- Từng lọt vào danh sách những CEO “dở” nhất thế kỷ vì quyết định sa thải Steve Jobs khỏi Apple năm 1985, nhưng trong cuộc gặp với các quan chức của Tập đoàn FPT chiều 26/4 tại Hà Nội, John Sculley khẳng định, người đời đã khiến ông bị mang tiếng “oan”.


Tâm sự với các cử tọa, Sculley cho biết, sự thật là ông chưa bao giờ sa thải Steve Jobs. Do bất đồng ý kiến về ngân sách quảng cáo dành cho sản phẩm Macintosh nên Sculley và Steve Jobs đã quyết định triệu tập Ban giám đốc và Hội đồng quản trị của hãng. Kết quả cuối cùng: Hội đồng tán thành quan điểm của Sculley và bỏ phiếu miễn nhiệm Steve Jobs khỏi cương vị người đứng đầu bộ phận Macintosh.

“Tại Mỹ, việc nhận chức và từ chức là chuyện xảy ra hết sức bình thường, ở nhiều nơi cũng như cơm bữa. Tuy nhiên, Steve Jobs là người chủ động rời khỏi Apple chứ không phải tôi sa thải Apple như người ta vẫn nói”, Sculley phân trần trước câu hỏi liên quan đến mối quan hệ từ thân thiết chuyển sang căng thẳng giữa hai người. “Điều này bạn cũng có thể đọc được trong cuốn tiểu sử mới xuất bản về Steve Jobs”.

Trong buổi trò chuyện, Sculley không ít lần ca ngợi Steve Jobs là nhà sáng lập thiên tài của Apple, người hiểu rõ hơn ai hết về những sản phẩm do công ty của ông thiết kế nên. Sai lầm của Sculley, như ông tự nhận, là đã “kém nhạy cảm” khi không nghĩ tới cương vị nhà sáng lập của Steve Jobs khi quyết định yêu cầu Jobs từ chức trưởng nhóm Macintosh.

Bàn về bí quyết thành công trong kinh doanh, vị cựu CEO của Pepsi và Apple tin rằng, một công ty cần có sự tổng hòa của đội ngũ lãnh đạo tài năng, những sản phẩm/dịch vụ mang tính sáng tạo và quan trọng là có được sự khác biệt so với các đối thủ hiện diện trên thị trường. “Chìa khóa làm nên thành công rực rỡ cho chiến dịch quảng cáo Pepsi Challenge chính là việc chúng tôi chú trọng miêu tả trải nghiệm của người dùng chứ không tập trung vào chính chai nước”. Và Steve Jobs, người thấm nhuần hơn bao giờ hết tư tưởng “Chỉ bán trải nghiệm, không bán sản phẩm” đã bị ấn tượng với chiến dịch này tới mức đến gặp Sculley, thuyết phục ông chuyển sang làm việc cho Apple.

Trên phương diện cá nhân, Sculley tin rằng, hình thức giáo dục tốt nhất là những trải nghiệm trực tiếp (hands-on), những va chạm, cọ xát, tiếp xúc trực tiếp với công việc thực tế. “Trong nhà trường, bạn không được phép trò chuyện với các sinh viên khác khi làm bài thi vì sẽ bị coi là gian lận. Nhưng ngoài đời thực, nếu không trao đổi, hợp tác với người khác, bạn sẽ thất bại”, ông phân tích sự “vênh” nhau giữa môi trường academic với thực tiễn. Ông khẳng định, cuộc đời mỗi người là một hành trình học tập cả đời, vượt xa rất nhiều so với những gì ta có thể học được trên ghế nhà trường. “Phần lớn kiến thức mà bạn thu nạp được là từ công ty của mình”.

Bên cạnh đó, Sculley luôn cho rằng, tương lai chỉ nằm trong tay những người lạc quan, nhất là trong bối cảnh kinh tế thách thức, đòi hỏi con người phải có sự kiên nhẫn, bền chí như hiện nay. “Khi còn trẻ, mỗi sáng thức dậy, tôi lại chuẩn bị tinh thần chào đón những cái mới. Vì thế, nếu bạn còn trẻ, hãy sống lạc quan, làm việc chăm chỉ. Trước bình minh bao giờ cũng là bóng đêm, do đó hãy kiên trì theo đuổi giấc mơ của mình”.

Trước những câu hỏi liên quan đến Apple và đối thủ chính của iOS hiện nay là nền tảng Android, ông Sculley vẫn tỏ ra khá ưu ái cho công ty cũ. Ông cho rằng Android chỉ mới bắt đầu, nên nếu so sánh, dễ dàng nhận thấy các ứng dụng dành cho iOS đa dạng hơn, tinh vi hơn, cầu kỳ hơn về mặt công nghệ. Một điểm khác biệt lớn là Apple – cũng như Steve Jobs, luôn muốn đảm bảo rằng mọi ứng dụng đều phải mang lại trải nghiệm tương đương nhau cho người dùng, còn Android thì không. Cơ chế mở của Android cũng đồng nghĩa với việc nền tảng này thiếu tính kỷ luật, đôi khi trải nghiệm người dùng sẽ bị “hy sinh”.

Mặc dù vậy, Sculley cũng thừa nhận nếu như Steve Jobs qua đời sớm hơn từ cách đây 4 năm thì tương lai của Apple sẽ bấp bênh hơn nhiều so với hiện nay, bởi khi ấy iPhone và iPad đều chưa được công bố. Tuy nhiên, theo nhận định của ông, trong vòng 5 năm nữa Apple sẽ vẫn chưa có đối thủ và cuộc chơi smartphone, tablet sẽ vẫn là hành trình “độc bộ” của Táo khuyết.

John Sculley là chủ tịch trẻ nhất trong lịch sử Pepsi Co ở tuổi 38 (trước đó, ông đảm nhiệm vị trí Phó Tổng giám đốc Marketing vào năm 30 tuổi), là người mở đầu cho kỷ nguyên phát triển vượt trội của Pepsi Co với chiến dịch quảng cáo "Pepsi Challenge" để giúp sản phẩm nước giải khát này tiến ngang hàng với đối thủ cạnh tranh chính là Coca Cola.

Năm 1983, Steve Jobs đã lôi kéo John Sculley, khi ấy là Giám đốc điều hành hãng Pepsi về đầu quân cho Apple bằng câu nói nổi tiếng: "Anh muốn cả đời đi bán thứ nước đường ấy hay là cùng tôi thay đổi thế giới?".

Tại Apple, John Sculley là người đã thúc đẩy sự ra đời của các sản phẩm "kinh điển" trong lịch sử máy tính của công ty cũng như của nhân loại như Powerbook, giao diện màu đầu tiên System 7… để đem chiếc máy tính Mac trở thành sản phẩm bán chạy nhất trên thị trường lúc bấy giờ.

Tối 26/4, ông Sculley đã tham dự Hội thảo “Xu hướng công nghệ 2012” tại Đại học FPT và giao lưu với 100 sinh viên CNTT xuất sắc nhất các trường Đại học.


Trọng Cầm