Người Việt thường chủ quan với các cơn đau

Đau gây nên những ảnh hưởng trầm trọng đến chất lượng cuộc sống tuy nhiên theo PGS.TS. Trần Thị Minh Hoa, hiện nay bệnh lý này thường không được phát hiện, chẩn đoán và điều trị đầy đủ ở các cơ sở y tế.

Gần 100% dân số từng trải qua cơn đau cấp tính

Hiệp hội nghiên cứu đau quốc tế (International Association for the Study of Pain - IASP) định nghĩa: Đau là sự trải nghiệm về cảm giác và cảm xúc khó chịu kết hợp với một tổn thương mô có sẵn hay tiềm tàng. Như vậy đau vừa có tính thực thể, là một cảm giác báo hiệu một tổn thương thực thể tại chỗ, lại vừa mang tính chủ quan tâm lý, bao gồm cả những chứng đau tưởng tượng, đau không có căn nguyên hay gặp trên lâm sàng.

Với những cơn đau có thật (loại trừ chứng đau tưởng tượng), có thể phân chia đau thành hai nhóm: Đau thụ cảm và đau do nguyên nhân thần kinh. Trong đó đau thụ cảm là đau do tác động đến các thụ thể đau trên cơ thể (ví dụ đau xương và mô mềm, đau tạng…); và đau do nguyên nhân thần kinh là đau khởi phát hoặc gây ra do tổn thương hoặc rối loạn chức năng của hệ thần kinh cảm giác cơ thể.

Bản thân bệnh nhân cũng cần thông báo sớm cho bác sĩ điều trị về tình trạng đau của mình để được tư vấn giải pháp điều trị hiệu quả nhất.

Tùy mức độ cơn đau khác nhau mà đau sẽ gây ra những ảnh hưởng nhất định đến cuộc sống của người bệnh. PGS.TS. Trần Thị Minh Hoa (Khoa khớp, BV Bạch Mai) cho biết: “Đau có thể làm giảm chất lượng cuộc sống của người bệnh; gây rối loạn tâm trạng; tạo ra những suy nghĩ tiêu cực. Thậm chí, đau cũng gây ra những ảnh hưởng đến các mối quan hệ của người bệnh. Khi chịu đựng những cơn đau dai dẳng, nhiều người không còn niềm vui với gia đình, công việc, trở nên mệt mỏi chán chường và dễ bị suy sụp tinh thần với bệnh lý đau”.

Kiểm soát các bệnh lý đau: càng sớm càng tốt

Đau gây nên những ảnh hưởng trầm trọng đến chất lượng cuộc sống như thế, song hiện nay, theo PGS.TS. Trần Thị Minh Hoa, đau thường không được phát hiện, chẩn đoán và điều trị đầy đủ ở các cơ sở y tế. Thay vì đến gặp bác sĩ để được đánh giá và điều trị toàn diện các bệnh lý đau, không ít người vẫn xem các cơn đau mạn tính là “chuyện bình thường”, cố gắng chịu đựng từ ngày này sang ngày khác, nghiêm trọng hơn là tự uống các loại thuốc giảm đau.

Thực tế, để có thể kiểm soát hiệu quả các bệnh lý đau, các bác sĩ đều phải thăm khám toàn diện, tìm hiểu nguyên nhân, sau đó thực hiện đầy đủ 3 bước: Làm giảm đau; Điều trị các triệu chứng kèm theo; và sau cùng là Phục hồi chức năng.

Đau gây nên những ảnh hưởng trầm trọng đến chất lượng cuộc sống

TS.BS. Tăng Hà Nam Anh (Trưởng khoa Chấn thương Chỉnh hình, BV Nguyễn Tri Phương) cho biết: “Với bước thứ nhất Làm giảm đau, bác sĩ sẽ điều trị từ nguyên nhân gây đau, đồng thời có thể cân nhắc chọn những loại thuốc giảm đau tối ưu và phù hợp. Các loại thuốc giảm đau này bệnh nhân tuyệt đối không được tự ý dùng, mà cần theo đúng chỉ định của bác sĩ, dựa trên những yếu tố như có tác dụng nhanh và hiệu quả kéo dài, ít tác dụng phụ, đã qua kiểm chứng chứng minh lâm sàng về hiệu quả và độ an toàn”.

Sau khi đã giảm đau, bệnh nhân cũng cần chú ý không tự bỏ nửa chừng quá trình trị liệu khi đã cảm thấy giảm đau, có vẻ như hết đau. Bởi lẽ, việc điều trị bệnh lý đau vẫn sẽ được bác sĩ theo dõi sang bước thứ hai: Điều trị các triệu chứng kèm theo như mất ngủ, rối loạn cảm xúc… Ngoài ra, bước thứ ba Phục hồi chức năng cũng cần được thực hiện, để cho phép bệnh nhân trở lại với các hoạt động trong cuộc sống hàng ngày giúp nâng cao chất lượng cuộc sống người bệnh.

Thu Hằng