Một số người hiểu nhầm bột dinh dưỡng thành sữa bột, ngay cả khi trên nhãn mác của sản phẩm đã đề hẳn: “bột” (nutrition powder trong khi sữa bột phải là milk powder).
 
Từ “bé cái nhầm”
 
Trước hết phải nói rằng việc hiểu nhầm này bắt đầu từ cả nguyên nhân chủ quan và khách quan. Chủ quan ở chỗ: người tiêu dùng do thói quen sử dụng theo “truyền miệng” mà không để ý nhãn mác, lại không cả tìm hiểu cặn kẽ về sản phẩm nên không biết đâu là sữa bột, đâu là bột dinh dưỡng.
 
Còn khách quan: nhân cách hiểu mập mờ của người tiêu dùng mà người bán hàng hoặc chính nhân viên của hãng bột dinh dưỡng “lập lờ đánh lận con đen” giữa khái niệm sữa bột và bột dinh dưỡng để nhằm mục đích duy nhất: kiếm lời, làm cho người tiêu dùng, nhất là những đối tượng không thích hợp với việc sử dụng bột dinh dưỡng năng lượng cao mua về sử dụng dẫn đến hậu quả khôn lường.

Ảnh minh họa

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Tổ chức Nông lương thế giới đã quy định những sản phẩm nào dưới dạng bột nếu đạt những tiêu chuẩn dưới đây sẽ là sữa còn không thì là bột dinh dưỡng như: hàm lượng chất béo sữa đạt: 26-42% khối lượng; Hàm lượng protein trong sữa đã loại chất béo tối đa chỉ được 34% khối lượng; Độ ẩm từ 5% trở xuống.
 
Và đương nhiên, quy chiếu theo quy định này, những bột dinh dưỡng đang bị hiểu thành sữa không đạt những tiêu chuẩn trên, đặc biệt là đối với 2 tiêu chuẩn đầu tiên. Và điều này đã làm cho những người sử dụng nhầm lẫn trước hết là sử dụng sản phẩm sai mục đích và tiếp đến là có thể làm sức khoẻ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
 
Chẳng hạn: sữa là một thức uống bên cạnh bồi dưỡng cơ thể rất tốt với hàm lượng canxi cao, các vi chất cần thiết… thì còn có tác dụng thải độc rất hiệu quả. Cho nên nhiều người đã mua sữa về uống với mục đích này nhất là với người già, người bệnh.
 
Nhưng do nhầm lẫn nên thay vì mua sữa năng lượng cao, họ lại mua bột dinh dưỡng để sử dụng nên hiệu quả chắc chắn không đạt được. Chưa kể một số trường hợp, hệ tiêu hoá bị ảnh hưởng nghiêm trọng do cơ thể không thích ứng với các chất có trong bột dinh dưỡng cao. Như chất béo thẩm thấu nhanh là một ví dụ.
 
Đến hậu quả khó lường khi dùng sai
 
Căn cứ theo phân tích của các chuyên gia dinh dưỡng, hầu hết (thành phần) chủ yếu tạo ra năng lượng của bột bổ sung cao năng lượng đều là các chất béo thẩm thấu nhanh. Các chất béo này hầu hết đều được chiết xuất, tinh chế, phân lập từ dầu dừa, dầu cọ…
 
Trẻ em có hệ tiêu hóa phát triển mạnh mẽ trong những năm đầu đời, nếu dùng các sản phẩm chứa chất béo thẩm thấu nhanh sẽ phá hủy hệ tiêu hóa của trẻ, trẻ sẽ suy dinh dưỡng, còi xương do không thể hấp thu được dinh dưỡng, các vitamin và khoáng chất.
 
Mặt khác, chất béo thẩm thấu nhanh vào máu không kiểm soát, vượt quá nhu cầu của cơ thể, gây gánh nặng chuyển hóa, từ đó lão hóa sớm gan, thận, ảnh hưởng sức khỏe và sinh trưởng của trẻ, nguy cơ mắc các bệnh hiểm nghèo như béo phì, THA, tiểu đường, tim mạch... (cơ thể thừa chất béo, thiếu trầm trọng vitamin và khoáng chất).
 
Với người già, người ốm khi dùng các sản phẩm này, sau một thời gian hệ tiêu hóa cũng sẽ bị phá hủy, dẫn tới giảm hấp thu dinh dưỡng, vitamin và khoáng chất. Gây loãng xương, quá trình hồi phục sức khỏe chậm và quá trình lão hóa sẽ nhanh hơn do thiếu vitamin và khoáng chất.
 
Ngoài ra, chất béo thẩm thấu nhanh được phân lập, tinh chế từ dầu dừa, dầu cọ… nên không đảm bảo tinh khiết, chúng chứa tạp chất, đặc biệt là chứa chất béo chuyển đổi, chất béo chuyển đổi không phù hợp với cơ thể nên không được cơ thể sử dụng, chúng tích lũy trong cơ thể làm tăng cholesterol xấu (LDL). Theo cơ quan quản lý Dược Phẩm - Thực phẩm Hoa Kỳ (FDA) nên tránh các sản phẩm có chứa chất béo được chiết xuất tinh chế từ dầu dừa, dầu cọ vì chúng làm tăng nguy cơ tim mạch 30 - 40 % so với người bình thường. 
Sản phẩm Sữa bột năng lượng cao Kanny đến từ Hà Lan
 
Để tránh nhầm lẫn, một số các sản phẩm dinh dưỡng có ghi rõ tên sản phẩm là bột hay sữa năng lượng cao. Tuy nhiên vẫn có một số sản phẩm không ghi nên có thể gây ra sự nhầm lẫn cho người tiêu dùng. Vì thế, theo khuyến cáo của các chuyên gia dinh dưỡng, tùy theo đối tượng sử dụng và nhu cầu bổ sung dinh dưỡng khác nhau, người tiêu dùng nên tìm hiểu kỹ các sản phẩm để chọn lựa cho mình sản phẩm phù hợp với nhu cầu.
 
Lâm Anh