Rời vùng sạt lở, sinh kế có theo người dân đến nơi ở mới?Đưa người dân khỏi vùng lũ quét, sạt lở là cuộc chạy đua bảo vệ tính mạng. Nhưng khi nhà mới hoàn thành, một bài toán rất cần có lời giải, đó là tạo dựng sinh kế.
Từ nương ngô, lúa đến những vạt táo mèo trĩu quả
Đường lên đỉnh Pù Ngùa quanh co giữa những triền núi cao, hun hút về phía rừng già. Sau gần 2 giờ đi bộ xuyên qua những cánh rừng tái sinh, men theo những lối mòn cheo leo, chúng tôi mới đặt chân lên đỉnh núi. Ở độ cao này, những vạt xanh trải dài từ đỉnh xuống lưng chừng sườn núi hiện ra trước mắt. Giữa màu xanh ấy, những cây táo mèo đang mùa trĩu quả, phủ kín các triền dốc.
Đứng giữa vườn cây, ông Thao Nọ Gia (62 tuổi), ở bản Pù Ngùa, xã Pù Nhi (Thanh Hóa) kể, trước đây, cuộc sống của gia đình ông cũng như nhiều hộ người Mông khác chủ yếu dựa vào nương rẫy. Nương nằm trên núi cao nên không có nguồn nước tưới. Năm thời tiết thuận lợi thì được mùa, năm hạn hán thì cả nhà thiếu cái ăn.
Theo ông Gia, bước ngoặt đến với gia đình ông vào năm 2019, khi chính quyền địa phương và cán bộ Đồn Biên phòng Pù Nhi vận động người dân thay đổi phương thức sản xuất, lựa chọn những loại cây phù hợp hơn với điều kiện đất đai, khí hậu vùng núi cao.
Nhận thấy táo mèo là loại cây có khả năng chịu hạn, có thể sinh trưởng trên những vạt đồi cao, gia đình ông Gia quyết định thử sức với loại cây này.
“Ban đầu, gia đình tôi trồng hơn 5ha. Sau thời gian chăm sóc, cây sinh trưởng tốt, thích nghi với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt trên đỉnh Pù Ngùa. Nhận thấy hiệu quả, tôi tiếp tục mở rộng diện tích. Đến nay, gia đình tôi có hơn 7ha táo mèo”, ông Gia cho biết.
Theo ông Gia, từ chỗ chỉ là cây trồng thử nghiệm, táo mèo đến nay đã dần trở thành sinh kế chính của gia đình. Năm ngoái, trong vụ thu hoạch đầu tiên, gia đình ông thu về hơn 500 triệu đồng.
“Từ chỗ sản xuất chỉ đủ ăn, có năm còn thiếu lương thực, nhờ cây táo mèo, nhiều năm nay gia đình không còn lo đói ăn, ngược lại còn có điều kiện vươn lên làm giàu. Cây táo mèo cho thu hoạch ổn định, mỗi năm vườn cây mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng”, ông Gia chia sẻ.
Kỳ vọng mở hướng thoát nghèo bền vững
Bí thư Đảng ủy xã Pù Nhi Đoàn Văn Trường đánh giá, đây là một trong những mô hình chuyển đổi sinh kế có hiệu quả của đồng bào người Mông trên địa bàn.
Theo ông Trường, táo mèo phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng vùng núi cao. Cây có sức sống tốt, không đòi hỏi nguồn nước tưới lớn và có giá trị kinh tế cao hơn so với nhiều loại cây trồng truyền thống.
“Chúng tôi đang nghiên cứu xây dựng mô hình trồng cây táo mèo như một hướng sinh kế mới cho đồng bào Mông vươn lên làm giàu. Trong thời gian tới, chính quyền địa phương tiếp tục vận động người dân thay đổi phương thức sản xuất, lựa chọn cây trồng phù hợp, trong đó có cây táo mèo để phát triển kinh tế”, ông Trường cho biết.
Từ thành công bước đầu của gia đình ông Gia, cây táo mèo đang được kỳ vọng mở ra hướng sản xuất mới ở vùng núi cao Pù Nhi.
Theo ông Trường, nếu được quy hoạch vùng trồng, hỗ trợ kỹ thuật, xây dựng đầu ra ổn định và từng bước cải thiện hạ tầng giao thông, loại cây này có thể trở thành sản phẩm hàng hóa, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.
Những vạt táo mèo tiếp tục xanh tốt giữa mây núi Pù Ngùa. Từ những nương ngô, lúa phụ thuộc vào mưa nắng, người dân nơi đây đang từng bước chuyển sang một hướng sản xuất mới, kỳ vọng biến cây táo mèo thành “cây thoát nghèo”, tạo sinh kế bền vững và vươn lên làm giàu ngay trên mảnh đất vùng biên.
.svg){kind=icon}
