"Nhận dạng" chứng biếng ăn ở trẻ

Theo số liệu nghiên cứu của Viện Dinh Dưỡng Quốc Gia, có đến 45,9% trẻ được đưa đến khám tư vấn dinh dưỡng có nguyên nhân là do biếng ăn. Tuy nhiên, các bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa lại khẳng định: trị biếng ăn - khó mà dễ.

Biếng ăn - vòng luẩn quẩn

Theo bác sĩ Hoàng Lê Phúc (Trưởng Khoa Tiêu hóa, BV Nhi Đồng 1): “Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến chứng biếng ăn là do hệ tiêu hóa ở trẻ còn đang hoàn thiện, cần được hỗ trợ bằng chế độ dinh dưỡng phù hợp với khả năng tiêu hóa và hấp thu của trẻ. Trong lúc, cha mẹ lại mong muốn bé vừa ăn đủ “đồ bổ”, vừa ăn khỏe như “voi”. Nên vấn đề chính là nằm ở chỗ này”.

Trẻ biếng ăn rất dễ bị rơi vào vòng luẩn quẩn: biếng ăn dẫn đến thiếu chất, khả năng đề kháng kém. Từ đó khiến trẻ dễ bệnh, mệt mỏi, ăn không ngon miệng và vì thế lại càng biếng ăn hơn. Điều cần làm trong lúc này là nên đưa bé đến bác sĩ để khám xem bé có bị vấn đề bệnh lý (ví dụ nhiễm trùng, lao, nhiễm giun sán…) dẫn đến biếng ăn hay không.

Cũng vì trong những năm đầu đời, hệ tiêu hóa của bé còn đang hoàn thiện, nếu chăm sóc dinh dưỡng không đúng cách, sẽ gây ra tình trạng kém hấp thu, khó tiêu hóa. Bên cạnh đó, việc thiếu hụt các nguyên tố vi lượng (mà phổ biến là chứng thiếu kẽm và thiếu sắt), làm cho chức năng miễn dịch đường tiêu hóa (đặc biệt khi bé bị tiêu chảy) và tạo máu bị giảm sút. Đây cũng là nguyên nhân làm cho bé chán ăn, ăn không tiêu.

Dinh dưỡng hợp lý

Cũng theo bác sĩ Hoàng Lê Phúc, chế độ ăn uống của trẻ là rất quan trọng trong việc khắc phục tình trạng biếng ăn. Thức ăn cần có đầy đủ chất dinh dưỡng, có chứa đủ và cân bằng 4 nhóm thực phẩm tinh bột, chất đạm, chất béo, rau xanh. Thực đơn nên đa dạng hóa, nhiều món, tránh ăn lâu ngày hoặc ăn nhiều các thức ăn béo, ngọt, dầu, mỡ.

Ngoài ra, cần phối hợp ăn uống hợp lý, cân bằng về tỷ lệ các chất dinh dưỡng như rau với thịt, chất thô với tinh, đặc với lỏng. cách pha chế, nấu nướng cũng cần chú ý đến màu sắc, mùi vị, hình dáng của thực phẩm, để kích thích vị giác của bé. Bạn cũng cần lưu ý việc trẻ thiếu các vi chất như Sắt, Kẽm và Lysine (thường gặp ở trẻ suy dinh dưỡng) cũng là nguyên nhân gây biếng ăn. Vì vậy nên chọn những thức ăn hay thực phẩm dinh dưỡng bổ sung được đầy đủ các chất này.

“Nguyên tắc” cơ bản dành cho cha mẹ trong quá trình trị biếng ăn cho con là không ép trẻ. Nếu trẻ thích ăn một số món cố định, bạn cứ nấu cho trẻ ăn. Nhưng có thể linh động bổ sung thêm những chất khác vào để đảm bảo bữa ăn vẫn đầy đủ chất. Ví dụ bé thích thịt gà, có thể chế biến thành nhiều món, và kết hợp đa dạng với một số loại thực phẩm phụ, rau củ…Chỉ cần bữa ăn vẫn đầy đủ các nhóm chất là được. Sau đó mới bổ sung thêm từ từ các món mới vào bữa ăn để trẻ làm quen dần, dễ chấp nhận hơn.

Cách để giúp hệ tiêu hóa của bé hoạt động tốt hơn là bổ sung những vi chất bị thiếu hụt thích hợp. Ngoài ra, các vi chất như Kẽm, Vitamin nhóm B, Lysine… có khả năng kích thích sự thèm ăn ở trẻ, giúp trẻ thấy ngon miệng hơn.

Cũng có thể cho bé uống các loại sữa có công thức đặc thù dành cho trẻ biếng ăn có chứa những chất này, đã được nhà sản xuất nghiên cứu và sản xuất theo mức khuyến nghị cho phép. Đó cũng là cách cung cấp được cho trẻ đầy đủ vitamin, khoáng chất cần thiết, giúp khắc phục chứng biếng ăn, đồng thời hỗ trợ phát triển chiều cao và cân nặng tốt hơn.