Nhà khoa học hạt nhân Iran vừa bị ám sát là ai?

Các quan chức và giới chuyên gia phương Tây tin rằng, nhà khoa học Mohsen Fakhrizadeh vừa bị sát hại là "vị kiến trúc sư" đứng sau các chương trình phát triển vũ khí hạt nhân của Iran.

Theo tờ Al Jazeera, Iran luôn phủ nhận thông tin ông Fakhrizadeh liên quan đến các hoạt động phát triển vũ khí hạt nhân, cũng như nước này chưa bao giờ tìm cách biến năng lượng hạt nhân thành một thứ vũ khí hủy diệt.

Tuy nhiên, tổ chức giám sát nguyên tử của Liên Hợp Quốc (LHQ) và tình báo Mỹ tin rằng, nhà khoa học Fakhrizadeh là người dẫn đầu chương trình phát triển vũ khí hạt nhân Iran đã buộc phải dừng lại vào năm 2003.

{keywords}
Mohsen Fakhrizadeh (phải) ngồi cùng hai người đàn ông chưa xác định danh tính trong cuộc họp với Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei ở Tehran, Iran ngày 23/1/2019. Ảnh: AP

Ông Fakhrizadeh luôn được bảo vệ một cách nghiêm ngặt và chưa bao giờ xuất hiện trước các nhà điều tra hạt nhân của LHQ. Nhà khoa học này cũng hiếm khi xuất hiện trước công chúng. 

Trong một bản báo cáo tháng 5/2011, tổ chức đối lập Hội đồng kháng chiến quốc gia Iran (NCRI) cung cấp một bức ảnh được cho là ông Fakhrizadeh, với mái tóc đen và để râu. NCRI viết ông Fakhrizadeh sinh năm 1958 tại thị trấn Qom.

Fakhrizadeh là nhà khoa học Iran duy nhất có tên trong “bản đánh giá cuối cùng” năm 2015 của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Theo IAEA, Fakhrizadeh chịu trách nhiệm giám sát các hoạt động “hỗ trợ phương diện quân sự cho chương trình hạt nhân”, có tên gọi là “kế hoạch AMAD”.

Trong bản báo cáo năm 2011, IAEA miêu tả Fakhrizadeh là “Giám đốc điều hành” của kế hoạch AMAD, một nhân vật chủ chốt trong chương trình phát triển công nghệ cần thiết cho bom nguyên tử.

Trong một bài phát biểu vào tháng 4/2018 trên sóng truyền hình, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nêu tên Fakhrizadeh là nhân vật hàng đầu đứng sau chương trình vũ khí hạt nhân bí mật của Iran.

Thủ tướng Netanyahu cho biết, sau khi kế hoạch AMAD bị ngăn chặn, Fakhrizadeh tiếp tục làm việc trong một cơ quan thuộc Bộ Quốc phòng Iran, phụ trách các “dự án đặc biệt”.

Năm 2018, đài truyền hình Kan của Israel đã thực hiện một cuộc phỏng vấn với cựu Thủ tướng Israel Ehud Olmert. Tại buổi phỏng vấn đó, ông Ehud ám chỉ nhà khoa học Fakhrizadeh có thể trở thành mục tiêu. 

{keywords}
Hiện trường vụ sát hại nhà khoa học Mohsen Fakhrizadeh. Ảnh: FARS

Về phần mình, Bộ Quốc phòng Iran ngày 27/11 xác nhận ông Fakhrizadeh là người đứng đầu Tổ chức Cải cách và Nghiên cứu thuộc bộ này. Ông cũng được cho là một tướng lĩnh cấp cao trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran.

Tuy nhiên, phía Iran bác bỏ thông tin cho rằng ông Fakhrizadeh là một tướng lĩnh có liên quan đến chương trình hạt nhân.

Một nguồn tin cấp cao Iran từng tiết lộ với hãng tin Reuters rằng, nhà khoa học Fakhrizadeh là một “chuyên gia” cống hiến cho sự phát triển kỹ thuật công nghệ của Iran, cũng như nhận được sự ủng hộ hoàn toàn từ Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei.

Trong một tuyên bố ra ngày 28/11, Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cho biết nước này sẽ đáp trả việc nhà khoa học Mohsen Fakhrizadeh bị ám sát, đồng thời khẳng định công trình nghiên cứu của ông Fakhrizadeh sẽ tiếp tục được thực hiện. Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei kêu gọi "trừng phạt" những kẻ đứng sau vụ sát hại này.

Cùng ngày, Tổng thống Iran Hassan Rouhani đã cáo buộc Israel tìm cách gây "hỗn loạn" bằng cách thực hiện vụ sát hại ông Fakhrizadeh. Nhà lãnh đạo Iran đồng thời cam kết sẽ đáp trả vụ việc "vào thời điểm thích hợp". 

Theo các hãng tin Tasnim và Fars, vụ ám sát nhà khoa học Fakhrizadeh xảy ra ở thành phố Absard thuộc khu vực Damavand ở miền Đông Iran, khi một nhóm tay súng đánh bom một ô tô, trước khi nổ súng vào xe chở ông. Hiện chưa rõ danh tính của các tay súng.  

Iran đã nhiều lần cáo buộc phương Tây và Israel, mà cụ thể là Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) và Cơ quan tình báo Israel (MOSSAD), đứng sau hàng loạt vụ ám sát các nhà khoa học hạt nhân của nước này.

Theo Baotintuc

Iran thề trả đũa 'đích đáng' vụ nhà khoa học hạt nhân bị ám sát

Iran thề trả đũa 'đích đáng' vụ nhà khoa học hạt nhân bị ám sát

Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc cảnh báo Washington và Tel Aviv tránh "các biện pháp mạo hiểm" sau khi một nhà khoa học hàng đầu của Tehran bị ám sát.

Nhà khoa học hạt nhân hàng đầu Iran bị ám sát

Nhà khoa học hạt nhân hàng đầu Iran bị ám sát

Bộ Quốc phòng Iran xác nhận, Mohsen Fakhrizadeh, nhà khoa học hạt nhân cấp cao nhất nước này vừa bị ám sát gần thủ đô Tehran.

tin nổi bật

Thủy quân lục chiến Mỹ có đại tướng da màu đầu tiên sau 246 năm

Trung tướng Michael E. Langley đã được thăng hàm đại tướng của Thủy quân lục chiến Mỹ. Ông là người da màu đầu tiên có được vinh dự này trong lịch sử 246 năm của lực lượng.

Con đường từ bác sĩ tới trùm khủng bố của thủ lĩnh al-Qaeda mới bị Mỹ tiêu diệt

Trước khi trở thành thủ lĩnh của al-Qaeda, trùm khủng bố Ayman al-Zawahiri từng là một bác sĩ phẫu thuật tại Cairo, Ai Cập.

Chân dung 'lái buôn tử thần' Mỹ muốn dùng để trao đổi tù nhân với Nga

Tương lai của hai công dân Mỹ bị giam giữ ở Nga có thể phụ thuộc vào việc trả tự do cho một doanh nhân bán vũ khí Nga có biệt danh "lái buôn tử thần", bị kết án ở Mỹ.

“Trận thua” đau nhất của tướng Mỹ MacArthur

Chiến tranh Thế giới thứ hai kết thúc, đại tướng Mỹ Douglas MacArthur được chỉ định làm Tư lệnh tối cao các lực lượng Đồng minh tại Nhật Bản.

Chân dung người phụ nữ khiến tỷ phú Elon Musk ‘cắm sừng’ bạn

Người đồng sáng lập Google, Sergey Brin đầu năm nay đã đệ đơn ly dị vợ là Nicole Shanahan, với nguyên nhân bà này đã có quan hệ với tỷ phú Elon Musk.

Một phụ nữ thiểu số đắc cử Tổng thống Ấn Độ

Bà Droupadi Murmu, một người dân tộc thiểu số, đã được Quốc hội Ấn Độ bầu chọn làm Tổng thống thứ 15 của nước này. Tuy nhiên, vị trí này chỉ mang tính nghi thức.

Nhà Trắng giải thích thông tin Tổng thống Mỹ Joe Biden bị 'ung thư'

Tổng thống Mỹ Joe Biden đã có bài phát biểu về việc "bị ung thư" vì khí thải của các nhà máy lọc dầu, khiến Nhà Trắng phải lên tiếng làm rõ vấn đề này.

Khoảnh khắc hút hồn của biểu tượng thời trang Ảrập

Sheikha Moza là vợ hai của cựu Tiểu vương Qatar. Bà là ví dụ chưa từng có về một phụ nữ sống ở một quốc gia phương Đông bảo thủ nhưng vẫn có thể trở thành một biểu tượng phong cách, có ảnh hưởng trên chính trường.

Vợ ông Biden tiết lộ những trở ngại với nhiệm kỳ tổng thống của chồng

Tại một buổi gây quỹ riêng tư của đảng Dân chủ, Đệ nhất phu nhân Mỹ Jill Biden đã bày tỏ bức xúc về sự đình trệ trong nhiệm kỳ lãnh đạo Nhà Trắng của chồng bà - Tổng thống Joe Biden.

Hình ảnh đệ nhất phu nhân Ukraine tỏa sáng trên tạp chí thời trang và phong cách

Vốn là một người chỉ thích giấu mình ở hậu trường, nhưng hiện Đệ nhất phu nhân Ukraine Olena Zelenska đã vũ khí hóa truyền thông xã hội để tạo ra một hiệu ứng mạnh mẽ.

Tổng thống Sri Lanka từ 'người hùng' thành 'kẻ tháo chạy'

Hôm 14/7, Tổng thống Gotabaya Rajapaksa đã vội vã ra sân bay để rời khỏi Sri Lanka sau khi hàng nghìn người biểu tình xông vào dinh thự.

Phong cách thời trang được quốc tế ca ngợi của Đệ nhất phu nhân Trung Quốc

Bà Bành Lệ Viện, phu nhân của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, được công chúng trong nước lẫn các chuyên gia thời trang quốc tế công nhận là một biểu tượng thời trang.

Bà Abe Akie - Đệ nhất phu nhân chưa từng có trong lịch sử Nhật Bản

Giống như chồng mình là cố Thủ tướng Abe Shinzo, bà Abe Akie là Đệ nhất phu nhân chưa từng có trong lịch sử Nhật Bản, khi phá bỏ mọi rào cản thuộc về một người vợ của chính trị gia.

Phong cách thời trang của chính trị gia nam mặc đẹp nhất thế giới

Cựu huấn luyện viên ván trượt tuyết và là Thủ tướng đương nhiệm của Canada Justin Trudeau thường được coi là một trong những người đàn ông sành điệu nhất trong giới chính trị hiện nay.

Phong cách thời trang đậm chất Paris của vợ Tổng thống Pháp Macron

Từ áo vest hai hàng khuy tới quần bò và giày thể thao, đệ nhất phu nhân Brigitte Macron, một cựu giáo viên, đã chứng tỏ bà là biểu tượng phong cách mới nhất của Pháp.