Nhờ thuốc kháng virus (ARV), nhiều phận đời nhiễm HIV đã được “hồi sinh”. Nhưng tương lai của họ vẫn còn nhiều bất định vì tài trợ quốc tế cho thuốc ARV đang giảm và có thể kết thúc vào năm 2017.

{keywords}

Mảnh đời được hồi sinh

Anh Nguyễn H., người nhiễm HIV trú tại quận 10, TP.HCM, sống bằng nghề tạc tượng gỗ cho biết: “Thời gian đầu, khi mọi khổ đau bất ngờ ập đến, tôi suy sụp kinh khủng, cả tháng trời tôi tự nhốt mình trong phòng kín, chỉ muốn chết đi để không làm khổ ba mẹ. Mất hơn 1 năm, tôi mới tĩnh tâm được phần nào. Nhờ sự tư vấn và động viên của bác sỹ và nhân viên phòng khám về việc điều trị bằng thuốc ARV, tôi muốn thử điều trị xem sao, biết đâu tìm được đường sống. Tôi bắt đầu điều trị ARV tại Trung tâm tư vấn và hỗ trợ cộng đồng từ cuối năm 2012 và duy trì cho tới hiện tại”.

Chia sẻ về những chuyển biến sức khoẻ khi được sử dụng thuốc ARV, anh cho biết:

“Từ một người khỏe mạnh hơn 62 kg, sau biến cố tôi sụt còn 35kg. Cơ thể nổi đầy sẩn ngứa như mụn cóc, khô héo tàn tạ như xác chết. Gia đình thậm chí đã chuẩn bị hậu sự vì không biết tôi ra đi ngày nào. Thế nhưng, khi được hỗ trợ điều trị miễn phí bằng thuốc ARV, sau vài tháng, sức khỏe của tôi dần được cải thiện, ăn uống cảm thấy ngon miệng hơn và bắt đầu tăng cân trở lại.”

Sau khi phục hồi sức khoẻ nhờ thuốc ARV, anh H. đã nghĩ tới việc tìm một công việc để tự nuôi sống bản thân, dù thời gian đầu gặp nhiều khó khăn, trở ngại.

“Thật lòng mà nói, tôi chưa từng nghĩ sẽ có ngày có việc làm. Làm ở đâu cũng chỉ được thời gian ngắn, khi chủ biết tôi nhiễm HIV thì đều bị đuổi, nhiều khi còn quịt lương. Cũng may sau này tôi được 1 người bạn biết chuyện, thương tình nên chỉ cho tôi nghề tạc tượng gỗ, rồi cho mượn chút vốn làm ăn, tôi mới thoát cảnh ăn bám. Dù còn khó khăn, nhưng được lao động, tôi biết mình vẫn chưa là phế nhân. Chính nhờ được hỗ trợ điều trị bằng thuốc ARV miễn phí nên tôi mới “hồi sinh”. Tôi chỉ mong có đủ thuốc để uống, để sống có ích cho ba mẹ bớt khổ, và để cho những người như tôi không còn phải đứng bên lề xã hội”, anh H chia sẻ.

ARV giúp giảm gánh nặng phòng chống, điều trị HIV/AIDS

Điều trị bằng thuốc ARV được Việt Nam áp dụng rộng rãi trong hoạt động phòng, chống HIV/AIDS từ năm 2004 và được cấp miễn phí cho người nhiễm HIV/AIDS đủ tiêu chuẩn điều trị ARV.

Tính đến tháng 6/2015, trên toàn quốc hiện có gần 91.000 người lớn và 5.000 trẻ em nhiễm HIV đang điều trị bằng ARV; có 312 phòng khám ngoại trú điều trị HIV/AIDS tại các tuyến trung ương, tỉnh và quận/huyện; 526 xã, phường đang thực hiện cấp thuốc ARV tại xã.

Tuy số người nhiễm HIV/AIDS được tiếp cận điều trị ARV mới chiếm khoảng 40% số người nhiễm HIV, nhưng ARV đã làm giảm đáng kể số người tử vong do HIV/AIDS và đem lại sức khỏe, sự ổn định cho người nhiễm HIV, gia đình và cộng đồng.

“Điều trị bằng thuốc ARV cho người nhiễm HIV đóng vai trò quan trọng giúp giảm đáng kể tỉ lệ bệnh tật và tử vong, kéo dài và cải thiện cuộc sống một cách có ý nghĩa cho nhiều người nhiễm HIV. Qua nghiên cứu nhiều trường hợp người bệnh được điều trị ARV, tôi thấy tỉ lệ sống do được điều trị rất cao, lên đến hơn 90%, nếu người bệnh tuân thủ điều trị và cơ thể đáp ứng thuốc tốt thì hoàn toàn có thể sống chung với HIV”, BS Thanh Vân, bệnh viện Nhiệt đới TP.HCM chia sẻ.

Đảm bảo tài chính cho thuốc ARV - vấn đề cấp bách

Theo lộ trình, các nguồn tài trợ quốc tế cho việc mua thuốc ARV đang giảm dần và tiến tới kết thúc hoàn toàn vào năm 2017.

BS Vân chia sẻ: “Hiện bệnh viện cũng đang xin tăng ngân sách từ Thành phố, cũng như tận dụng các nguồn xã hội hóa, nhưng vẫn chưa có kết quả khả quan. Nếu không có cách giải quyết để đảm bảo nguồn thuốc ARV thì chắc chắn công tác phòng, chống HIV/AIDS sẽ càng khó khăn hơn, dịch HIV chắc chắn bùng phát tăng trở lại. Thiếu thuốc ARV, nguy cơ lây nhiễm của những người mang bệnh ra cộng đồng cực kỳ cao. Người nhiễm HIV không được điều trị ARV liên tục, sẽ chết, hoặc bị kháng thuốc khiến việc điều trị trở nên vô cùng khó khăn, chi phí điều trị tăng theo. Điều này sẽ ảnh hưởng tới nhiều vấn đề xã hội khác.”

Do đó, Chính phủ Việt Nam cần có phương án đảm bảo nguồn thuốc ARV ổn định và liên tục cho gần 100.000 bệnh nhân đang điều trị, cho những người như anh H. - những mảnh đời hồi sinh nhờ việc điều trị bằng thuốc ARV đang khao khát được cống hiến, được sống có ích cho gia đình và xã hội.

Mai Trâm