Nam bệnh nhân tên N.M.P., sinh năm 1964, đến cấp cứu ở Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn hồi cuối tháng 10 trong tình trạng ý thức chậm, huyết áp tụt, thở nhanh sâu, đau bụng.
Được biết, người bệnh mắc tiểu đường nhiều năm nay, được chỉ định điều trị bằng thuốc tiêm insulin (chất kiểm soát chuyển hóa đường vào máu) định kỳ. Nhưng đến đầu tháng 10/2020, ông P. chuyển sang uống thuốc nam, sử dụng khoảng 4 viên một ngày. Viên thuốc có dạng hình cầu màu vàng nâu, đường kính khoảng 1cm.
Nhãn gói thuốc ghi thuốc do “Lương y Thích Thiện Tín” bào chế, không rõ thành phần, không rõ hàm lượng, không rõ nơi sản xuất và không có chứng nhận cấp phép. Quảng cáo trên bao bì cho biết thuốc có công dụng điều trị tiểu đường và suy thận.
Vài ngày đầu sau uống thuốc nam, chỉ số đường huyết của người bệnh có giảm. Tuy nhiên, cơ thể ông dần mệt mỏi, ăn uống kém, sau đó xuất hiện tụt huyết áp, đau bụng, các triệu chứng ngày một nặng hơn.
Bác sĩ Lương Tuấn Kiên, Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn cho hay, thời điểm nhập viện, các chỉ số xét nghiệm của bệnh nhân đều xấu, có tình trạng nhiễm toan chuyển hóa (nhiễm acid trong máu) và toan lactic rất nặng, đe dọa ngừng hô hấp, ngừng tim.
![]() |
Bệnh nhân hiện đang điều trị tại Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn |
Các bác sĩ đã lập tức tiến hành điều trị hồi sức tích cực, cho người bệnh thở máy và sử dụng thuốc vận mạch để nâng huyết áp. Đồng thời, bệnh nhân được chỉ định lọc máu liên tục để đào thải chất độc trong cơ thể.
Tình trạng nhiễm toan và suy đa tạng cải thiện nhanh chóng trong quá trình lọc máu, lượng nước tiểu đảm bảo. Sau hai ngày, người bệnh được bỏ máy thở, rút ống nội khí quản, cắt thuốc vận mạch, dừng lọc máu. Hiện tại, người bệnh tỉnh táo, tự ăn bằng đường miệng, hết suy đa tạng, có thể được xuất viện trong một vài ngày tới.
Bác sĩ Kiên thông tin, bệnh viện đã gửi mẫu thuốc nam do gia đình bệnh nhân cung cấp đi xét nghiệm, kết quả thành phần thuốc dương tính với chất Phenformin. Chất này từng được dùng để điều trị tiểu đường tại Mỹ từ những năm 1950, tuy nhiên đã bị cấm sản xuất và lưu hành năm 1973 do gây ra hàng loạt ca tử vong liên quan đến nhiễm acid lactic sau dùng thuốc. Nhiều nghiên cứu còn cho thấy, điều trị bằng thuốc này có nhiều tác dụng phụ, biến chứng gây tử vong.
“Tình trạng toan chuyển hóa do Phenformin rất nặng, tỷ lệ tử vong lên tới hơn 50%. Nam bệnh nhân trên rất may mắn khi đến bệnh viện kịp thời và đáp ứng điều trị tốt”, bác sĩ Kiên nhấn mạnh.
Dù Việt Nam và các nước trên thế giới đã cấm lưu hành Phenformin, tuy nhiên, hàng năm vẫn ghi nhận các trường hợp nhập viện do ngộ độc Phenformin khi uống thuốc nam.
Bác sĩ Kiên khuyến cáo, người bệnh đái tháo đường không nên tự ý sử dụng các loại thuốc nam không rõ nguồn gốc, xuất xứ, thành phần vì có thể thuốc đã được trộn các chất cấm, có hại cho cơ thể. Bệnh nhân nên tuyệt đối tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ và kiên trì với phác đồ để đạt được hiệu quả tốt nhất.
Nguyễn Liên
![Việt Nam thử nghiệm vắc xin Covid-19 trên người trong tháng 11](https://vnn-imgs-f.vgcloud.vn/2020/11/03/19/viet-nam-thu-nghiem-vac-xin-covid-19-tren-nguoi-trong-thang-11-1.jpg?w=145&h=101)
Việt Nam thử nghiệm vắc xin Covid-19 trên người trong tháng 11
Dự kiến sẽ có 20 người được tiêm thử nghiệm vắc xin Covid-19 ở giai đoạn 1. Sau đó, vắc xin sẽ được tiêm thử nghiệm trên khoảng 600 người trong giai đoạn 2, giai đoạn 3 là hơn 10.000 người.