừng phạt sau khi cơ quan tình báo Mỹ chính thức cáo buộc Nga vì những cuộc tấn công tin tặc nhằm làm ảnh hưởng đến cuộc bầu cử năm 2016. Những quan chức này đã trực tiếp cáo buộc Tổng thống Nga Vladimir Putin tham gia vào những nỗ lực làm ảnh hưởng đến cuộc vận động của đảng Dân chủ.

Không rõ liệu Trump - người luôn đề cao Putin và những người được ông tiến cử - những người luôn tỏ ra thiện chí với Moscow có rút lại những biện pháp này sau khi ông Trump chính thức bước chân vào Nhà Trắng kể từ ngày 20/1 tới.

Ông Trump đã gạt sang một bên những cáo buộc Nga đứng sau vụ tấn công tin tặc được CIA và các cơ quan tình báo khác đưa ra. Ngày hôm qua, ông cho biết mình sẽ sớm gặp gỡ các nhân viên tình báo. Trong một tuyên bố, ông Trump nói: “Đã đến lúc cả đất nước của chúng ta tiến tới những điều to lớn và tốt đẹp hơn”.

Điện Kremlin sau khi lên án việc trừng phạt là trái pháp luật và cam kết sẽ có đòn trả đũa “thích đáng” cũng đặt ra câu hỏi liệu Trump có ủng hộ việc trừng phạt. Moscow vẫn phủ nhận việc có liên quan tới vụ hack.

Cơ quan tình báo Hoa Kỳ cho rằng Nga đứng đằng sau vụ hack vào các tổ chức và tác Đảng Dân chủ trước cuộc bầu cử Tổng thống ngày 8/11. Các quan chức tình báo của Hoa Kỳ khẳng định các cuộc tấn công mạng của Nga là nhằm giúp ông Trump đánh bại bà Hillary Clinton của đảng Dân chủ.

Phát ngôn viên của Hạ viện Mỹ, Paul Ryan, cho biết Nga "đã luôn tìm cách phá hoại" lợi ích của Mỹ và kêu gọi các gia hạn biện pháp trừng phạt. Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa John McCain và Lindsey Graham cũng cho biết họ dự định sẽ thúc đẩy các nỗ lực trong Quốc hội để "xử phạt Nga mạnh hơn".

Ông Obama đã áp dụng lệnh trừng phạt lên 2 cơ quan tình báo Nga là GRU và FSB, bốn nhân viên GRU và ba công ty mà theo ông thì “đã hỗ trợ vật chất cho các hoạt động mạng của GRU”. (FSB là cơ quan tình báo chống khủng bố chính của Nga, còn GRU là cơ quan tình báo quân đội Nga.

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ công bố 35 nhân viên ngoại giao Nga tại Đại sứ quán ở Washington DC và lãnh sự quán tại San Francisco là các cá nhân 'không được hoan nghênh' (persona non grata), cho họ 72 giờ để rời đất Mỹ. Ngoài ra, hai khu tổ hợp của Nga tại New York và Maryland từng được các nhân viên người Nga sử dụng cho “mục đích tình báo” đều bị đóng cửa. Khu tổ hợp rộng 18 hecta tại Maryland bao gồm các khu biệt thự, bể bơi, sân tennis và các khu nhà cho nhân viên đại sứ quán.

Một quan chức Mỹ trả lời tờ Reuters rằng việc trục xuất có thể xuất phát từ Đại sứ quán Nga tại Washington và lãnh sự quán tại San Francisco. Đại sứ quán Nga từ chối đưa ra bình luận.  

Những người Nga này có 72 giờ để rời khỏi Mỹ và tất cả các quan chức của Nga sẽ không được bước vào hai khu tổ hợp này kể từ trưa ngày thứ hôm nay (30/12). Các quan chức Hoa Kỳ từ chối nêu tên các nhà ngoại giao Nga bị trục suất nhưng chắc chắn rằng Đại sứ Nga tại Hoa Kỳ, Sergei Kislyak sẽ không nằm trong danh sách này.

Obama cho biết các hành động công bố hôm thứ năm là chỉ là khởi đầu. "Những hành động này không phải là toàn bộ sự phản ứng của chúng tôi đối với những hoạt động của Nga. Chúng tôi sẽ tiếp tục đưa ra một loạt các động thái khác vào một thời gian và địa điểm theo lựa chọn của chúng tôi, một số trong đó sẽ không được công bố công khai", ông Obama nói.

Báo cáo chi tiết về sự can thiệp của Nga trong cuộc bầu cử năm 2016 cũng như các cuộc tấn công mạng trong suốt giai đoạn bầu cử trước đó sẽ được gửi đến Quốc hội trong những ngày tới, ông nói thêm.

Các biện pháp trừng phạt là những phản ứng mạnh mẽ nhất của chính quyền Obama đối với hoạt động mạng của Nga. Tuy nhiên, một quan chức cấp cao thừa nhận rằng ông Trump có thể đảo ngược những hành động này và cho phép các quan chức tình báo Nga trở lại vào Hoa Kỳ một khi ông nhậm chức