'Ngôi nhà bình yên' cho nạn nhân mua bán người

Những năm gần đây, cùng với xu hướng di cư gia tăng, nguy cơ phụ nữ và trẻ em trở thành nạn nhân của mua bán người vẫn hiện hữu, để lại nhiều hệ lụy nặng nề. Trước thực tế đó, công tác bảo vệ, hỗ trợ phụ nữ di cư hồi hương và nạn nhân bị mua bán đã được các bộ, ngành, địa phương chủ động triển khai, trong đó có vai trò quan trọng của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (LHPNVN).

Theo bà Nguyễn Thị Kim Dung, Phó Trưởng ban Công tác Phụ nữ, Trung ương Hội LHPNVN, thời gian qua, công tác hỗ trợ và bảo vệ phụ nữ di cư hồi hương đã đạt được nhiều kết quả tích cực, được ghi nhận thông qua các mô hình hoạt động hiệu quả, thiết thực. Nổi bật trong số đó là mô hình “Ngôi nhà bình yên” – nơi tư vấn, hỗ trợ và bảo vệ nạn nhân bạo lực gia đình, nạn nhân mua bán người.

Mô hình “Ngôi nhà bình yên” do Trung ương Hội LHPNVN triển khai từ năm 2007. Tính đến hết tháng 5/2025, mô hình đã tiếp nhận và hỗ trợ tạm lánh cho 1.835 người, trong đó có 546 nạn nhân bị mua bán người, gồm 210 trẻ em. Những con số này không chỉ phản ánh quy mô hoạt động mà còn cho thấy tính nhân văn và vai trò thiết yếu của mô hình trong hệ thống bảo vệ nạn nhân tại Việt Nam.

Là một trong những người từng được hỗ trợ tại “Ngôi nhà bình yên”, một em gái người dân tộc Mông, 14 tuổi, quê ở tỉnh Điện Biên, cho biết do hoàn cảnh gia đình khó khăn, học hết lớp 6 em nghỉ học ở nhà phụ giúp bố mẹ. Trong một lần lướt mạng xã hội, em thấy thông tin tuyển dụng công nhân tại Bắc Ninh với mức lương 8 triệu đồng/tháng. Tin lời, em theo người lạ đi làm nhưng thực tế lại bị ép làm việc tại một quán karaoke. Không đồng ý, em bị các đối tượng mua bán qua tay tới 7 lần.

Mỗi lần bị bán, em đều tìm cách bỏ trốn nhưng nhóm đối tượng không buông tha, thậm chí tìm về tận nhà gia đình em để đòi tiền chuộc, số tiền “ghi nợ” ngày một tăng. Em luôn sống trong nỗi sợ hãi, lo rằng nếu tiếp tục bị bán đi xa hơn, đặc biệt là sang Trung Quốc, sẽ không còn cơ hội trốn thoát. Rất may, em được lực lượng chức năng giải cứu và đưa về “Ngôi nhà bình yên”. Sau 8 tháng được chăm sóc, hỗ trợ, cô bé mới dần nở lại nụ cười.

Theo bà Nguyễn Thị Kim Dung, tại “Ngôi nhà bình yên”, các nạn nhân mua bán người, nạn nhân bạo lực gia đình được tiếp nhận, đảm bảo tạm lánh trong môi trường an toàn, thân thiện. Họ được khám và điều trị sức khỏe, tham vấn tâm lý, trang bị kỹ năng sống, hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng; được tư vấn nghề nghiệp, kết nối với các cơ sở đào tạo nghề phù hợp với năng lực và nhu cầu cá nhân; được hỗ trợ làm giấy tờ tùy thân, xác minh nhân thân và chi phí trở về địa phương.

Các nạn nhân tại “Ngôi nhà bình yên” được tiếp cận gói dịch vụ hỗ trợ toàn diện, an toàn với sự phối hợp chặt chẽ giữa Hội LHPNVN và Cục Cảnh sát hình sự (Bộ Công an) trong công tác tiếp nhận, chuyển tuyến. Sau khi rời nhà, tất cả các nạn nhân tiếp tục được theo dõi, hỗ trợ hồi gia trong thời gian từ 18 - 24 tháng bởi đội ngũ nhân viên xã hội và cán bộ địa phương. Mô hình này đã được các tổ chức trong nước và quốc tế đánh giá cao, coi là một phần nỗ lực quan trọng của Việt Nam trong phòng, chống bạo lực gia đình và mua bán người.

Từ thực tiễn các vụ việc, các chuyên gia khuyến cáo người dân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em gái, cần nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn mua bán người ngày càng tinh vi. Người dân không nên tin vào những lời mời gọi việc làm “lương cao, việc nhẹ”, không yêu cầu trình độ, đặc biệt là các thông tin tuyển dụng trôi nổi trên mạng xã hội. Khi có nhu cầu đi làm ăn xa hoặc ra nước ngoài, cần tìm hiểu kỹ thông tin, thông qua các doanh nghiệp, tổ chức được cấp phép, có hợp đồng rõ ràng.

Gia đình và cộng đồng cần quan tâm, chia sẻ, kịp thời phát hiện những biểu hiện bất thường của người thân; tăng cường trang bị kiến thức, kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn cho trẻ em. Khi nghi ngờ hoặc phát hiện dấu hiệu mua bán người, cần nhanh chóng báo cho cơ quan chức năng, chính quyền địa phương hoặc các tổ chức hỗ trợ như Hội LHPNVN để được can thiệp kịp thời.

“Ngôi nhà bình yên” không chỉ là nơi trú ẩn an toàn mà còn là điểm tựa giúp nhiều số phận từng bị tổn thương tìm lại niềm tin, nghị lực và cơ hội làm lại cuộc đời, góp phần lan tỏa thông điệp nhân văn trong cuộc chiến phòng, chống mua bán người.